ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 127: ข้อสันนิษฐานความแท้จริงของเอกสารมหาชน
ตัวบทกฎหมาย
เอกสารมหาชนซึ่งพนักงานเจ้าหน้าที่ได้ทำขึ้นหรือรับรอง หรือสำเนาอันรับรองถูกต้องแห่งเอกสารนั้น และเอกสารเอกชนที่มีคำพิพากษาแสดงว่าเป็นของแท้จริงและถูกต้องนั้น ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นของแท้จริงและถูกต้อง เป็นหน้าที่ของคู่ความฝ่ายที่ถูกอ้างเอกสารนั้นมายัน ต้องนำสืบความไม่บริสุทธิ์หรือความไม่ถูกต้องแห่งเอกสาร
คำแปลภาษาอังกฤษ
A public document made or certified by a competent official, or a certified true copy of such a document, and a private document that has been adjudged by a judgment to be genuine and correct, are presumed to be genuine and correct. It is the duty of the party against whom such a document is cited to prove its lack of genuineness or its incorrectness.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 127 สร้างข้อสันนิษฐานที่หักล้างได้ว่าเอกสารสองประเภทเป็นของแท้จริง คือเอกสารมหาชนที่เจ้าหน้าที่ทำขึ้นหรือรับรอง รวมทั้งสำเนารับรองถูกต้อง และเอกสารเอกชนที่ศาลพิพากษาว่าแท้จริงแล้ว ผลในทางปฏิบัติคือย้ายภาระการพิสูจน์ ให้ฝ่ายที่ถูกอ้างเอกสารต้องนำสืบว่าไม่แท้จริงหรือไม่ถูกต้อง มิใช่ให้ฝ่ายที่อ้างต้องพิสูจน์ความแท้จริงตั้งแต่ต้น ข้อนี้สำคัญมากสำหรับโฉนดที่ดินและทะเบียนราชการ ซึ่งมักประกอบกับข้อสันนิษฐานในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เช่น มาตรา 1373 ข้อสันนิษฐานนี้เป็นเพียงจุดตั้งต้นและหักล้างได้ด้วยพยานหลักฐานที่เพียงพอ
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากคดีของคุณอาศัยโฉนดที่ดินหรือทะเบียนราชการ มาตรา 127 เป็นประโยชน์แก่คุณ เพราะเอกสารนั้นสันนิษฐานว่าแท้จริงและถูกต้อง อีกฝ่ายจึงต้องนำสืบหักล้าง หากคุณเป็นฝ่ายโต้แย้งเอกสารเช่นนั้น ต้องเตรียมรับภาระการพิสูจน์ที่แท้จริง เพราะเพียงปฏิเสธลอย ๆ ไม่อาจหักล้างข้อสันนิษฐานได้ ในคดีที่ดินและมรดก ข้อสันนิษฐานนี้มักชี้ว่าใครต้องพิสูจน์อะไร ควรวางภาระการพิสูจน์แต่เนิ่น ๆ โดยปรึกษาทนาย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1589/2567 (2024)
โฉนดที่ดินเป็นเอกสารมหาชนที่พนักงานเจ้าหน้าที่ทำขึ้น สันนิษฐานว่าแท้จริงและถูกต้องตามมาตรา 127 ฝ่ายที่โต้แย้งกรรมสิทธิ์จึงมีภาระการพิสูจน์ตามมาตรา 84/1
เมื่อโฉนดมีชื่อบุคคลเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ จึงเป็นเอกสารมหาชนที่สันนิษฐานว่าแท้จริงตามมาตรา 127 โจทก์ได้รับประโยชน์จากข้อสันนิษฐานตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1373 จำเลยที่ 2 จึงมีภาระพิสูจน์การครอบครองปรปักษ์ตามมาตรา 84/1
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4052/2567 (2024)
สำเนาเอกสารที่พนักงานเจ้าหน้าที่รับรองความถูกต้อง ถือว่าเป็นของแท้จริงและถูกต้องตามมาตรา 127 และรับฟังเป็นพยานได้แม้เป็นเพียงสำเนา
แม้เอกสารเป็นเพียงสำเนา แต่มีเจ้าพนักงานรับรองสำเนาถูกต้อง ศาลจึงเห็นว่าเป็นของแท้จริงและถูกต้องตามมาตรา 127 และฟังว่าที่ดินพิพาทเป็นที่สงวนไว้นอกเขตทางหลวงเพื่อใช้ประโยชน์แก่งานทาง
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1780/2567 (2024)
เมื่อลูกหนี้ตามคำพิพากษาถึงแก่ความตาย เจ้าหนี้กองมรดกชอบที่จะได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินในกองมรดกตาม ป.พ.พ. มาตรา ๑๗๓๔ ที่ดินซึ่งมีชื่อลูกหนี้เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ในขณะมีคำพิพากษาย่อมเป็นทรัพย์ในกองมรดกและยังคงอยู่ในระหว่างจัดการตามมาตรา ๑๗๓๖ การโอนให้ทายาทภายหลังคำพิพากษาและในระหว่างบังคับคดีจึงไม่ทำให้พ้นจากสภาพทรัพย์มรดก เจ้าพนักงานบังคับคดีย่อมมีอำนาจยึดได้ แม้ทะเบียนจะมีชื่อทายาทเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์
ภายหลังศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาตามยอมให้จำเลยชำระเงินแก่โจทก์ จำเลยถึงแก่ความตาย โจทก์จึงเป็นเจ้าหนี้ผู้มีสิทธิได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินในกองมรดกของจำเลยตาม ป.พ.พ. มาตรา ๑๗๓๔ เมื่อขณะโจทก์ฟ้องและขณะมีคำพิพากษาตามยอม ที่ดินพิพาทยังมีชื่อจำเลยเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ เมื่อจำเลยถึงแก่ความตายที่ดินพิพาทจึงเป็นทรัพย์สินในกองมรดก แม้ที่ดินจะโอนใส่ชื่อ พ. ทายาทจำเลยแล้ว แต่ พ. เพิ่งรับโอนมาหลังจากมีคำพิพากษาตามยอมและคดีอยู่ในระหว่างบังคับคดี ตราบใดที่เจ้าหนี้กองมรดกยังไม่ได้รับชำระหนี้ ให้ถือว่าที่ดินพิพาทยังคงอยู่ในระหว่างจัดการตามมาตรา ๑๗๓๖ การรับโอนจึงไม่ทำให้ที่ดินพ้นจากสภาพการเป็นทรัพย์สินในกองมรดก ศาลฎีกาจึงวินิจฉัยว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีมีอำนาจยึดที่ดินพิพาทมาบังคับคดีได้
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 66 คดี (พ.ศ. 2497 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4052/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2451/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2532/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1478/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4137/2564 (2021)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7272/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8106/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9313/2559 (2016)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- ป.พ.พ. มาตรา 1373 9
- มาตรา 142 8
- มาตรา 88 4
- มาตรา 87 4
- มาตรา 84/1 4
- มาตรา 94 4
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
โฉนดที่ดินสันนิษฐานว่าแท้จริงในศาลหรือไม่
ใช่ โฉนดเป็นเอกสารมหาชนที่เจ้าหน้าที่ทำขึ้น จึงสันนิษฐานตามมาตรา 127 ว่าแท้จริงและถูกต้อง ฝ่ายที่โต้แย้งต้องนำสืบหักล้าง
ใครต้องพิสูจน์ว่าเอกสารมหาชนไม่แท้จริง
ฝ่ายที่ถูกอ้างเอกสารนั้นมายัน มาตรา 127 กำหนดให้ฝ่ายนั้นมีหน้าที่นำสืบว่าเอกสารไม่แท้จริงหรือไม่ถูกต้อง
สำเนารับรองถูกต้องได้ข้อสันนิษฐานเดียวกันหรือไม่
ใช่ สำเนาที่รับรองถูกต้องของเอกสารมหาชนที่เจ้าหน้าที่ทำขึ้นหรือรับรอง สันนิษฐานว่าแท้จริงและถูกต้องตามมาตรา 127 เช่นเดียวกับต้นฉบับ
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 127 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 127. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-127/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 127 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-127/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-127/"><p>เอกสารมหาชนซึ่งพนักงานเจ้าหน้าที่ได้ทำขึ้นหรือรับรอง หรือสำเนาอันรับรองถูกต้องแห่งเอกสารนั้น และเอกสารเอกชนที่มีคำพิพากษาแสดงว่าเป็นของแท้จริงและถูกต้องนั้น ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นของแท้จริงและถูกต้อง เป็นหน้าที่ของคู่ความฝ่ายที่ถูกอ้างเอกสารนั้นมายัน ต้องนำสืบความไม่บริสุทธิ์หรือความไม่ถูกต้องแห่งเอกสาร</p><footer>Civil Procedure Code, s. 127 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-127/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา