มาตรา 5: ความผิดที่กระทำบางส่วนในราชอาณาจักร
ตัวบทกฎหมาย
ความผิดใดที่การกระทำแม้แต่ส่วนหนึ่งส่วนใดได้กระทำในราชอาณาจักรก็ดี ผลแห่งการกระทำเกิดในราชอาณาจักรโดยผู้กระทำประสงค์ให้ผลนั้นเกิดในราชอาณาจักร หรือโดยลักษณะแห่งการกระทำ ผลที่เกิดขึ้นนั้นควรเกิดในราชอาณาจักรหรือย่อมจะเล็งเห็นได้ว่าผลนั้นจะเกิดในราชอาณาจักรก็ดี ให้ถือว่าความผิดนั้นได้กระทำในราชอาณาจักร ในกรณีการตระเตรียมการ หรือพยายามกระทำการใดซึ่งกฎหมายบัญญัติเป็นความผิด แม้การกระทำนั้นจะได้กระทำนอกราชอาณาจักร ถ้าหากการกระทำนั้นจะได้กระทำตลอดไปจนถึงขั้นความผิดสำเร็จ ผลจะเกิดขึ้นในราชอาณาจักร ให้ถือว่า การตระเตรียมการหรือพยายามกระทำความผิดนั้นได้กระทำในราชอาณาจักร
คำแปลภาษาอังกฤษ
Any offence of which even a part of the act was committed within the Kingdom, or the result of which occurred within the Kingdom where the doer intended the result to occur within the Kingdom, or where by the nature of the act the result should occur within the Kingdom, or could reasonably have been foreseen to occur within the Kingdom, shall be deemed to have been committed within the Kingdom.
In the case of preparation for, or an attempt to commit, any act that the law provides to be an offence, even though that act was done outside the Kingdom, if the act, had it been carried through to completion, would have produced its result within the Kingdom, the preparation or the attempt to commit that offence shall be deemed to have been committed within the Kingdom.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 5 เติมเต็มหลักดินแดนตามมาตรา 4 โดยรับทั้งทฤษฎีการกระทำและทฤษฎีผลของเขตอำนาจ วรรคหนึ่งให้ถือว่าความผิดกระทำในราชอาณาจักรในสามกรณี คือ การกระทำแม้แต่ส่วนหนึ่งได้กระทำในราชอาณาจักร ผลเกิดในราชอาณาจักรโดยผู้กระทำประสงค์ให้เกิด หรือโดยลักษณะแห่งการกระทำผลควรเกิดหรือย่อมเล็งเห็นได้ว่าจะเกิดในราชอาณาจักร วรรคสองครอบคลุมการตระเตรียมและพยายามที่กระทำนอกราชอาณาจักรเมื่อการกระทำจนสำเร็จจะทำให้ผลเกิดในราชอาณาจักร เมื่ออ่านประกอบมาตรา 4 บทนี้เป็นเหตุให้ศาลไทยพิจารณาความผิดข้ามพรมแดน เช่น ฉ้อโกง ค้ามนุษย์ และพรากผู้เยาว์ ที่ความเสียหายตกในไทยแม้บางส่วนของแผนจะกระทำจากต่างประเทศ
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
มาตรา 5 เป็นจุดเชื่อมเขตอำนาจที่สำคัญในคดีข้ามพรมแดนยุคใหม่ สำหรับผู้เสียหายในไทยที่ถูกหลอกลวงโดยขบวนการที่ดำเนินการจากต่างประเทศ การที่การหลอกลวงหรือความเสียหายเกี่ยวข้องกับไทยมักเพียงพอที่จะถือว่าความผิดกระทำในราชอาณาจักร ศาลไทยจึงพิจารณาได้อย่างคดีในประเทศทั่วไป สำหรับคนต่างด้าวที่ดำเนินการจากนอกไทย ย่อมหมายความว่าการมุ่งกระทำต่อผู้เสียหายชาวไทยไม่อาจหลีกเลี่ยงเขตอำนาจไทยได้ และเนื่องจากบทนี้ถือว่าความผิดเป็นคดีในประเทศ บทเฉพาะสำหรับความผิดนอกราชอาณาจักรโดยแท้จึงไม่จำต้องใช้ การระบุว่าการกระทำและผลใดเกิดในไทยมักเป็นตัวชี้ขาดเขตอำนาจ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2689/2565 (2022)
หากการหลอกลวงหรือการกระทำส่วนหนึ่งเกิดนอกราชอาณาจักร ถือเป็นเพียงการตระเตรียม พยายาม หรือการกระทำส่วนหนึ่งที่กระทำนอกราชอาณาจักร และตามมาตรา 5 ให้ถือว่าความผิดนั้นได้กระทำในราชอาณาจักรทั้งสิ้น
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าแม้จำเลยจะหลอกลวงผู้เสียหายนอกราชอาณาจักร ก็เป็นเพียงการกระทำส่วนหนึ่ง ตามมาตรา 5 จึงให้ถือว่าความผิดกระทำในราชอาณาจักร และไม่ต้องด้วยบทวิธีพิจารณาสำหรับความผิดนอกราชอาณาจักรโดยแท้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2787/2565 (2022)
เมื่อการกระทำความผิดส่วนหนึ่งได้กระทำในราชอาณาจักรและอีกส่วนหนึ่งกระทำนอกราชอาณาจักร มาตรา 5 วรรคหนึ่งให้ถือว่าความผิดนั้นได้กระทำในราชอาณาจักร ศาลไทยจึงลงโทษได้
ในคดีพรากผู้เยาว์เพื่อการอนาจารที่การกระทำส่วนหนึ่งเกิดในต่างประเทศ ศาลฎีกาวินิจฉัยตามมาตรา 5 วรรคหนึ่งว่าความผิดถือว่ากระทำในราชอาณาจักร ศาลไทยจึงลงโทษจำเลยได้
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 32 คดี (พ.ศ. 2505 ถึง 2569)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2787/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2689/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1599/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5485/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6593/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 10321/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5445/2552 (2009)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4905/2548 (2005)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ไทยฟ้องแก๊งหลอกลวงออนไลน์ที่ดำเนินการจากต่างประเทศได้หรือไม่
มักได้ ตามมาตรา 5 หากการกระทำส่วนหนึ่งหรือผลที่ประสงค์เกิดในไทย ให้ถือว่าความผิดกระทำในราชอาณาจักร ศาลไทยจึงพิจารณาได้
มาตรา 5 ครอบคลุมการตระเตรียมหรือพยายามที่กระทำในต่างประเทศหรือไม่
ครอบคลุม มาตรา 5 วรรคสองให้ถือว่าการตระเตรียมหรือพยายามที่กระทำนอกไทยเป็นการกระทำในราชอาณาจักร หากการกระทำจนสำเร็จจะทำให้ผลเกิดในไทย
ผลเกิดในราชอาณาจักรหมายความว่าอย่างไร
หมายถึงผลของการกระทำเกิดในไทยโดยผู้กระทำประสงค์ให้เกิด หรือโดยลักษณะแห่งการกระทำผลควรเกิดหรือย่อมเล็งเห็นได้ว่าจะเกิดในไทย
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 5 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 5. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-5/ (accessed 10 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 5 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-5/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-5/"><p>ความผิดใดที่การกระทำแม้แต่ส่วนหนึ่งส่วนใดได้กระทำในราชอาณาจักรก็ดี ผลแห่งการกระทำเกิดในราชอาณาจักรโดยผู้กระทำประสงค์ให้ผลนั้นเกิดในราชอาณาจักร หรือโดยลักษณะแห่งการกระทำ ผลที่เกิดขึ้นนั้นควรเกิดในราชอาณาจักรหรือย่อมจะเล็งเห็นได้ว่าผลนั้นจะเกิดในราชอาณาจักรก็ดี ให้ถือว่าความผิดนั้นได้กระทำในราชอาณาจักร ในกรณีการตระเตรียมการ หรือพยายามกระทำการใดซึ่งกฎหมายบัญญัติเป็นความผิด แม้การกระทำนั้นจะได้กระทำนอกราชอาณาจักร ถ้าหากการกระทำนั้นจะได้กระทำตลอดไปจนถึงขั้นความผิดสำเร็จ ผลจะเกิดขึ้นในราชอาณาจักร ให้ถือว่า การตระเตรียมการหรือพยายามกระทำความผิดนั้นได้กระทำในราชอาณาจักร</p><footer>Penal Code, s. 5 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-5/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา