มาตรา 250: ปลอมดวงตราแผ่นดินหรือพระปรมาภิไธย
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดทำปลอมขึ้นซึ่งดวงตราแผ่นดิน รอยตราแผ่นดิน หรือพระปรมาภิไธย ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever forges the State Seal, an impression of the State Seal, or the Royal Signature shall be liable to imprisonment of five to twenty years and a fine of one hundred thousand to four hundred thousand baht.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
บทนี้เป็นความผิดที่ร้ายแรงที่สุดในหมวดความผิดเกี่ยวกับดวงตรา แสตมป์ และตั๋ว สะท้อนสถานะพิเศษของดวงตราแผ่นดินและพระปรมาภิไธยในฐานะเครื่องหมายแห่งอำนาจอธิปไตย องค์ประกอบคือ (๑) ทำปลอมขึ้นซึ่ง (๒) ดวงตราแผ่นดิน รอยตราแผ่นดิน หรือพระปรมาภิไธย โดยไม่จำต้องมีการนำสิ่งที่ปลอมนั้นไปใช้ ความผิดก็สำเร็จแล้ว โทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท เป็นเพดานของโครงสร้างโทษที่ตามมาในหมวดนี้ กล่าวคือ การปลอมดวงตราหรือรอยตราของทบวงการเมือง ขององค์การสาธารณะ หรือของเจ้าพนักงาน เป็นความผิดตามมาตรา 251 ซึ่งมีโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงเจ็ดปี การใช้ดวงตรา รอยตรา หรือพระปรมาภิไธยที่ทำปลอมขึ้นไม่ว่าชนิดใด เป็นความผิดตามมาตรา 252 ซึ่งนำอัตราโทษของมาตราที่สิ่งนั้นสังกัดมาใช้ การได้ดวงตราอันแท้จริงมาแล้วใช้โดยมิชอบในประการที่น่าจะเกิดความเสียหาย เป็นความผิดตามมาตรา 253 ซึ่งมีโทษสองในสามของอัตรานั้น และการนำของปลอมหรือของแปลงเข้ามาในราชอาณาจักรเป็นความผิดตามมาตรา 255 ส่วนมาตรา 263 กำหนดว่าถ้าผู้ปลอมได้กระทำความผิดตามมาตราอื่นในหมวดนี้เกี่ยวกับสิ่งที่ตนทำขึ้นด้วย ให้ลงโทษเพียงกระทงเดียวตามมาตรานี้
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
โทษสูงมากตั้งแต่ 5 ถึง 20 ปี และเป็นความผิดอาญาแผ่นดินซึ่งยอมความไม่ได้ ไม่มีคู่กรณีเอกชนใดตกลงหรือถอนได้ ในทางปฏิบัติมักถูกฟ้องรวมกับฐานใช้ดวงตราปลอมและฐานปลอมเอกสาร ทั้งนี้ มาตรา 263 มิใช่บทเพิ่มโทษ แต่เป็นบทให้ลงโทษกระทงเดียว หากผู้ทำปลอมได้กระทำความผิดอื่นในหมวดนี้เกี่ยวกับสิ่งที่ตนทำปลอมขึ้นด้วย ข้อต่อสู้มักโต้แย้งว่าวัตถุนั้นเป็นดวงตราแผ่นดิน รอยตราแผ่นดิน หรือพระปรมาภิไธยจริงหรือไม่ และจำเลยเป็นผู้ทำหรือไม่ ควรปรึกษาทนายความแต่เนิ่นเพราะโทษหนัก
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 3 คดี (พ.ศ. 2533 ถึง 2536)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4632/2533 (1990)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2667/2536 (1993)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 996/2535 (1992)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
การปลอมดวงตราแผ่นดินหรือพระปรมาภิไธยร้ายแรงเพียงใด
ร้ายแรงมาก มาตรา 250 กำหนดโทษจำคุก 5 ถึง 20 ปี และปรับสูง เป็นโทษที่หนักที่สุดในหมวดดวงตรา และไม่จำต้องมีการนำดวงตราปลอมไปใช้ ความผิดก็สำเร็จแล้ว
ความผิดนี้ยอมความหรือถอนฟ้องได้หรือไม่หากคู่กรณีตกลงกัน
ไม่ได้ เป็นความผิดอาญาแผ่นดินต่อรัฐ จึงยอมความหรือตกลงกันเองไม่ได้ มีเพียงพนักงานอัยการและศาลที่ชี้ขาดผลของคดี
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 250 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 250. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-250/ (accessed 6 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 250 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-250/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-250/"><p>ผู้ใดทำปลอมขึ้นซึ่งดวงตราแผ่นดิน รอยตราแผ่นดิน หรือพระปรมาภิไธย ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>Penal Code, s. 250 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-250/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา