22: เริ่มโทษจำคุกและหักวันคุมขัง
ตัวบทกฎหมาย
โทษจำคุก ให้เริ่มแต่วันมีคำพิพากษา แต่ถ้าผู้ต้องคำพิพากษาถูกคุมขังก่อนศาลพิพากษา ให้หักจำนวนวันที่ถูกคุมขังออกจากระยะเวลาจำคุกตามคำพิพากษา เว้นแต่คำพิพากษานั้นจะกล่าวไว้เป็นอย่างอื่น ในกรณีที่คำพิพากษากล่าวไว้เป็นอย่างอื่น โทษจำคุกตามคำพิพากษาเมื่อรวมจำนวนวันที่ถูกคุมขังก่อนศาลพิพากษาในคดีเรื่องนั้นเข้าด้วยแล้ว ต้องไม่เกินอัตราโทษขั้นสูงของกฎหมายที่กำหนดไว้สำหรับความผิดที่ได้กระทำลงนั้น ทั้งนี้ ไม่เป็นการกระทบกระเทือนบทบัญญัติในมาตรา ๙๑
คำแปลภาษาอังกฤษ
A term of imprisonment shall commence from the day of the judgment. But if the person subject to the judgment was detained before the court gave judgment, the number of days of that detention shall be deducted from the term of imprisonment under the judgment, unless the judgment provides otherwise.
Where the judgment provides otherwise, the term of imprisonment under the judgment, when added to the number of days of detention before judgment in that case, must not exceed the maximum penalty prescribed by law for the offence committed.
This Section does not affect the provisions of Section 91.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 22 กำหนดวันเริ่มโทษจำคุกและบังคับให้หักวันคุมขังก่อนพิพากษา อันเป็นหลักความเป็นธรรมพื้นฐานเพื่อให้เวลาที่ถูกคุมขังไปแล้วนับรวมในโทษ ศาลฎีกาตีความคำว่า ถูกคุมขังก่อนพิพากษา อย่างเคร่งครัดว่า หักได้เฉพาะการคุมขังในคดีที่ศาลกำลังพิพากษา มิใช่วันที่ถูกคุมขังในคดีอื่น มาตรานี้ยังเป็นฐานของการนับโทษต่อกันตามดุลพินิจของศาล ภายใต้ข้อจำกัดว่าเมื่อคดีอื่นลงโทษประหารชีวิตย่อมไม่มีโทษจำคุกที่จะนับต่อได้ วรรคสองจำกัดยอดรวมมิให้วันคุมขังที่หักรวมกับโทษเกินอัตราโทษขั้นสูงของความผิด
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หลักนี้เป็นประโยชน์แก่ผู้ที่ถูกคุมขังก่อนพิจารณา ทุกวันที่ถูกคุมขังก่อนพิพากษาในคดีเดียวกันต้องนำมาหักออกจากโทษที่ลง จึงควรตรวจสอบว่าคำพิพากษาสั่งให้หักจริง ทั้งนี้มีข้อจำกัดว่า วันที่ถูกคุมขังในคดีอื่นนำมาหักไม่ได้ และการนับโทษต่อกันระหว่างหลายคดีอาจทำให้ระยะเวลาที่ต้องรับโทษรวมยาวขึ้น หากท่านถูกคุมขังระหว่างรอการพิจารณา ควรตรวจว่ามีการหักวันคุมขังไว้ถูกต้อง
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำตัดสินศาลฎีกาที่ 108/2566 (2023)
ตามมาตรา 22 วรรคหนึ่ง การถูกคุมขังก่อนพิพากษาหมายถึงการคุมขังในคดีที่ศาลกำลังพิพากษา วันที่ถูกคุมขังในคดีอื่นนำมาหักออกจากโทษจำคุกในคดีนี้ไม่ได้
จำเลยอ้างว่าควรได้รับการหักวันคุมขังก่อนพิพากษาทั้งหมด 588 วันจากสามคดีที่พิจารณารวมกัน ศาลอธิบายว่ามาตรา 22 วรรคหนึ่งให้หักเฉพาะการคุมขังในคดีที่มีคำพิพากษา คำว่าถูกคุมขังก่อนพิพากษาหมายถึงถูกคุมขังในคดีนั้น จึงนำวันที่ถูกคุมขังในคดีอื่นมาหักจากโทษในคดีนี้ไม่ได้
-
คำพิพากษาฎีกาที่ 1518/2565 (2022)
มาตรา 22 วรรคหนึ่งให้ศาลสั่งนับโทษต่อกันได้ แต่เมื่อคดีอื่นศาลลงโทษประหารชีวิต ย่อมไม่มีโทษจำคุกที่จะให้นับต่อ การนับโทษต่อกันจึงกระทำไม่ได้
ศาลเห็นว่าเมื่อคดีนี้ลงโทษจำคุก ศาลย่อมใช้ดุลพินิจให้นับโทษต่อจากโทษจำคุกในคดีอื่นได้ตามมาตรา 22 วรรคหนึ่ง แต่เมื่อคดีอื่นศาลฎีกาลงโทษประหารชีวิต จึงไม่มีโทษจำคุกที่จะนับต่อ และโดยสภาพโทษประหารชีวิตกับโทษจำคุกไม่อาจนับต่อกันได้
-
คำตัดสินศาลฎีกาที่ 4884/2566 (2023)
เมื่อเปลี่ยนโทษจำคุกเป็นกักขัง ศาลอาจอาศัยมาตรา 22 สั่งให้นับโทษกักขังต่อจากคดีอื่นได้ แม้คดียังไม่ถึงที่สุด
โทษจำคุกของจำเลยในสี่คดีถูกเปลี่ยนเป็นกักขัง เนื่องจากโทษกักขังเป็นโทษที่ลงแทนโทษจำคุก จำเลยยังคงต้องถูกบังคับตามคำพิพากษา และการที่คดียังอยู่ระหว่างอุทธรณ์ไม่เป็นเหตุห้ามนับโทษกักขังต่อกัน ศาลจึงยืนตามคำสั่งให้นับโทษกักขังในคดีนี้ต่อจากคดีอื่นตามมาตรา 22
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 55 คดี (พ.ศ. 2500 ถึง 2566)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4884/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1518/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3676/2564 (2021)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2469/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5548/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1831/2557 (2014)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 336/2557 (2014)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6581-6582/2556 (2013)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
เลย
วันที่ถูกควบคุมก่อนที่จะพิจารณาจะหักจากภาพยนตร์เรื่องนี้
ได้ตามมาตรา 22 วันที่ถูกคุมขังก่อนที่จะพิพากษาในคดีเดียวกันให้หักจากระยะเวลาที่พิพากษาคำพิพากษาจะเป็น...
วันที่ถูกคุมขังในคดีอื่น ๆ ที่นำไปสู่การทำลาย
ตรวจสอบศาลฎีกาวินิจฉัยว่าหักได้เฉพาะการคุมขังในคดีที่ศาลกำลังพิพากษาวันที่ถูกคุมร้ายในคดีอื่น ๆ ที่นำมาหักไม่ได้
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
การอ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 22 (Thailand) -
การอ้างอิงทางวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 22. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-22/ (accessed 21 สิงหาคม 2026). -
การอ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 22 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-22/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-22/"><p>โทษจำคุก ให้เริ่มแต่วันมีคำพิพากษา แต่ถ้าผู้ต้องคำพิพากษาถูกคุมขังก่อนศาลพิพากษา ให้หักจำนวนวันที่ถูกคุมขังออกจากระยะเวลาจำคุกตามคำพิพากษา เว้นแต่คำพิพากษานั้นจะกล่าวไว้เป็นอย่างอื่น ในกรณีที่คำพิพากษากล่าวไว้เป็นอย่างอื่น โทษจำคุกตามคำพิพากษาเมื่อรวมจำนวนวันที่ถูกคุมขังก่อนศาลพิพากษาในคดีเรื่องนั้นเข้าด้วยแล้ว ต้องไม่เกินอัตราโทษขั้นสูงของกฎหมายที่กำหนดไว้สำหรับความผิดที่ได้กระทำลงนั้น ทั้งนี้ ไม่เป็นการกระทบกระเทือนบทบัญญัติในมาตรา ๙๑</p><footer>Penal Code, s. 22 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-22/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา