ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 193 ทวิ — ห้ามอุทธรณ์ข้อเท็จจริงในคดีโทษเบา
คนบทกฎหมาย
ห้ามมิให้อุทธรณ์คำพิพากษาศาลชั้นต้นในปัญหาข้อเท็จจริงในคดีซึ่งอัตราโทษอย่างสูงตามที่กฎหมายกำหนดไว้ให้จำคุกไม่เกินสามปี
หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
เว้นแต่กรณีต่อไปนี้ให้จำเลยอุทธรณ์ในปัญหาข้อเท็จจริงได้(๑)
จำเลยต้องคำพิพากษาให้ลงโทษจำคุกหรือให้ลงโทษกักขังแทนโทษจำคุก(๒) จำเลยต้องคำพิพากษาให้ลงโทษจำคุก
แต่ศาลรอการลงโทษไว้(๓) ศาลพิพากษาว่าจำเลยมีความผิด
แต่รอการกำหนดโทษไว้ หรือ(๔)
จำเลยต้องคำพิพากษาให้ลงโทษปรับเกินหนึ่งพันบาท
คำแปลภาษาไทย
No appeal on a question of fact shall be brought against a judgment of the Court of First Instance in a case in which the maximum penalty prescribed by law is imprisonment not exceeding three years, or a fine not exceeding sixty thousand baht, or both, except in the following cases, in which the defendant may appeal on a question of fact: (1) the defendant is sentenced to imprisonment or to confinement in lieu of imprisonment; (2) the defendant is sentenced to imprisonment but the court suspends the punishment; (3) the court finds the defendant guilty but suspends the determination of the punishment; or (4) the defendant is sentenced to a fine exceeding one thousand baht.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
มาตรา 193 ทวิ เป็นข้อห้ามหลักตามกฎหมายที่มาตรา 193 อ้างถึง จำกัดการทบทวนในชั้นอุทธรณ์สำหรับคดีโทษเบาไว้เฉพาะข้อกฎหมาย เกณฑ์กำหนดจากอัตราโทษสูงสุดของความผิด (จำคุกไม่เกินสามปีหรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท) ไม่ใช่โทษที่ลงจริง ข้อยกเว้นสี่ประการคงสิทธิอุทธรณ์ข้อเท็จจริงให้จำเลยในกรณีที่มีผลกระทบจริง คือ ถูกจำคุกหรือกักขัง ถูกรอการลงโทษ ถูกวินิจฉัยว่าผิดแต่รอกำหนดโทษ หรือถูกปรับเกินหนึ่งพันบาท ข้อห้ามนี้ใช้กับทั้งสองฝ่าย โจทก์ก็อุทธรณ์ข้อเท็จจริงไม่ได้เช่นกัน แต่ไม่กระทบข้อกฎหมายซึ่งยังอุทธรณ์ได้ และเมื่อต้องห้ามอุทธรณ์ข้อเท็จจริง จำเลยยังอาจใช้ช่องทางการรับรองตามมาตรา 193 ตรี
ความสำคัญต่อ
ก่อนอุทธรณ์คดีโทษเบา ให้ตรวจก่อนว่าประเด็นเป็นข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมาย การชั่งน้ำหนักพยานหรือความน่าเชื่อถือเป็นข้อเท็จจริงซึ่งมักต้องห้าม ส่วนการปรับใช้กฎหมายกับข้อเท็จจริงที่ยุติแล้วเป็นข้อกฎหมายซึ่งยังอุทธรณ์ได้ ข้อยกเว้นสำคัญเพราะขึ้นอยู่กับโทษ จำเลยที่ถูกรอการลงโทษหรือถูกปรับเกินหนึ่งพันบาทยังโต้แย้งข้อเท็จจริงได้ โจทก์ก็ต้องห้ามเช่นเดียวกัน เนื่องจากเส้นแบ่งข้อเท็จจริงกับข้อกฎหมายชี้ขาดว่าอุทธรณ์จะถูกรับหรือไม่ ควรยืนยันกับทนายความผ่านการปรึกษาทนายไทยออนไลน์ก่อนยื่น
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4302/2567 (2024)
เมื่อศาลชั้นต้นลงโทษจำคุกแต่รอการลงโทษ โจทก์ต้องห้ามอุทธรณ์ข้อเท็จจริงตามมาตรา 193 ทวิ คำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ที่รับอุทธรณ์ข้อเท็จจริงนั้นจึงไม่ชอบ
ศาลชั้นต้นลงโทษจำคุกจำเลยฐานเป็นผู้ขับขี่เสพเมทแอมเฟตามีนแต่รอการลงโทษ ศาลฎีกาเห็นว่าโจทก์ต้องห้ามอุทธรณ์ข้อเท็จจริงตามมาตรา 193 ทวิ ที่ขอไม่ให้รอการลงโทษ การที่ศาลอุทธรณ์รับวินิจฉัยและพิพากษาในประเด็นนี้ นอกจากส่วนที่ใช้อำนาจกำหนดโทษใหม่ จึงไม่เป็นไปตามบทบัญญัติว่าด้วยอุทธรณ์
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 614/2566 (2023)
ปัญหาว่าทรัพย์ของกลางเป็นทรัพย์ที่ใช้ในการกระทำความผิดโดยตรงและพึงริบหรือไม่ เป็นปัญหาข้อกฎหมาย มิใช่ข้อเท็จจริง จึงไม่ต้องห้ามอุทธรณ์ตามมาตรา 193 ทวิ
จำเลยให้การรับสารภาพ ศาลชั้นต้นไม่ริบรถยนต์ของกลางโดยเห็นว่าไม่ใช่ทรัพย์ที่ใช้ในการกระทำผิดโดยตรง โจทก์อุทธรณ์ขอให้ริบตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 33 (1) ศาลฎีกาเห็นว่าเป็นปัญหาข้อกฎหมาย มิใช่ข้อเท็จจริง จึงไม่ต้องห้ามอุทธรณ์ตามมาตรา 193 ทวิ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1788/2566 (2023)
โทษปรับหนึ่งพันบาทไม่เกินเกณฑ์ อุทธรณ์ข้อเท็จจริงในความผิดฐานนั้นจึงต้องห้ามตามมาตรา 193 ทวิ (4) และคำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ในประเด็นนั้นไม่ชอบ
ในความผิดฐานร่วมกันพาอาวุธไปในเมืองโดยเปิดเผยหรือไม่มีเหตุสมควร ศาลชั้นต้นลงโทษปรับจำเลยคนละ 1,000 บาท ศาลฎีกาเห็นว่าต้องห้ามอุทธรณ์ข้อเท็จจริงตามมาตรา 193 ทวิ (4) การที่ศาลอุทธรณ์ภาค 8 วินิจฉัยจึงไม่ชอบ และถือว่าเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาโดยชอบ
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
อุทธรณ์ข้อเท็จจริงในคดีอาญาโทษเบาในไทยได้หรือไม่
โดยทั่วไปไม่ได้ มาตรา 193 ทวิ ห้ามอุทธรณ์ข้อเท็จจริงในคดีที่โทษสูงสุดจำคุกไม่เกินสามปีหรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท แต่ยังอุทธรณ์ข้อกฎหมายได้
จำเลยยังอุทธรณ์ข้อเท็จจริงได้เมื่อใด แม้มีมาตรา 193 ทวิ
จำเลยอุทธรณ์ข้อเท็จจริงได้หากถูกลงโทษจำคุกหรือกักขัง ถูกรอการลงโทษ ถูกวินิจฉัยว่าผิดแต่รอกำหนดโทษ หรือถูกปรับเกินหนึ่งพันบาท
ข้อห้ามตามมาตรา 193 ทวิ ใช้กับโจทก์ด้วยหรือไม่
ใช่ ข้อห้ามอุทธรณ์ข้อเท็จจริงใช้กับทั้งสองฝ่าย โจทก์จึงต้องห้ามอุทธรณ์ข้อเท็จจริงในคดีโทษเบาที่เข้าเกณฑ์เช่นกัน แต่ข้อกฎหมายยังอุทธรณ์ได้