มาตรา 31: การปรับผู้กระทำผิดเรียงตามรายบุคคล
ตัวบทกฎหมาย
ในกรณีที่ศาลจะพิพากษาให้ปรับผู้กระทำความผิดหลายคน ในความผิดอันเดียวกัน ในกรณีเดียวกัน ให้ศาลลงโทษปรับเรียงตามรายตัวบุคคล
คำแปลภาษาอังกฤษ
Where the court is to pass judgment imposing a fine on several offenders for the same offense in the same case, the court shall impose the fine on the offenders individually per person.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
บทบัญญัติในภาคทั่วไปนี้กำหนดวิธีปรับผู้กระทำความผิดหลายคน คือให้ปรับแต่ละคนเรียงตามรายบุคคล มิใช่นำโทษปรับก้อนเดียวมาหารเฉลี่ยกัน อยู่ในลักษณะโทษและวิธีการเพื่อความปลอดภัยร่วมกับบทริบทรัพย์และการบังคับโทษปรับ ทั้งนี้หากกฎหมายเฉพาะกำหนดวิธีปรับไว้ต่างออกไป เช่น ปรับเป็นทวีคูณของราคาของกลาง ย่อมใช้กฎหมายเฉพาะบังคับแทนมาตรา ๓๑
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากเป็นจำเลยร่วมหลายคนที่ถูกปรับ พึงเข้าใจว่าโทษปรับเต็มจำนวนจะใช้กับตนเป็นรายบุคคล ไม่ใช่หารเฉลี่ย จุดนี้สำคัญต่อภาระค่าปรับในคดีที่มีจำเลยหลายคน เพราะค่าปรับรวมอาจทวีคูณตามจำนวนจำเลย ทั้งนี้หากกฎหมายเฉพาะกำหนดค่าปรับเป็นทวีคูณของราคาของกลาง ให้ใช้กฎหมายนั้นแทนมาตรา ๓๑
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4470/2544 (2001)
หลักการปรับผู้กระทำผิดหลายคนเรียงตามรายบุคคลตามมาตรา ๓๑ ไม่นำมาใช้เมื่อกฎหมายเฉพาะ เช่น พระราชบัญญัติศุลกากร กำหนดค่าปรับเป็นทวีคูณของราคาของกลางและบัญญัติให้ใช้บังคับเหนือกฎหมายอื่น เพราะจะทำให้ปรับเกินกว่าที่กฎหมายกำหนด
ในคดีลักลอบหนีศุลกากร ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อพระราชบัญญัติศุลกากรกำหนดค่าปรับเป็นทวีคูณของราคาของกลางและให้ใช้บังคับเหนือกฎหมายอื่น จึงนำมาตรา ๓๑ ที่ให้ปรับผู้กระทำผิดหลายคนเรียงตามรายบุคคลมาใช้ไม่ได้ เพราะจะเป็นการปรับเกินกว่าที่กฎหมายบัญญัติ
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 36 คดี (พ.ศ. 2504 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 746/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 112/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5481/2548 (2005)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4470/2544 (2001)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8299/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5442/2536 (1993)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3600/2532 (1989)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5719/2531 (1988)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ถ้าหลายคนกระทำผิดเดียวกัน ปรับรวมหรือปรับรายคน
ตามมาตรา ๓๑ ให้ปรับผู้กระทำผิดแต่ละคนเรียงตามรายบุคคล ไม่ใช่ปรับรวมแล้วหารเฉลี่ยกัน
มาตรา ๓๑ ใช้กับจำเลยร่วมทุกกรณีหรือไม่
ไม่เสมอไป หากกฎหมายเฉพาะกำหนดวิธีปรับต่างออกไป เช่น ปรับเป็นทวีคูณของราคาของกลาง ให้ใช้กฎหมายเฉพาะบังคับแทนมาตรา ๓๑
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 31 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 31. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-31/ (accessed 10 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 31 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-31/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-31/"><p>ในกรณีที่ศาลจะพิพากษาให้ปรับผู้กระทำความผิดหลายคน ในความผิดอันเดียวกัน ในกรณีเดียวกัน ให้ศาลลงโทษปรับเรียงตามรายตัวบุคคล</p><footer>ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 31 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-31/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา