มาตรา 583: การเลิกจ้างโดยไม่บอกกล่าวล่วงหน้าเพราะความผิดร้ายแรง
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าลูกจ้างจงใจขัดคำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายก็ดี หรือละเลยไม่นำพาต่อคำสั่งเช่นว่านั้นเป็นอาจิณก็ดี ละทิ้งการงานไปเสียก็ดี กระทำความผิดอย่างร้ายแรงก็ดี หรือทำประการอื่นอันไม่สมแก่การปฏิบัติหน้าที่ของตนให้ลุล่วงไปโดยถูกต้องและสุจริตก็ดี ท่านว่านายจ้างจะไล่ออกโดยมิพักต้องบอกกล่าวล่วงหน้าหรือให้สินไหมทดแทนก็ได้
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
If the employee willfully disobeys or habitually neglects the lawful commands of his employer, absents himself for services, is guilty of gross misconduct, or otherwise acts in a manner incompatible with the due and faithful discharge of his duty, he may be dismissed by the employer without notice or compensation.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 583 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 3 (เอกเทศสัญญา) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: มาตรา 583 และมาตรา 119(4) แห่ง พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานใช้บังคับควบคู่กัน ไม่จำเป็นต้องระบุไว้ในข้อบังคับว่าการกระทำนั้นเป็นความผิดร้ายแรง ศาลพิจารณาจากพฤติการณ์จริง สำหรับประชาชนทั่วไป: ลูกจ้างที่ลักทรัพย์ ฉ้อโกง หรือขัดคำสั่งชอบด้วยกฎหมายซ้ำซากอาจถูกเลิกจ้างทันทีโดยไม่ได้รับสินจ้างแทนการบอกกล่าว
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับเดิม ไม่มีการแก้ไขสาระสำคัญในภายหลัง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 16310/2557 (2014)
การที่ลูกจ้างทุจริตอาศัยตำแหน่งงานเบียดบังเงินของลูกค้าถือเป็นความผิดร้ายแรงตามมาตรา 583 นายจ้างมีสิทธิเลิกจ้างทันทีโดยไม่ต้องบอกกล่าวหรือจ่ายค่าชดเชย
พนักงานขายที่อาศัยโอกาสเรียกเก็บเงิน 15,000 บาทจากลูกค้าเข้าบัญชีตนเอง นำส่งนายจ้างเพียง 7,800 บาท ถือเป็นการทุจริตเป็นความผิดร้ายแรงตามมาตรา 583 นายจ้างมีสิทธิเลิกจ้างทันทีโดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 13894/2555 (2012)
ความร้ายแรงของการกระทำผิดพิจารณาจากข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นจริง ไม่ใช่จากการที่ข้อบังคับของนายจ้างระบุว่าเป็นความผิดร้ายแรงหรือไม่
ทั้งมาตรา 583 และมาตรา 119(4) แห่ง พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานไม่ได้กำหนดว่าข้อบังคับต้องระบุว่าการกระทำใดเป็นความผิดร้ายแรง นายจ้างอาจเลิกจ้างทันทีได้หากพฤติการณ์จริงถือเป็นความผิดร้ายแรงแม้ข้อบังคับจะไม่ได้กำหนดไว้
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 224 คดี (พ.ศ. 2524 ถึง 2565)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1858/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7189/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7136/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6609/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7433/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3729/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 14466/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 15117-15120/2558 (2015)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 582 24
- มาตรา 575 18
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 225 14
- มาตรา 119 5
- มาตรา 17 4
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 583 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 583. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-583/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 583 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-583/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-583/"><p>ถ้าลูกจ้างจงใจขัดคำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายก็ดี หรือละเลยไม่นำพาต่อคำสั่งเช่นว่านั้นเป็นอาจิณก็ดี ละทิ้งการงานไปเสียก็ดี กระทำความผิดอย่างร้ายแรงก็ดี หรือทำประการอื่นอันไม่สมแก่การปฏิบัติหน้าที่ของตนให้ลุล่วงไปโดยถูกต้องและสุจริตก็ดี ท่านว่านายจ้างจะไล่ออกโดยมิพักต้องบอกกล่าวล่วงหน้าหรือให้สินไหมทดแทนก็ได้</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 583 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-583/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา