มาตรา 110: ประทุษร้ายต่อพระราชินี รัชทายาท หรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดกระทำการประทุษร้ายต่อพระองค์ หรือเสรีภาพของพระราชินีหรือรัชทายาท หรือต่อร่างกายหรือเสรีภาพของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ต้องระวางโทษจำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่สิบหกปีถึงยี่สิบปี ผู้ใดพยายามกระทำการเช่นว่านั้น ต้องระวางโทษเช่นเดียวกัน ถ้าการกระทำนั้นมีลักษณะอันน่าจะเป็นอันตรายแก่พระชนม์หรือชีวิต ผู้กระทำต้องระวางโทษประหารชีวิต หรือจำคุกตลอดชีวิ ผู้ใดกระทำการใดอันเป็นการตระเตรียมเพื่อประทุษร้ายต่อพระองค์ หรือเสรีภาพของพระราชินีหรือรัชทายาท หรือต่อร่างกายหรือเสรีภาพของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ หรือรู้ว่ามีผู้จะประทุษร้ายต่อพระองค์ หรือเสรีภาพของพระราชินีหรือรัชทายาท หรือประทุษร้ายต่อร่างกายหรือเสรีภาพของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ กระทำการใดอันเป็นการช่วยปกปิดไว้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สิบสองปีถึงยี่สิบปี
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever commits an act of violence against the person or the liberty of the Queen or of the Heir-apparent, or against the body or the liberty of the Regent, shall be liable to imprisonment for life or to imprisonment from sixteen years to twenty years.
Whoever attempts to commit such an act shall be liable to the same punishment.
If the act is of a nature likely to endanger the life of the Queen, of the Heir-apparent, or of the Regent, the offender shall be liable to the death penalty or to imprisonment for life.
Whoever does any act in preparation for an act of violence against the person or the liberty of the Queen or of the Heir-apparent, or against the body or the liberty of the Regent, or who, knowing that a person is going to commit such an act, does any act to help conceal it, shall be liable to imprisonment from twelve years to twenty years.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 110 คุ้มครองบุคคลสามฐานะ มิใช่ฐานะเดียว กล่าวคือคุ้มครองพระองค์หรือเสรีภาพของพระราชินีและรัชทายาท และคุ้มครองร่างกายหรือเสรีภาพของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ โทษพื้นฐานคือจำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่สิบหกปีถึงยี่สิบปี ซึ่งต่ำกว่าความผิดต่อพระมหากษัตริย์ตามมาตรา 107 และมาตรา 108 อยู่หนึ่งขั้น เพราะความผิดพื้นฐานตามมาตรานี้ไม่มีโทษประหารชีวิต จากนั้นมาตรานี้ยังมีอีกสองระดับของตนเอง คือประหารชีวิตหรือจำคุกตลอดชีวิตถ้าการกระทำนั้นมีลักษณะอันน่าจะเป็นอันตรายแก่พระชนม์หรือแก่ชีวิต และจำคุกตั้งแต่สิบสองปีถึงยี่สิบปีสำหรับการกระทำอันเป็นการตระเตรียมเพื่อประทุษร้ายเช่นว่านั้น หรือการที่ผู้รู้ว่ามีผู้จะกระทำแล้วกระทำการใดอันเป็นการช่วยปกปิดไว้ ผู้พยายามกระทำการเช่นว่านั้นต้องระวางโทษเช่นเดียวกันตามที่บัญญัติไว้ในมาตรานี้เอง มิใช่ตามหลักทั่วไปในมาตรา 80 ส่วนการปลงพระชนม์พระราชินีหรือรัชทายาท หรือการฆ่าผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ เป็นความผิดที่หนักกว่าตามมาตรา 109 และมาตรา 111 กำหนดให้ผู้สนับสนุนในความผิดตามมาตรา 107 ถึงมาตรา 110 ต้องระวางโทษเช่นเดียวกับตัวการ ความผิดตามมาตรานี้ต้องมีการกระทำทางกาย มิใช่การแสดงออกด้วยถ้อยคำ ซึ่งเป็นความผิดตามมาตรา 112
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
มาตรา ๑๑๐ คุ้มครองบุคคลสามฐานะ มิใช่ฐานะเดียว คือการประทุษร้ายต่อพระองค์หรือเสรีภาพของพระราชินีหรือรัชทายาท และการประทุษร้ายต่อร่างกายหรือเสรีภาพของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ โทษรุนแรงแต่ต่างจากมาตรา ๑๐๗ ถึงมาตรา ๑๐๙ ตรงที่ความผิดพื้นฐานไม่มีโทษประหารชีวิต คือจำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่สิบหกปีถึงยี่สิบปี การพยายามต้องระวางโทษเช่นเดียวกันตามที่บัญญัติไว้ในมาตรานี้เอง มิใช่ตามหลักทั่วไปในมาตรา ๘๐ ส่วนมาตรา ๑๑๑ เป็นคนละบท กำหนดให้ผู้สนับสนุนต้องระวางโทษเช่นเดียวกับตัวการ การลดโทษผู้สนับสนุนตามมาตรา ๘๖ จึงใช้ไม่ได้ ความผิดต้องมีการกระทำทางกาย มิใช่การแสดงออกด้วยถ้อยคำ จึงต่างจากมาตรา ๑๑๒ และการปลงพระชนม์หรือฆ่าบุคคลทั้งสามฐานะนี้เป็นความผิดตามมาตรา ๑๐๙ เนื่องจากโทษจำคุกที่ยาวนาน จึงควรมีทนายความอาญาเฉพาะทางโดยทันที
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 7 คดี (พ.ศ. 2537 ถึง 2558)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2205/2547 (2004)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1835/2545 (2002)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4658/2546 (2003)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5905/2537 (1994)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6752/2545 (2002)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 13583/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2788/2545 (2002)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
มาตรา 110 มีโทษอย่างไร
มาตรา 110 กำหนดโทษไว้สามระดับ มิใช่ระดับเดียว การประทุษร้ายต่อพระองค์หรือเสรีภาพของพระราชินีหรือรัชทายาท หรือต่อร่างกายหรือเสรีภาพของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ต้องระวางโทษจำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่สิบหกปีถึงยี่สิบปี และผู้พยายามกระทำต้องระวางโทษเช่นเดียวกัน ถ้าการกระทำนั้นมีลักษณะอันน่าจะเป็นอันตรายแก่พระชนม์หรือแก่ชีวิต ต้องระวางโทษประหารชีวิตหรือจำคุกตลอดชีวิต และการกระทำอันเป็นการตระเตรียมเพื่อประทุษร้ายเช่นว่านั้น หรือการที่ผู้รู้ว่ามีผู้จะกระทำแล้วกระทำการใดอันเป็นการช่วยปกปิดไว้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สิบสองปีถึงยี่สิบปี
การพยายามกระทำความผิดตามมาตรา 110 ต้องรับโทษต่างหากหรือไม่
ไม่ และหลักนี้อยู่ในมาตรา 110 เอง วรรคสองบัญญัติว่าผู้ใดพยายามกระทำการเช่นว่านั้นต้องระวางโทษเช่นเดียวกับความผิดสำเร็จ ส่วนมาตรา 111 เป็นคนละบท ว่าด้วยผู้สนับสนุน มิใช่การพยายาม
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 110 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 110. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-110/ (accessed 10 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 110 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-110/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-110/"><p>ผู้ใดกระทำการประทุษร้ายต่อพระองค์ หรือเสรีภาพของพระราชินีหรือรัชทายาท หรือต่อร่างกายหรือเสรีภาพของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ต้องระวางโทษจำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่สิบหกปีถึงยี่สิบปี ผู้ใดพยายามกระทำการเช่นว่านั้น ต้องระวางโทษเช่นเดียวกัน ถ้าการกระทำนั้นมีลักษณะอันน่าจะเป็นอันตรายแก่พระชนม์หรือชีวิต ผู้กระทำต้องระวางโทษประหารชีวิต หรือจำคุกตลอดชีวิ ผู้ใดกระทำการใดอันเป็นการตระเตรียมเพื่อประทุษร้ายต่อพระองค์ หรือเสรีภาพของพระราชินีหรือรัชทายาท หรือต่อร่างกายหรือเสรีภาพของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ หรือรู้ว่ามีผู้จะประทุษร้ายต่อพระองค์ หรือเสรีภาพของพระราชินีหรือรัชทายาท หรือประทุษร้ายต่อร่างกายหรือเสรีภาพของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ กระทำการใดอันเป็นการช่วยปกปิดไว้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สิบสองปีถึงยี่สิบปี</p><footer>Penal Code, s. 110 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-110/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา