มาตรา 1733

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2715/2562 (2019) ★ คดีนำ

   อายุความห้าปีตามมาตรา ๑๗๓๓ วรรคสองสามารถอ้างได้เฉพาะระหว่างทายาทและผู้จัดการมรดกเท่านั้น บุคคลภายนอกที่ไม่ใช่ทายาทหรือผู้จัดการมรดกไม่อาจยกอายุความนี้ขึ้นต่อสู้

   ศาลยืนยันว่ามาตรา ๑๗๓๓ วรรคสองจำกัดอายุความให้ทายาทฟ้องผู้จัดการมรดกได้ภายในห้าปีนับแต่การจัดการมรดกสิ้นสุดลง เฉพาะทายาทและผู้จัดการมรดกเท่านั้นที่อาจอ้างอายุความนี้ บุคคลภายนอกที่ไม่ใช่ทายาทหรือผู้จัดการมรดกไม่อาจยกอายุความตามมาตรา ๑๗๓๓ ขึ้นต่อสู้กับโจทก์ทายาท

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2160/2562 (2019)

   การจัดการมรดกสิ้นสุดลงเมื่อทรัพย์มรดกชิ้นสุดท้ายได้รับการจำหน่ายหรือจดทะเบียน ระยะเวลาห้าปีตามมาตรา ๑๗๓๓ วรรคสองเริ่มนับจากวันนั้น ไม่ใช่จากวันที่ทายาทค้นพบการกระทำผิด

   กองมรดกมีที่ดินเพียงสองแปลง ผู้จัดการมรดกจดทะเบียนใส่ชื่อตนเองโดยไม่แบ่งให้โจทก์ ศาลวินิจฉัยว่าการจัดการมรดกสิ้นสุดลงเมื่อจดทะเบียนที่ดินแปลงสุดท้ายในปี ๒๕๔๖ คดีที่โจทก์ฟ้องในปี ๒๕๕๙ เกินกว่าห้าปีจึงขาดอายุความตามมาตรา ๑๗๓๓ วรรคสอง

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2239/2559 (2016)

   อายุความห้าปีตามมาตรา 1733 วรรคสอง นับแต่การจัดการมรดกสิ้นสุดลง และหมายถึงกรณีที่ผู้จัดการมรดกดำเนินการแบ่งปันหรือจัดการทรัพย์มรดกไปตามปกติ มิใช่กรณีที่จัดการมรดกโดยมิชอบ ไม่ถูกต้องตามกฎหมาย หรือเบียดบัง ยักยอกและปกปิดโดยทายาทไม่รับรู้ เมื่อการจัดการมรดกไม่ชอบ การจัดการมรดกย่อมยังไม่สิ้นสุดลงตามกฎหมาย อายุความห้าปีจึงยังไม่เริ่มนับ คดีของทายาทไม่ขาดอายุความ แต่เมื่อที่ดินพิพาทเป็นสินสมรส ผู้จัดการมรดกย่อมมีกรรมสิทธิ์รวมอยู่กึ่งหนึ่งและทำนิติกรรมในส่วนของตนได้ จึงเพิกถอนได้เฉพาะส่วนที่เป็นทรัพย์มรดกเพื่อให้กลับคืนสู่กองมรดกและจัดการเสียใหม่ให้ถูกต้อง

   ภริยาผู้ตายซึ่งได้รับแต่งตั้งเป็นผู้จัดการมรดก มิได้แบ่งปันทรัพย์มรดกให้ทายาทอื่นเลย กลับจดทะเบียนขายที่ดินให้แก่บุตรคนหนึ่ง ทายาทอีกคนหนึ่งจึงฟ้องขอให้เพิกถอนการโอน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า แม้มาตรา 1733 วรรคสองจะเป็นบทจำกัดอายุความเป็นกรณีพิเศษ แต่ต้องหมายถึงกรณีที่ผู้จัดการมรดกแบ่งปันหรือจัดการทรัพย์มรดกไปตามปกติ มิใช่กรณีจัดการโดยมิชอบหรือเบียดบัง ยักยอกและปกปิดโดยทายาทไม่รับรู้ เมื่อไม่เคยมีทายาทอื่นได้รับมรดก ผู้ตายไม่ได้ทำพินัยกรรม ผู้จัดการมรดกย่อมทราบดีว่ามรดกต้องตกแก่บุตรทั้งห้าคน และผู้รับโอนซึ่งเป็นบุตรคนหนึ่งก็ทราบเช่นกัน จะอ้างว่าไถ่ถอนที่ดินเป็นการตอบแทนหาได้ไม่ การจัดการมรดกจึงไม่ชอบและยังไม่สิ้นสุดลง อายุความห้าปียังไม่เริ่มนับ คดีไม่ขาดอายุความ ทั้งศาลฎีกายกขึ้นวินิจฉัยเองตาม ป.วิ.พ. มาตรา 142 (5) ประกอบมาตรา 246 และ 247 ว่าที่ดินเป็นสินสมรส ผู้จัดการมรดกมีกรรมสิทธิ์รวมกึ่งหนึ่งและทำนิติกรรมในส่วนของตนได้ จึงเพิกถอนได้เพียงกึ่งหนึ่งที่เป็นทรัพย์มรดก

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา