ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา ใบอนุญาตทนายความไทย เลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) วาส

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

มาตรา 30: ผู้เสียหายขอเข้าร่วมเป็นโจทก์

ตัวบทกฎหมาย

คดีอาญาใดซึ่งพนักงานอัยการยื่นฟ้องต่อศาลแล้ว ผู้เสียหายจะยื่นคำร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ในระยะใดระหว่างพิจารณาก่อนศาลชั้นต้นพิพากษาคดีนั้นก็ได้

คำแปลภาษาอังกฤษ

In any criminal case which the public prosecutor has filed with the court, the injured person may submit a motion to join as a co-plaintiff at any stage during the trial before the court of first instance renders judgment in that case.

คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก

หมายเหตุของสำนักงาน

มาตรา 30 ให้ผู้เสียหายเข้าร่วมเป็นโจทก์กับคดีที่พนักงานอัยการดำเนินอยู่แล้วในฐานะโจทก์ร่วม สิทธินี้มีกำหนดเวลา คือ ต้องยื่นคำร้องในระหว่างพิจารณาและก่อนศาลชั้นต้นพิพากษา ผู้ขอเข้าร่วมต้องเป็นผู้เสียหายโดยนิตินัยซึ่งพิจารณาตามมาตรา 2 (4) ผู้ที่มีส่วนประมาทหรือผู้แทนที่ไม่มีอำนาจตามมาตรา 5 เข้าร่วมไม่ได้ มาตรานี้คู่กับมาตรา 31 ซึ่งกลับบทบาทให้พนักงานอัยการเข้าร่วมในคดีที่ผู้เสียหายฟ้อง

ความสำคัญในทางปฏิบัติ

การเข้าร่วมเป็นโจทก์ทำให้ท่านนำสืบพยาน ถามค้าน และอุทธรณ์ฎีกาได้ แทนที่จะพึ่งพนักงานอัยการทั้งหมด แต่ต้องยื่นก่อนศาลชั้นต้นพิพากษา มิฉะนั้นจะเสียโอกาส และต้องพร้อมพิสูจน์ว่าท่านเป็นผู้เสียหายโดยนิตินัย เพราะศาลอาจไม่อนุญาตหรือเพิกถอนภายหลังหากผู้ขอเข้าร่วมมีส่วนประมาท

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 324/2568 (2025)

    เมื่อผู้ตายมีส่วนประมาทจึงไม่ใช่ผู้เสียหายโดยนิตินัยตามมาตรา 2 (4) คู่สมรสของผู้ตายย่อมไม่มีอำนาจจัดการแทนผู้ตายและไม่มีอำนาจเข้าร่วมเป็นโจทก์กับพนักงานอัยการตามมาตรา 30

    เนื่องจากผู้ตายมีส่วนประมาท จึงไม่เป็นผู้เสียหายโดยนิตินัยในความผิดฐานกระทำโดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย ภริยาผู้ตายจึงไม่มีอำนาจจัดการแทนตามมาตรา 5 (2) และไม่มีอำนาจเข้าร่วมเป็นโจทก์ตามมาตรา 30 การที่ศาลล่างอนุญาตให้เข้าร่วมเป็นโจทก์จึงไม่ชอบ อันเป็นปัญหาความสงบเรียบร้อยที่ศาลฎีกายกขึ้นเอง

  2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1196/2564 (2021)

    ผู้ถูกยิงซึ่งไม่มีส่วนร่วมในการกระทำความผิดเป็นผู้เสียหายโดยนิตินัยและมีอำนาจยื่นคำร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ตามมาตรา 30

    จำเลยใช้อาวุธปืนยิงโจทก์ร่วมที่ 1 แต่ไม่ถึงแก่ความตาย การกระทำจึงเป็นความผิดฐานพยายามฆ่า เมื่อโจทก์ร่วมที่ 1 ไม่มีส่วนร่วมในการกระทำผิด จึงเป็นผู้เสียหายโดยนิตินัยและมีอำนาจเข้าร่วมเป็นโจทก์ตามมาตรา 30

  3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 618/2568 (2025)

    ผู้ที่จะเข้าร่วมเป็นโจทก์ได้ต้องเป็นผู้เสียหายในความผิดที่พนักงานอัยการเป็นโจทก์ฟ้อง ผู้ที่มิใช่ผู้เสียหายไม่มีสิทธิเข้าร่วมเป็นโจทก์ตามมาตรา 30

    ในคดีของศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศ ซึ่งนำมาตรา 30 มาใช้โดยผ่านพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลดังกล่าว ผู้ร้องที่ 1 มิใช่ผู้เสียหายในความผิดที่ฟ้อง จึงไม่มีสิทธิเข้าร่วมเป็นโจทก์และไม่มีสิทธิเรียกค่าสินไหมทดแทน

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 51 คดี (พ.ศ. 2483 ถึง 2568)

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

  • คำพิพากษาฎีกาที่ 633/2567 (2024)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 7632/2562 (2019)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 84/2562 (2019)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 3463/2560 (2017)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 961/2559 (2016)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 20936/2556 (2013)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 19300/2556 (2013)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 10908/2556 (2013)

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ

มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

คำถามที่พบบ่อย

ผู้เสียหายเข้าร่วมเป็นโจทก์กับอัยการได้อย่างไร

ตามมาตรา 30 ผู้เสียหายยื่นคำร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ โดยต้องยื่นในระหว่างพิจารณาและก่อนศาลชั้นต้นพิพากษา

ต้องยื่นขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ภายในเมื่อใด

ต้องยื่นก่อนที่ศาลชั้นต้นจะมีคำพิพากษา หลังจากศาลชั้นต้นพิพากษาแล้วจะขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ตามมาตรา 30 ไม่ได้

ผู้เสียหายที่มีส่วนประมาทเข้าร่วมเป็นโจทก์ได้หรือไม่

ไม่แน่เสมอไป ผู้ที่เข้าร่วมได้ต้องเป็นผู้เสียหายโดยนิตินัย หากมีส่วนประมาท ศาลอาจวินิจฉัยว่าไม่ใช่ผู้เสียหายและไม่อนุญาตให้เข้าร่วม

ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป Criminal Procedure Code, s. 30 (Thailand)
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Criminal Procedure Code (Thailand), s. 30. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-30/ (accessed 1 กันยายน 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.วิ.อ. มาตรา 30
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-30/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-30/"><p>คดีอาญาใดซึ่งพนักงานอัยการยื่นฟ้องต่อศาลแล้ว ผู้เสียหายจะยื่นคำร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ในระยะใดระหว่างพิจารณาก่อนศาลชั้นต้นพิพากษาคดีนั้นก็ได้</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 30 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-30/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง