มาตรา 157: ผลของการยกเว้นค่าธรรมเนียม

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1932/2568 (2025)

   เฉพาะกรณีที่ศาลอนุญาตให้ยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลในชั้นอุทธรณ์เท่านั้น คู่ความจึงไม่ต้องนำเงินซึ่งต้องใช้แก่คู่ความอีกฝ่ายตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นมาวางตามมาตรา 157 เงินดังกล่าวมิใช่ค่าธรรมเนียมศาลที่จะขอยกเว้นแยกต่างหากได้

   ศาลฎีกาเห็นว่าเงินซึ่งต้องใช้แทนโจทก์ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นไม่ใช่ค่าธรรมเนียมศาล จึงยื่นคำร้องขอยกเว้นแยกต่างหากไม่ได้ มีเพียงการได้รับยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลในชั้นอุทธรณ์ตามมาตรา 157 เท่านั้นที่ทำให้ไม่ต้องนำเงินนั้นมาวาง เมื่อจำเลยผู้บริโภคไม่ต้องเสียค่าขึ้นศาลชั้นอุทธรณ์ จึงไม่มีค่าธรรมเนียมที่จะยกเว้น

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1219/2558 (2015)

   การยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลในชั้นอุทธรณ์ตามมาตรา 157 รวมถึงเงินวางศาลในการยื่นฟ้องอุทธรณ์ ซึ่งตามมาตรา 229 รวมถึงเงินซึ่งต้องใช้แทนโจทก์ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ศาลจึงไม่อาจไม่รับอุทธรณ์ทันทีเพราะไม่วางเงินนั้นก่อนการไต่สวนคำร้องเสร็จ

   ศาลฎีกาเห็นว่าหากศาลชั้นต้นไต่สวนแล้วเห็นเหตุอันควรยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลชั้นอุทธรณ์ทั้งหมดหรือบางส่วน ค่าธรรมเนียมที่ยกเว้นย่อมรวมถึงเงินวางศาลในการยื่นฟ้องอุทธรณ์ ซึ่งตามมาตรา 229 รวมถึงเงินซึ่งต้องใช้แทนโจทก์ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น การที่ศาลอุทธรณ์ถือว่าการไม่วางเงินนั้นเป็นเหตุไม่รับอุทธรณ์ทันทีจึงไม่ถูกต้อง

3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8636/2558 (2015)

   การอนุญาตให้อุทธรณ์โดยยกเว้นค่าธรรมเนียมศาล หมายความว่าคู่ความอุทธรณ์ได้โดยไม่ต้องวางค่าธรรมเนียมในการดำเนินกระบวนพิจารณา ซึ่งตามมาตรา 157 รวมถึงเงินวางศาลในการยื่นฟ้องอุทธรณ์ และตามมาตรา 229 เงินนั้นคือเงินซึ่งต้องใช้แทนโจทก์ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น

   ศาลชั้นต้นอนุญาตให้จำเลยที่ 2 อุทธรณ์โดยยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลเพราะยากจน ศาลฎีกาเห็นว่าหมายความว่าจำเลยที่ 2 อุทธรณ์ได้โดยไม่ต้องวางค่าธรรมเนียมในการดำเนินกระบวนพิจารณา ซึ่งตามมาตรา 157 รวมถึงเงินวางศาลในการยื่นฟ้องอุทธรณ์ อันเป็นเงินซึ่งต้องใช้แทนโจทก์ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นตามมาตรา 229

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา