256: ลบเครื่องหมายบนแสตมป์รัฐบาลที่ใช้แล้วเพื่อให้ใช้ได้อีก
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดลบ ถอนหรือกระทำด้วยประการใด ๆ แก่แสตมป์รัฐบาลซึ่งระบุไว้ในมาตรา ๒๕๔ และมีเครื่องหมายหรือการกระทำอย่างใดแสดงว่าใช้ไม่ได้แล้ว เพื่อให้ใช้ได้อีก ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever erases or removes from, or does anything by any means to, a government stamp specified in Section 254 which bears a mark, or which has been dealt with in some way, showing that it can no longer be used, in order that it may be used again, shall be liable to imprisonment not exceeding three years, or a fine not exceeding sixty thousand baht, or both.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 256 ว่าด้วยแสตมป์ของแท้ที่ผ่านการใช้มาแล้ว องค์ประกอบคือ (๑) ลบ ถอน หรือกระทำด้วยประการใด ๆ (๒) แก่แสตมป์รัฐบาลซึ่งระบุไว้ในมาตรา 254 (๓) ซึ่งมีเครื่องหมายหรือการกระทำอย่างใดแสดงว่าใช้ไม่ได้แล้ว (๔) เพื่อให้ใช้ได้อีก องค์ประกอบข้อสุดท้ายเป็นตัวชี้ขาด เพราะตัวแสตมป์เป็นของแท้ สิ่งที่กฎหมายลงโทษจึงเป็นความมุ่งหมายที่จะนำกลับเข้าสู่การใช้งานอีก การทำความสะอาดหรือรักษาสภาพแสตมป์ที่ใช้แล้วโดยไม่มีความมุ่งหมายเช่นนั้น เช่นที่นักสะสมกระทำ ย่อมอยู่นอกมาตรานี้ อนึ่ง ความรู้ว่าแสตมป์เป็นของปลอมมิใช่องค์ประกอบของมาตรานี้ เพราะแสตมป์ตามมาตรานี้เป็นของแท้ เนื่องจากเหตุนี้ โทษจึงเบากว่าการปลอมตามมาตรา 254 คือจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ แทนที่จะเป็นจำคุกหนึ่งปีถึงเจ็ดปีพร้อมโทษปรับบังคับ ส่วนการใช้ ขาย เสนอขาย หรือแลกเปลี่ยนแสตมป์ที่ทำให้ใช้ได้อีกเช่นนี้ เป็นความผิดตามมาตรา 257 การทำเครื่องมือเป็นความผิดตามมาตรา 261 และมาตรา 262 ลดโทษลงกึ่งหนึ่งหากเป็นแสตมป์ของรัฐบาลต่างประเทศ การกระทำทำนองเดียวกันต่อตั๋วเป็นองค์ประกอบข้อที่สามของมาตรา 258
ความสำคัญต่อ
โทษตามมาตรานี้คือจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ซึ่งเบากว่าการปลอมแสตมป์ตามมาตรา ๒๕๔ อย่างเห็นได้ชัด เหตุผลคือแสตมป์นั้นเป็นของแท้ องค์ประกอบที่ชี้ขาดคือความมุ่งหมาย ผู้กระทำต้องกระทำไปเพื่อให้แสตมป์ที่ใช้แล้วนั้นกลับมาใช้ได้อีก การทำความสะอาดหรือรักษาสภาพแสตมป์ที่ใช้แล้วโดยไม่มีความมุ่งหมายเช่นนั้น เช่นที่นักสะสมกระทำ ย่อมอยู่นอกมาตรานี้ อนึ่ง ความรู้ว่าแสตมป์เป็นของปลอมมิใช่องค์ประกอบของมาตรานี้เลย ซึ่งเป็นข้อที่มักสับสนกับมาตรา ๒๕๗ หากนำแสตมป์ที่ทำให้ใช้ได้อีกนั้นไปใช้ ขาย เสนอขาย หรือแลกเปลี่ยน ย่อมเป็นความผิดต่างหากตามมาตรา ๒๕๗ และมาตรา ๒๖๓ กำหนดให้ผู้ที่กระทำทั้งสองอย่างต้องรับโทษเพียงกระทงเดียวตามมาตรานี้ ส่วนมาตรา ๒๖๒ ลดโทษลงกึ่งหนึ่งหากเป็นแสตมป์ของรัฐบาลต่างประเทศ ผู้เสียหายคือรัฐ ความผิดนี้จึงยอมความไม่ได้
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 4 คดี (พ.ศ. 2500 ถึง 2536)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1292/2500 (1957)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4772/2536 (1993)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4632/2533 (1990)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2667/2536 (1993)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 256 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 256. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-256/ (accessed 17 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 256 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-256/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-256/"><p>ผู้ใดลบ ถอนหรือกระทำด้วยประการใด ๆ แก่แสตมป์รัฐบาลซึ่งระบุไว้ในมาตรา ๒๕๔ และมีเครื่องหมายหรือการกระทำอย่างใดแสดงว่าใช้ไม่ได้แล้ว เพื่อให้ใช้ได้อีก ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>Penal Code, s. 256 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-256/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา