มาตรา 256: ลบเครื่องหมายบนแสตมป์รัฐบาลที่ใช้แล้วเพื่อให้ใช้ได้อีก
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดลบ ถอนหรือกระทำด้วยประการใด ๆ แก่แสตมป์รัฐบาลซึ่งระบุไว้ในมาตรา ๒๕๔ และมีเครื่องหมายหรือการกระทำอย่างใดแสดงว่าใช้ไม่ได้แล้ว เพื่อให้ใช้ได้อีก ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]
คำแปลภาษาอังกฤษ
ผู้ใดลบ ถอนหรือกระทำด้วยประการใด ๆ แก่แสตมป์รัฐบาลซึ่งระบุไว้ในมาตรา ๒๕๔ และมีเครื่องหมายหรือการกระทำอย่างใดแสดงว่าใช้ไม่ได้แล้ว เพื่อให้ใช้ได้อีก ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 256 ว่าด้วยแสตมป์ของแท้ที่ผ่านการใช้มาแล้ว องค์ประกอบคือ (๑) ลบ ถอน หรือกระทำด้วยประการใด ๆ (๒) แก่แสตมป์รัฐบาลซึ่งระบุไว้ในมาตรา 254 (๓) ซึ่งมีเครื่องหมายหรือการกระทำอย่างใดแสดงว่าใช้ไม่ได้แล้ว (๔) เพื่อให้ใช้ได้อีก องค์ประกอบข้อสุดท้ายเป็นตัวชี้ขาด เพราะตัวแสตมป์เป็นของแท้ สิ่งที่กฎหมายลงโทษจึงเป็นความมุ่งหมายที่จะนำกลับเข้าสู่การใช้งานอีก การทำความสะอาดหรือรักษาสภาพแสตมป์ที่ใช้แล้วโดยไม่มีความมุ่งหมายเช่นนั้น เช่นที่นักสะสมกระทำ ย่อมอยู่นอกมาตรานี้ อนึ่ง ความรู้ว่าแสตมป์เป็นของปลอมมิใช่องค์ประกอบของมาตรานี้ เพราะแสตมป์ตามมาตรานี้เป็นของแท้ เนื่องจากเหตุนี้ โทษจึงเบากว่าการปลอมตามมาตรา 254 คือจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ แทนที่จะเป็นจำคุกหนึ่งปีถึงเจ็ดปีพร้อมโทษปรับบังคับ ส่วนการใช้ ขาย เสนอขาย หรือแลกเปลี่ยนแสตมป์ที่ทำให้ใช้ได้อีกเช่นนี้ เป็นความผิดตามมาตรา 257 การทำเครื่องมือเป็นความผิดตามมาตรา 261 และมาตรา 262 ลดโทษลงกึ่งหนึ่งหากเป็นแสตมป์ของรัฐบาลต่างประเทศ การกระทำทำนองเดียวกันต่อตั๋วเป็นองค์ประกอบข้อที่สามของมาตรา 258
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
โทษตามมาตรานี้คือจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ซึ่งเบากว่าการปลอมแสตมป์ตามมาตรา ๒๕๔ อย่างเห็นได้ชัด เหตุผลคือแสตมป์นั้นเป็นของแท้ องค์ประกอบที่ชี้ขาดคือความมุ่งหมาย ผู้กระทำต้องกระทำไปเพื่อให้แสตมป์ที่ใช้แล้วนั้นกลับมาใช้ได้อีก การทำความสะอาดหรือรักษาสภาพแสตมป์ที่ใช้แล้วโดยไม่มีความมุ่งหมายเช่นนั้น เช่นที่นักสะสมกระทำ ย่อมอยู่นอกมาตรานี้ อนึ่ง ความรู้ว่าแสตมป์เป็นของปลอมมิใช่องค์ประกอบของมาตรานี้เลย ซึ่งเป็นข้อที่มักสับสนกับมาตรา ๒๕๗ หากนำแสตมป์ที่ทำให้ใช้ได้อีกนั้นไปใช้ ขาย เสนอขาย หรือแลกเปลี่ยน ย่อมเป็นความผิดต่างหากตามมาตรา ๒๕๗ และมาตรา ๒๖๓ กำหนดให้ผู้ที่กระทำทั้งสองอย่างต้องรับโทษเพียงกระทงเดียวตามมาตรานี้ ส่วนมาตรา ๒๖๒ ลดโทษลงกึ่งหนึ่งหากเป็นแสตมป์ของรัฐบาลต่างประเทศ ผู้เสียหายคือรัฐ ความผิดนี้จึงยอมความไม่ได้
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 4 คดี (พ.ศ. 2500 ถึง 2536)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1292/2500 (1957)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4772/2536 (1993)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4632/2533 (1990)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2667/2536 (1993)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 256 (ประเทศไทย) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 256. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-256/ (accessed 17 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 256 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-256/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-256/"><p>ผู้ใดลบ ถอนหรือกระทำด้วยประการใด ๆ แก่แสตมป์รัฐบาลซึ่งระบุไว้ในมาตรา ๒๕๔ และมีเครื่องหมายหรือการกระทำอย่างใดแสดงว่าใช้ไม่ได้แล้ว เพื่อให้ใช้ได้อีก ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 256 (ประเทศไทย): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-256/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา