มาตรา 263: ลงโทษกระทงเดียวเมื่อผู้ปลอมกระทำผิดมาตราอื่นในหมวดเดียวกัน
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าผู้กระทำความผิดตามมาตรา ๒๕๐ มาตรา ๒๕๑ มาตรา ๒๕๔ มาตรา ๒๕๖ มาตรา ๒๕๘ มาตรา ๒๕๙ หรือมาตรา ๒๖๒ ได้กระทำความผิดตามมาตราอื่นที่บัญญัติไว้ในหมวดนี้ อันเกี่ยวกับสิ่งที่เกิดจากการกระทำความผิดนั้นด้วย ให้ลงโทษผู้นั้นตามมาตรา ๒๕๐ มาตรา ๒๕๑ มาตรา ๒๕๔ มาตรา ๒๕๖ มาตรา ๒๕๘ มาตรา ๒๕๙ หรือมาตรา ๒๖๒ แต่กระทงเดียว
คำแปลภาษาอังกฤษ
If a person who commits an offence under Section 250, Section 251, Section 254, Section 256, Section 258, Section 259, or Section 262 also commits an offence under another Section provided in this Chapter in relation to the thing produced by the commission of that offence, that person shall be punished under Section 250, Section 251, Section 254, Section 256, Section 258, Section 259, or Section 262, as the case may be, as a single offence only.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 263 เป็นบทปิดท้ายหมวดความผิดเกี่ยวกับดวงตรา แสตมป์ และตั๋ว และเป็นบทว่าด้วยวิธีลงโทษ มิใช่ฐานความผิด ทั้งมิใช่บทเพิ่มโทษ และไม่มีองค์ประกอบเรื่องความเสียหายแก่รัฐแต่อย่างใด ถ้าผู้กระทำความผิดตามมาตรา 250 มาตรา 251 มาตรา 254 มาตรา 256 มาตรา 258 มาตรา 259 หรือมาตรา 262 ได้กระทำความผิดตามมาตราอื่นที่บัญญัติไว้ในหมวดนี้ อันเกี่ยวกับสิ่งที่เกิดจากการกระทำความผิดนั้นด้วย ให้ลงโทษผู้นั้นตามมาตราที่ระบุไว้ข้างต้นแต่กระทงเดียว ผลคือผู้ที่ปลอมดวงตราของเจ้าพนักงานแล้วนำไปใช้เอง รับโทษเฉพาะฐานปลอม มิใช่ทั้งฐานปลอมและฐานใช้เป็นสองกระทง มาตรานี้จึงจำกัดความรับผิด มิใช่ขยายความรับผิด ข้อจำกัดมีสองประการ บทนี้เป็นคุณเฉพาะแก่ผู้ที่ทำหรือแปลงสิ่งนั้นเอง ผู้ร่วมกระทำที่เพียงนำไปใช้หรือจำหน่ายยังคงรับโทษตามมาตราของตนตามปกติ และใช้เฉพาะกับสิ่งที่เกิดจากการกระทำความผิดของผู้นั้นเอง การกระทำเกี่ยวกับของปลอมรายอื่นจึงยังเป็นความผิดต่างกระทง มาตรา 248 เป็นบททำนองเดียวกันในหมวดความผิดเกี่ยวกับเงินตรา
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
มาตรา ๒๖๓ เป็นบทที่ทำให้รับโทษน้อยลง มิใช่บทเพิ่มโทษ และไม่มีองค์ประกอบเรื่องความเสียหายแก่รัฐแต่อย่างใด เมื่อผู้กระทำความผิดตามมาตรา ๒๕๐ มาตรา ๒๕๑ มาตรา ๒๕๔ มาตรา ๒๕๖ มาตรา ๒๕๘ มาตรา ๒๕๙ หรือมาตรา ๒๖๒ ได้กระทำความผิดตามมาตราอื่นในหมวดเดียวกันอันเกี่ยวกับสิ่งที่เกิดจากการกระทำความผิดนั้นด้วย ให้ลงโทษเพียงกระทงเดียวตามมาตราแรก ดังนั้นผู้ที่ปลอมดวงตราของเจ้าพนักงานแล้วนำไปใช้เอง ย่อมรับโทษเฉพาะฐานปลอม มิใช่ทั้งฐานปลอมและฐานใช้เป็นสองกระทง ข้อจำกัดที่สำคัญมีสองประการ บทนี้เป็นคุณเฉพาะแก่ผู้ที่ปลอมหรือแปลงสิ่งนั้นเอง ผู้ร่วมกระทำที่เพียงนำไปใช้หรือจำหน่ายยังคงรับโทษตามมาตราของตนตามปกติ และใช้เฉพาะกับสิ่งที่เกิดจากการกระทำความผิดของผู้นั้นเอง การกระทำเกี่ยวกับของปลอมรายอื่นจึงยังเป็นความผิดต่างกระทง มาตรา ๒๔๘ เป็นบททำนองเดียวกันในหมวดความผิดเกี่ยวกับเงินตรา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 8 คดี (พ.ศ. 2529 ถึง 2563)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3121/2530 (1987)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1001/2533 (1990)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6387/2545 (2002)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4632/2533 (1990)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3942/2529 (1986)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5134/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2667/2536 (1993)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1154/2533 (1990)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
มาตรา 263 เป็นบทเพิ่มโทษหรือไม่
ไม่ใช่ มาตรา 263 เป็นบทให้ลงโทษกระทงเดียว ถ้าผู้กระทำความผิดตามมาตรา 250 มาตรา 251 มาตรา 254 มาตรา 256 มาตรา 258 มาตรา 259 หรือมาตรา 262 ได้กระทำความผิดตามมาตราอื่นในหมวดเดียวกันอันเกี่ยวกับสิ่งที่เกิดจากการกระทำความผิดนั้นด้วย ให้ลงโทษตามมาตราแรกแต่กระทงเดียว จึงเป็นบทที่ทำให้รับโทษน้อยลง มิใช่บทเพิ่มโทษ และไม่มีองค์ประกอบเรื่องความเสียหายแก่รัฐ
มาตรา 263 เป็นความผิดฐานหนึ่งต่างหากหรือไม่
ไม่ใช่ มาตรานี้มิได้บัญญัติความผิดหรืออัตราโทษขึ้นใหม่ แต่เป็นบทว่าด้วยวิธีลงโทษผู้ที่กระทำความผิดตามมาตราที่ระบุไว้แล้วและได้กระทำความผิดตามมาตราอื่นในหมวดเดียวกันด้วย
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 263 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 263. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-263/ (accessed 6 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 263 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-263/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-263/"><p>ถ้าผู้กระทำความผิดตามมาตรา ๒๕๐ มาตรา ๒๕๑ มาตรา ๒๕๔ มาตรา ๒๕๖ มาตรา ๒๕๘ มาตรา ๒๕๙ หรือมาตรา ๒๖๒ ได้กระทำความผิดตามมาตราอื่นที่บัญญัติไว้ในหมวดนี้ อันเกี่ยวกับสิ่งที่เกิดจากการกระทำความผิดนั้นด้วย ให้ลงโทษผู้นั้นตามมาตรา ๒๕๐ มาตรา ๒๕๑ มาตรา ๒๕๔ มาตรา ๒๕๖ มาตรา ๒๕๘ มาตรา ๒๕๙ หรือมาตรา ๒๖๒ แต่กระทงเดียว</p><footer>Penal Code, s. 263 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-263/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา