มาตรา 249: ทำบัตรหรือโลหะธาตุให้คล้ายคลึงกับเงินตรา
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดทำบัตรหรือโลหะธาตุอย่างใด ๆ ให้มีลักษณะและขนาดคล้ายคลึงกับเงินตรา ไม่ว่าจะเป็นเหรียญกระษาปณ์ ธนบัตรหรือสิ่งใด ๆ ซึ่งรัฐบาลออกใช้หรือให้อำนาจให้ออกใช้ หรือพันธบัตรรัฐบาล หรือใบสำคัญสำหรับรับดอกเบี้ยพันธบัตรนั้น ๆ หรือจำหน่ายบัตรหรือโลหะธาตุเช่นว่านั้น ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าการจำหน่ายบัตรหรือโลหะธาตุดังกล่าวในวรรคแรก เป็นการจำหน่ายโดยการนำออกใช้ดังเช่นสิ่งใด ๆ ที่กล่าวในวรรคแรก ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever makes any card or metal having an appearance and size resembling currency, whether a coin, a banknote, or anything else which the government issues or authorises to be issued, or a government bond, or a coupon for interest on such a bond, or who disposes of such a card or metal, shall be liable to imprisonment not exceeding one year, or a fine not exceeding twenty thousand baht, or both.
If the disposal of the card or metal referred to in paragraph one is a disposal by putting it into use as if it were any of the things mentioned in paragraph one, the offender shall be liable to imprisonment not exceeding three years, or a fine not exceeding sixty thousand baht, or both.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 249 ลงโทษที่ความคล้ายคลึง มิใช่การหลอกลวง องค์ประกอบคือ การทำบัตรหรือโลหะธาตุอย่างใด ๆ ให้มีลักษณะและขนาดคล้ายคลึงกับเงินตรา ไม่ว่าจะเป็นเหรียญกระษาปณ์ ธนบัตร หรือสิ่งอื่นใดซึ่งรัฐบาลออกใช้หรือให้อำนาจให้ออกใช้ หรือคล้ายคลึงกับพันธบัตรรัฐบาลหรือใบสำคัญสำหรับรับดอกเบี้ยพันธบัตรนั้น หรือการจำหน่ายบัตรหรือโลหะธาตุเช่นว่านั้น มาตรานี้ไม่ต้องการให้สิ่งนั้นเป็นของปลอมที่มุ่งให้ผ่านเป็นของแท้ และไม่ต้องการเจตนาฉ้อโกง ซึ่งเป็นข้อแตกต่างสำคัญจากมาตรา 240 ธนบัตรของเล่น เหรียญที่ระลึก และเหรียญที่ใช้แทนเงินจึงอยู่ในบังคับของมาตรานี้ อัตราโทษแบ่งเป็นสองวรรค วรรคแรกคือการทำหรือการจำหน่ายทั่วไป ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ส่วนวรรคสองใช้เมื่อการจำหน่ายนั้นเป็นการนำออกใช้ดังเช่นสิ่งที่ระบุไว้ในวรรคแรก ซึ่งเพิ่มโทษเป็นจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าสิ่งนั้นคล้ายคลึงกับเงินตราของรัฐบาลต่างประเทศ มาตรา 247 ให้ระวางโทษกึ่งหนึ่ง อัตราโทษปัจจุบันแก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 26) พ.ศ. 2560
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
มาตรานี้เป็นบทที่มีโทษเบาที่สุดบทหนึ่งในหมวดความผิดเกี่ยวกับเงินตรา เพราะไม่ต้องการเจตนาที่จะลวงว่าเป็นเงินตราจริง เพียงทำหรือจำหน่ายบัตรหรือโลหะธาตุที่มีลักษณะและขนาดคล้ายคลึงกับเงินตราก็เป็นความผิดแล้ว จึงครอบคลุมเหรียญของเล่น เหรียญที่ระลึก และเหรียญที่ใช้แทนเงินในสถานบริการ หากรูปลักษณ์และขนาดใกล้เคียงเงินตราจริง ส่วนวรรคสองใช้เมื่อมีการจำหน่ายโดยการนำออกใช้ดังเช่นเงินตรา ซึ่งมีโทษสูงขึ้นเป็นจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท ทั้งนี้หากมีเจตนาลวงให้เชื่อว่าเป็นเงินตราที่แท้จริง ข้อหาที่ใช้จะเป็นการปลอมเงินตราตามมาตรา 240 ซึ่งมีโทษหนักกว่ามาก
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 7 คดี (พ.ศ. 2500 ถึง 2557)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 10941/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2828/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 332/2503 (1960)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 347/2500 (1957)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2207/2532 (1989)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 858/2501 (1958)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 11898/2557 (2014)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 249 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 249. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-249/ (accessed 6 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 249 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-249/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-249/"><p>ผู้ใดทำบัตรหรือโลหะธาตุอย่างใด ๆ ให้มีลักษณะและขนาดคล้ายคลึงกับเงินตรา ไม่ว่าจะเป็นเหรียญกระษาปณ์ ธนบัตรหรือสิ่งใด ๆ ซึ่งรัฐบาลออกใช้หรือให้อำนาจให้ออกใช้ หรือพันธบัตรรัฐบาล หรือใบสำคัญสำหรับรับดอกเบี้ยพันธบัตรนั้น ๆ หรือจำหน่ายบัตรหรือโลหะธาตุเช่นว่านั้น ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าการจำหน่ายบัตรหรือโลหะธาตุดังกล่าวในวรรคแรก เป็นการจำหน่ายโดยการนำออกใช้ดังเช่นสิ่งใด ๆ ที่กล่าวในวรรคแรก ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>Penal Code, s. 249 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-249/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา