ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
แถว 6 — การตั้งผู้แทนเฉพาะคดี
คนบทกฎหมาย
ในคดีอาญาซึ่งผู้เสียหายเป็นผู้เยาว์ไม่มีผู้แทนโดยชอบธรรม หรือเป็นผู้วิกลจริตหรือคนไร้ความสามารถไม่มีผู้อนุบาล หรือซึ่งผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้อนุบาลไม่สามารถจะทำการตามหน้าที่โดยเหตุหนึ่งเหตุใด รวมทั้งมีผลประโยชน์ขัดกันกับผู้เยาว์หรือคนไร้ความสามารถนั้น ๆ ญาติของผู้นั้น หรือผู้มีประโยชน์เกี่ยวข้องอาจร้องต่อศาลขอให้ตั้งเขาเป็นผู้แทนเฉพาะคดีได้เมื่อได้ไต่สวนแล้วให้ศาลตั้งผู้ร้องหรือบุคคลอื่น ซึ่งยินยอมตามที่เห็นสมควรเป็นผู้แทนเฉพาะคดี เมื่อไม่มีบุคคลใดเป็นผู้แทนให้ศาลตั้งพนักงานฝ่ายปกครองเป็นผู้แทนห้ามมิให้เรียกค่าธรรมเนียมในเรื่องขอตั้งเป็นผู้แทนเฉพาะคดี
คำแปลภาษาไทย
In a criminal case where the injured person is a minor who has no legal representative, or is of unsound mind or an incompetent person who has no guardian, or where the legal representative or guardian is unable to perform his duties for any reason, including having a conflict of interest with the minor or incompetent person, a relative of that person or an interested person may apply to the Court to appoint him as representative for the particular case. After holding an inquiry, the Court shall appoint the applicant, or another suitable and consenting person, as representative for the particular case. Where there is no such person, the Court shall appoint an administrative official as representative. No fees shall be charged in the matter of applying to be appointed as representative for the particular case.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
มาตรา 6 เป็นบทรองรับมาตรา 5 (1) กล่าวคือ เมื่อผู้เสียหายที่เป็นผู้เยาว์หรือผู้ไร้ความสามารถไม่มีผู้แทนที่ทำหน้าที่ได้ หรือผู้แทนโดยธรรมชาติมีผลประโยชน์ขัดกัน ศาลอาจตั้งผู้แทนเฉพาะคดีหลังไต่สวนได้ ศาลใช้บทนี้ในกรณีที่บิดามารดาประพฤติเป็นปฏิปักษ์ต่อบุตรหรือมีประโยชน์ขัดกัน โดยตั้งญาติหรือบุคคลอื่นที่เหมาะสมแทน และการยื่นคำร้องไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมศาล
ความสำคัญต่อ
หากผู้ที่ตามปกติต้องทำการแทนเด็กหรือผู้ไร้ความสามารถเป็นผู้ก่อความเสียหายเสียเอง หรือมีผลประโยชน์ขัดกัน มาตรา 6 เปิดให้ญาติอีกคนร้องขอต่อศาลเข้าดำเนินคดีแทนได้โดยไม่เสียค่าธรรมเนียม เนื่องจากศาลต้องไต่สวนก่อน จึงควรเตรียมพยานหลักฐานแสดงความสัมพันธ์และผลประโยชน์ที่ขัดกันให้พร้อม
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4536/2565 (2022)
เมื่อผู้ปกครองเป็นปฏิปักษ์ต่อผู้เยาว์ที่เป็นผู้เสียหาย ศาลอาจตั้งผู้ร้องเป็นผู้แทนเฉพาะคดีตามมาตรา 6 หลังไต่สวน และไม่อนุญาตให้ผู้ปกครองที่มีผลประโยชน์ขัดกันเข้าร่วมเป็นโจทก์
ผู้ร้องอ้างว่ามารดาซึ่งเป็นผู้ใช้อำนาจปกครองมีพฤติการณ์เป็นปฏิปักษ์ต่อผู้เยาว์ที่เป็นผู้เสียหาย จึงขอให้ตั้งตนเป็นผู้แทนเฉพาะคดีตามมาตรา 6 ศาลไต่สวนแล้วมีคำสั่งตั้งผู้ร้องเป็นผู้แทนเฉพาะคดีมีอำนาจดำเนินคดีแทน ยกคำร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ของมารดา และอนุญาตให้ผู้เสียหายเข้าร่วมเป็นโจทก์โดยผู้แทนเฉพาะคดี
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1847/2563 (2020)
ศาลอาจตั้งผู้เสียหายคนหนึ่งเป็นผู้แทนเฉพาะคดีของผู้เสียหายที่เป็นผู้เยาว์ตามมาตรา 6 หลังไต่สวน แล้วอนุญาตให้ทั้งสองเข้าร่วมเป็นโจทก์ในความผิดที่เกี่ยวข้องกับตน
เมื่อจำเลยคัดค้านว่าผู้เสียหายที่ 2 ไม่ใช่ผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้เสียหายที่ 1 ซึ่งเป็นผู้เยาว์ ศาลไต่สวนแล้วตั้งผู้เสียหายที่ 2 เป็นผู้แทนเฉพาะคดีตามมาตรา 6 และอนุญาตให้ผู้เสียหายทั้งสองเข้าร่วมเป็นโจทก์ในความผิดที่เกี่ยวข้องกับแต่ละคน
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
ผู้แทนเฉพาะคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาคืออะไร
ตามมาตรา 6 คือบุคคลที่ศาลตั้งให้จัดการแทนผู้เยาว์หรือผู้ไร้ความสามารถที่ไม่มีผู้แทน หรือผู้แทนไม่อาจทำหน้าที่หรือมีผลประโยชน์ขัดกัน
การขอตั้งเป็นผู้แทนเฉพาะคดีต้องเสียค่าธรรมเนียมหรือไม่
ไม่ต้อง มาตรา 6 ห้ามเรียกค่าธรรมเนียมในเรื่องการขอตั้งเป็นผู้แทนเฉพาะคดีไว้โดยชัดแจ้ง
หากบิดามารดามีผลประโยชน์ขัดกับบุตรที่เป็นผู้เสียหายจะทำอย่างไร
มาตรา 6 ให้ญาติหรือผู้มีประโยชน์เกี่ยวข้องร้องขอต่อศาลได้ และศาลอาจตั้งผู้นั้นเป็นผู้แทนเฉพาะคดีแทนบิดามารดาที่มีผลประโยชน์ขัดกันหลังไต่สวน