มาตรา 40: นิยามการกักกัน
ตัวบทกฎหมาย
กักกัน คือการควบคุมผู้กระทำความผิดติดนิสัยไว้ภายในเขตกำหนด เพื่อป้องกันการกระทำความผิด เพื่อดัดนิสัย และเพื่อฝึกหัดอาชีพ
คำแปลภาษาอังกฤษ
กักกัน คือการควบคุมผู้กระทำความผิดติดนิสัยไว้ภายในเขตกำหนด เพื่อป้องกันการกระทำความผิด เพื่อดัดนิสัย และเพื่อฝึกหัดอาชีพ
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา ๔๐ นิยามการกักกัน ซึ่งเป็นวิธีการเพื่อความปลอดภัยลำดับแรกตามมาตรา ๓๙ วัตถุประสงค์ที่ระบุไว้ คือ ป้องกันการกระทำผิด ดัดนิสัย และฝึกอาชีพ แสดงให้เห็นลักษณะเชิงป้องกันและแก้ไขฟื้นฟูมากกว่าการลงโทษ จึงมุ่งใช้กับผู้กระทำผิดติดนิสัย มิใช่ผู้กระทำผิดทั่วไป หลักเกณฑ์การสั่งกักกันผู้กระทำผิดติดนิสัยอยู่ในมาตรา ๔๑ และการคำนวณระยะเวลาอยู่ในมาตรา ๔๒ ทั้งนี้การกักกันต่างจากการกักขังซึ่งเป็นโทษ และต่างจากการจำคุก แม้จะมีลักษณะควบคุมตัวคล้ายกัน
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
การกักกันใช้เฉพาะกับผู้ที่ศาลถือว่าเป็นผู้กระทำผิดติดนิสัย จึงไม่ใช่ความเสี่ยงในคดีแรกทั่วไป เพราะเป็นมาตรการป้องกันและใช้เพิ่มเติมจากการจำคุกได้ ผู้ที่มีประวัติเข้าเกณฑ์อาจถูกกักกันหลายปีหลังพ้นโทษจำคุก หากอัยการขอให้กักกัน ประเด็นต่อสู้อยู่ที่ว่าเข้าหลักเกณฑ์ผู้กระทำผิดติดนิสัยตามมาตรา ๔๑ หรือไม่ มิใช่ตัวนิยาม
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 12 คดี (พ.ศ. 2501 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1365/2522 (1979)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5059/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 155/2501 (1958)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 408/2525 (1982)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7330/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 911/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2692/2530 (1987)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2481/2528 (1985)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
การกักกันตามประมวลกฎหมายอาญาคืออะไร
มาตรา ๔๐ นิยามว่าเป็นการควบคุมตัวผู้กระทำผิดติดนิสัยไว้ในเขตกำหนด เพื่อป้องกันการกระทำผิด ดัดนิสัย และฝึกหัดอาชีพ
การกักกันเหมือนกับการจำคุกหรือไม่
ไม่เหมือน การกักกันเป็นวิธีการเพื่อความปลอดภัยเชิงป้องกันสำหรับผู้กระทำผิดติดนิสัย ต่างจากการจำคุกและการกักขังซึ่งเป็นโทษ
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 40 (ประเทศไทย) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 40. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-40/ (accessed 17 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 40 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-40/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-40/"><p>กักกัน คือการควบคุมผู้กระทำความผิดติดนิสัยไว้ภายในเขตกำหนด เพื่อป้องกันการกระทำความผิด เพื่อดัดนิสัย และเพื่อฝึกหัดอาชีพ</p><footer>ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 40 (ประเทศไทย): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-40/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา