มาตรา 36: การขอคืนทรัพย์สินที่ถูกริบ
ตัวบทกฎหมาย
ในกรณีที่ศาลสั่งให้ริบทรัพย์สินตามมาตรา ๓๓ หรือ มาตรา ๓๔ ไปแล้ว หากปรากฏในภายหลังโดยคำเสนอของเจ้าของแท้จริงว่า ผู้เป็นเจ้าของแท้จริงมิได้รู้เห็นเป็นใจด้วยในการกระทำความผิด ก็ให้ศาลสั่งให้คืนทรัพย์สิน ถ้าทรัพย์สินนั้นยังคงมีอยู่ในความครอบครองของเจ้าพนักงาน แต่คำเสนอของเจ้าของแท้จริงนั้นจะต้องกระทำต่อศาลภายในหนึ่งปีนับแต่วันคำพิพากษาถึงที่สุด
คำแปลภาษาอังกฤษ
In a case where the court has already ordered forfeiture of property under Section 33 or Section 34, if it later appears, on the submission of the true owner, that the true owner did not connive in the commission of the offense, the court shall order the property returned, provided the property still remains in the possession of an official.
However, the true owner's submission must be made to the court within one year from the date the judgment becomes final.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา ๓๖ เป็นทางเยียวยาสำหรับเจ้าของผู้สุจริตในกรณีการริบโดยดุลพินิจตามมาตรา ๓๓ และ ๓๔ เจ้าของแท้จริงที่มิได้รู้เห็นเป็นใจอาจยื่นคำร้องขอคืนได้ แต่เฉพาะขณะที่ทรัพย์ยังอยู่ในความครอบครองของเจ้าพนักงาน และภายในหนึ่งปีนับแต่คำพิพากษาถึงที่สุด แนวคำพิพากษาถือว่ากำหนดหนึ่งปีนี้เป็นกำหนดเวลาใช้สิทธิเรียกคืน มิใช่เพียงขั้นตอนวิธีพิจารณา การยื่นเกินกำหนดจึงสิ้นสิทธิ โดยวันที่คดีถึงที่สุดซึ่งเป็นจุดเริ่มนับหนึ่งปีขึ้นอยู่กับวันสิ้นสุดสิทธิอุทธรณ์ฎีกาของคู่ความ
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากทรัพย์ของคุณถูกริบเพราะผู้อื่นนำไปใช้กระทำผิด มาตรา ๓๖ คือช่องทางขอคืน แต่มีเงื่อนไขเคร่งครัดสองข้อ คือทรัพย์ต้องยังอยู่กับเจ้าพนักงาน และต้องยื่นภายในหนึ่งปีนับแต่คำพิพากษาถึงที่สุด หากพ้นกำหนดย่อมสิ้นสิทธิ จึงต้องคำนวณวันถึงที่สุดจากวันสิ้นสุดสิทธิอุทธรณ์ให้รอบคอบ และเตรียมพิสูจน์ว่าเป็นเจ้าของแท้จริงที่มิได้รู้เห็นเป็นใจ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 13/2565 (2022)
ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๖ เจ้าของแท้จริงที่มิได้รู้เห็นเป็นใจในการกระทำผิดอาจยื่นคำร้องขอคืนทรัพย์ที่ถูกริบได้ภายในหนึ่งปีนับแต่คำพิพากษาถึงที่สุด โดยวันถึงที่สุดคำนวณจากวันสิ้นสุดสิทธิอุทธรณ์ของจำเลย
ศาลฎีกาอธิบายว่า เจ้าของแท้จริงที่มิได้รู้เห็นเป็นใจอาจขอคืนทรัพย์ที่ถูกริบตามมาตรา ๓๖ ได้ภายในหนึ่งปีนับแต่คดีถึงที่สุด และคำนวณวันถึงที่สุดจากวันสิ้นสุดสิทธิอุทธรณ์ของจำเลยภายหลังศาลชั้นต้นสั่งริบ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2311/2567 (2024)
กำหนดเวลาหนึ่งปีในการยื่นคำร้องขอคืนของกลางตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๖ เป็นกำหนดเวลาในการใช้สิทธิ มิใช่ระยะเวลาเกี่ยวด้วยวิธีพิจารณาความ
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่ากำหนดเวลาหนึ่งปีตามมาตรา ๓๖ เป็นกำหนดเวลาในการใช้สิทธิดำเนินคดี ต่างจากระยะเวลาเกี่ยวด้วยวิธีพิจารณาความ เมื่อพิจารณาคำร้องขอคืนของกลางที่ยื่นพ้นกำหนดหนึ่งปีนับแต่คดีถึงที่สุด
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 132 คดี (พ.ศ. 2504 ถึง 2569)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 908/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2311/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1554/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 13/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1336/2564 (2021)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5264/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4499/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1291/2562 (2019)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ทรัพย์ที่ถูกริบเพราะคนอื่นกระทำผิด ขอคืนได้หรือไม่
ได้ หากคุณเป็นเจ้าของแท้จริงที่มิได้รู้เห็นเป็นใจ มาตรา ๓๖ ให้ยื่นคำร้องขอคืนได้ภายในหนึ่งปีนับแต่คำพิพากษาถึงที่สุด
ขอคืนทรัพย์ที่ถูกริบภายในกำหนดเวลาเท่าไร
ภายในหนึ่งปีนับแต่วันคำพิพากษาถึงที่สุด ซึ่งแนวคำพิพากษาถือเป็นกำหนดเวลาที่เคร่งครัด ยื่นเกินกำหนดย่อมสิ้นสิทธิ
ทรัพย์ต้องยังอยู่หรือไม่จึงจะขอคืนได้
ต้องยังอยู่ การขอคืนตามมาตรา ๓๖ ทำได้เฉพาะขณะที่ทรัพย์ยังอยู่ในความครอบครองของเจ้าพนักงาน
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 36 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 36. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-36/ (accessed 6 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 36 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-36/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-36/"><p>ในกรณีที่ศาลสั่งให้ริบทรัพย์สินตามมาตรา ๓๓ หรือ มาตรา ๓๔ ไปแล้ว หากปรากฏในภายหลังโดยคำเสนอของเจ้าของแท้จริงว่า ผู้เป็นเจ้าของแท้จริงมิได้รู้เห็นเป็นใจด้วยในการกระทำความผิด ก็ให้ศาลสั่งให้คืนทรัพย์สิน ถ้าทรัพย์สินนั้นยังคงมีอยู่ในความครอบครองของเจ้าพนักงาน แต่คำเสนอของเจ้าของแท้จริงนั้นจะต้องกระทำต่อศาลภายในหนึ่งปีนับแต่วันคำพิพากษาถึงที่สุด</p><footer>ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 36 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-36/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา