ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
213 — การพิพากษาถึงจำเลยอื่นที่มิได้อุทธรณ์
คนบทกฎหมาย
ในคดีซึ่งจำเลยผู้หนึ่งอุทธรณ์คัดค้านคำพิพากษา ซึ่งให้ลงโทษจำเลยหลายคนในความผิดฐานเดียวกันหรือต่อเนื่องกัน ถ้าศาลอุทธรณ์กลับหรือแก้คำพิพากษาศาลชั้นต้น ไม่ลงโทษหรือลดโทษให้จำเลย แม้เป็นเหตุอยู่ในส่วนลักษณะคดี ศาลอุทธรณ์มีอำนาจพิพากษาตลอดไปถึงจำเลยอื่นที่มิได้อุทธรณ์ ให้มิต้องถูกรับโทษ หรือได้ลดโทษดุจจำเลยผู้อุทธรณ์
คำแปลภาษาไทย
In a case where one defendant appeals against a judgment imposing punishment on several defendants for the same offense or connected offenses, if the Court of Appeal reverses or amends the judgment of the court of first instance so as not to punish or to reduce the punishment of the appealing defendant, even where the ground lies in the nature of the case, the Court of Appeal has the power to extend its judgment to the other defendants who did not appeal, so that they shall not undergo the punishment or shall have their punishment reduced in the same manner as the appealing defendant.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
มาตรา 213 มุ่งความเป็นธรรมระหว่างจำเลยหลายคนที่ถูกลงโทษในความผิดฐานเดียวกันหรือต่อเนื่องกัน เมื่อมีจำเลยคนเดียวอุทธรณ์และศาลอุทธรณ์กลับหรือแก้ให้ไม่ลงโทษหรือลดโทษด้วยเหตุที่อยู่ในลักษณะคดี มิใช่เหตุเฉพาะตัวผู้อุทธรณ์ ให้ประโยชน์นั้นไปถึงจำเลยอื่นที่มิได้อุทธรณ์ด้วยเพื่อให้ได้รับผลเช่นเดียวกัน เหตุในลักษณะคดีรวมถึงเช่น การกระทำไม่เป็นความผิดหรือคดีขาดอายุความ อันเป็นเรื่องที่ใช้กับทุกคนที่อยู่ในฐานะทางกฎหมายเดียวกัน โดยผลของมาตรา 225 ศาลฎีกามีอำนาจเช่นเดียวกันและอาจให้ประโยชน์แก่จำเลยที่มิได้ฎีกา มาตรานี้ป้องกันมิให้จำเลยที่อยู่ในฐานะเดียวกันได้รับผลต่างกันเพียงเพราะบางคนไม่อุทธรณ์
ความสำคัญต่อ
หากท่านเป็นจำเลยร่วมคนหนึ่งและไม่อาจหรือมิได้อุทธรณ์ ท่านยังอาจได้รับประโยชน์เมื่ออุทธรณ์ของจำเลยร่วมสำเร็จด้วยเหตุในลักษณะคดี เช่น การกระทำไม่เป็นความผิดหรือคดีขาดอายุความ ศาลอาจพิพากษาให้การยกฟ้องหรือลดโทษไปถึงท่านด้วย เรื่องนี้สำคัญเมื่อค่าใช้จ่ายหรือเหตุอื่นทำให้จำเลยบางคนไม่อุทธรณ์ แต่ไม่ใช้กับเหตุเฉพาะตัวผู้อุทธรณ์ ประโยชน์จึงตกถึงเฉพาะเมื่อประเด็นที่ชนะเป็นเรื่องที่ครอบคลุมทุกคนในฐานะเดียวกัน หากท่านถูกลงโทษร่วมกับผู้อื่นและกำลังตัดสินใจว่าใครควรอุทธรณ์ ควรปรึกษาทนายความไทย
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 45/2567 (2024)
การที่คดีโจทก์ขาดอายุความเป็นเหตุในลักษณะคดี เมื่อเป็นผลดีแก่จำเลยผู้อุทธรณ์ ศาลชั้นสูงมีอำนาจพิพากษาไปถึงจำเลยอื่นที่มิได้อุทธรณ์ด้วย ตามมาตรา 213 ประกอบมาตรา 225
ศาลฎีกาเห็นว่าคดีโจทก์ขาดอายุความสำหรับจำเลยผู้ฎีกา และเมื่อการขาดอายุความเป็นเหตุในลักษณะคดี จึงพิพากษาไปถึงจำเลยอื่นที่มิได้ฎีกาด้วยตามมาตรา 213 ประกอบมาตรา 225 และยกฟ้องสำหรับจำเลยเหล่านั้นด้วย
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1327/2568 (2025)
เมื่อปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยอันเป็นเหตุในลักษณะคดีทำให้ศาลชั้นสูงยกฟ้องสำหรับจำเลยผู้อุทธรณ์ ศาลอาจพิพากษาไปถึงจำเลยอื่นที่คดียุติไปแล้วโดยมิได้อุทธรณ์ด้วย ตามมาตรา 213 ประกอบมาตรา 225
ศาลฎีกายกปัญหาความสงบเรียบร้อยขึ้นวินิจฉัยเอง และเมื่อถือเป็นเหตุในลักษณะคดี จึงพิพากษาให้การยกฟ้องไปถึงจำเลยที่ 3 และที่ 4 ซึ่งคดียุติไปแล้วโดยมิได้อุทธรณ์ ตามมาตรา 213 ประกอบมาตรา 225 โดยแก้เป็นให้ยกฟ้องสำหรับจำเลยเหล่านั้นด้วย
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
จำเลยที่ไม่ได้อุทธรณ์ได้ประโยชน์จากอุทธรณ์ของผู้อื่นหรือไม่
ได้ ตามมาตรา 213 หากอุทธรณ์สำเร็จด้วยเหตุในลักษณะคดี ศาลอุทธรณ์อาจพิพากษาให้การยกฟ้องหรือลดโทษไปถึงจำเลยอื่นที่มิได้อุทธรณ์ด้วย
เหตุในลักษณะคดีคืออะไร
คือเหตุที่ใช้กับจำเลยทุกคนที่อยู่ในฐานะทางกฎหมายเดียวกัน เช่น การกระทำไม่เป็นความผิดหรือคดีขาดอายุความ มิใช่เหตุเฉพาะตัวผู้อุทธรณ์