312: เอาคนลงเป็นทาสหรือให้มีฐานะคล้ายทาส
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดเพื่อจะเอาคนลงเป็นทาส หรือให้มีฐานะคล้ายทาส นำเข้าในหรือส่งออกไปนอกราชอาณาจักร พามาจากที่ใด ซื้อ ขาย จำหน่าย รับหรือหน่วงเหนี่ยวซึ่งบุคคลหนึ่งบุคคลใด ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินเจ็ดปี และปรับไม่เกินหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever, in order to reduce a person to slavery or to a condition resembling slavery, brings that person into or sends that person out of the Kingdom, takes that person from any place, buys, sells, disposes of, receives or detains any person, shall be liable to imprisonment not exceeding seven years and a fine not exceeding one hundred and forty thousand baht.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 312 เป็นความผิดฐานเอาคนลงเป็นทาส และมีความมุ่งหมายเป็นแกนกลาง ผู้กระทำต้องกระทำไปเพื่อจะเอาคนลงเป็นทาสหรือให้มีฐานะคล้ายทาส และต้องกระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดที่ระบุไว้ คือ นำเข้ามาในหรือส่งออกไปนอกราชอาณาจักร พามาจากที่ใด ซื้อ ขาย จำหน่าย รับ หรือหน่วงเหนี่ยวบุคคลใด ความมุ่งหมายจึงเป็นสิ่งที่ทำให้การกระทำเป็นความผิด ความผิดสำเร็จเมื่อได้กระทำการที่ระบุไว้โดยมีความมุ่งหมายนั้นแล้ว โดยผู้เสียหายไม่จำต้องตกเป็นทาสจริง การซื้อและการรับรวมอยู่ในรายการด้วย จึงครอบคลุมถึงผู้ที่อยู่ปลายทางของขบวนการ มิใช่เฉพาะผู้พาไป โทษคือจำคุกไม่เกินเจ็ดปี และปรับไม่เกินหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท โดยลงทั้งจำทั้งปรับ มาตรา 312 ทวิ เป็นบทเพิ่มโทษ คือจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบปีเมื่อกระทำต่อเด็กอายุไม่เกินสิบห้าปี และเพิ่มขึ้นตามผลที่เกิด จนถึงจำคุกตลอดชีวิตเมื่อรับอันตรายสาหัส และประหารชีวิตเมื่อถึงแก่ความตาย ส่วนมาตรา 312 ตรี ใช้แก่กรณีที่เบากว่า คือการรับไว้ จำหน่าย หรือจัดหาผู้เยาว์โดยทุจริตโดยไม่มีความมุ่งหมายเอาลงเป็นทาส อัตราโทษปัจจุบันแก้ไขโดยมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 26) พ.ศ. 2560
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
โทษตามมาตรานี้คือจำคุกไม่เกินเจ็ดปี และปรับไม่เกินหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท โดยลงทั้งจำทั้งปรับ มิใช่โทษขั้นต่ำสิบห้าปีหรือโทษประหารชีวิตซึ่งเป็นเรื่องของมาตรา 313 องค์ประกอบที่ชี้ขาดคือความมุ่งหมายที่จะเอาคนลงเป็นทาสหรือให้มีฐานะคล้ายทาส ข้อต่อสู้จึงมักอยู่ที่ว่ามีความมุ่งหมายเช่นนั้นหรือไม่ มิใช่ที่ตัวการกระทำ เพราะการซื้อ ขาย รับ หรือหน่วงเหนี่ยวอาจเป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมายได้หากปราศจากความมุ่งหมายนั้น ในทางปฏิบัติ ข้อหาลักษณะนี้มักถูกฟ้องคู่กับความผิดตามพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ พ.ศ. 2551 และหากผู้เสียหายเป็นเด็กหรือได้รับอันตราย มาตรา 312 ทวิ จะเพิ่มโทษขึ้นอย่างมาก
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 6 คดี (พ.ศ. 2530 ถึง 2566)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2512/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7578-7579/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2570/2530 (1987)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 214/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4088-4089/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2665/2564 (2021)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
การอ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 312 (Thailand) -
การอ้างอิงทางวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 312. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-312/ (accessed 21 สิงหาคม 2026). -
การอ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 312 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-312/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-312/"><p>ผู้ใดเพื่อจะเอาคนลงเป็นทาส หรือให้มีฐานะคล้ายทาส นำเข้าในหรือส่งออกไปนอกราชอาณาจักร พามาจากที่ใด ซื้อ ขาย จำหน่าย รับหรือหน่วงเหนี่ยวซึ่งบุคคลหนึ่งบุคคลใด ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินเจ็ดปี และปรับไม่เกินหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>Penal Code, s. 312 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-312/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา