ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา ใบอนุญาตทนายความไทย เลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) วาส

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

มาตรา 168: ห้ามอุทธรณ์ฎีกาเฉพาะเรื่องค่าฤชาธรรมเนียม

ตัวบทกฎหมาย

ในกรณีที่คู่ความอาจอุทธรณ์ หรือฎีกาคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลได้นั้น ห้ามมิให้คู่ความอุทธรณ์หรือฎีกาในปัญหาเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมแต่อย่างเดียว เว้นแต่อุทธรณ์หรือฎีกานั้นจะได้ยกเหตุว่า ค่าฤชาธรรมเนียมนั้นมิได้กำหนดหรือคำนวณให้ถูกต้องตามกฎหมาย

คำแปลภาษาอังกฤษ

In a case where the parties may appeal or file a further appeal (dika) against the judgment or order of the court, no party shall appeal or file a dika on the question of court costs alone, unless the appeal or dika raises the ground that the court costs were not fixed or calculated in accordance with the law.

คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก

หมายเหตุของสำนักงาน

มาตรา 168 จำกัดการอุทธรณ์และฎีกาที่มีปัญหาเฉพาะเรื่องค่าฤชาธรรมเนียม คู่ความที่พอใจในเนื้อหาแห่งคดีจึงไม่อาจนำคดีขึ้นสู่ศาลสูงเพียงเพื่อโต้แย้งจำนวนค่าฤชาธรรมเนียม ทางเดียวที่ทำได้คือการอ้างว่าค่าฤชาธรรมเนียมมิได้กำหนดหรือคำนวณให้ถูกต้องตามกฎหมาย ซึ่งเป็นการโต้แย้งความชอบด้วยกฎหมาย มิใช่การบ่นว่าจำนวนสูงเกินไป คู่ความที่อ้างเพียงว่าค่าธรรมเนียมสูงเกินไปโดยไม่ยกเหตุการคำนวณที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ย่อมเป็นอุทธรณ์หรือฎีกาที่ต้องห้ามและศาลไม่รับวินิจฉัย ข้อห้ามนี้ใช้ทั้งชั้นอุทธรณ์และชั้นฎีกา

ความสำคัญในทางปฏิบัติ

ก่อนอุทธรณ์เรื่องค่าฤชาธรรมเนียม ควรตรวจว่าข้อโต้แย้งที่แท้จริงเป็นเพียงว่าจำนวนสูงเกินไปหรือไม่ เพราะเหตุเพียงเท่านั้นเป็นอุทธรณ์ที่ต้องห้ามตามมาตรา 168 การจะผ่านได้ต้องแสดงว่าค่าฤชาธรรมเนียมมิได้กำหนดหรือคำนวณให้ถูกต้องตามกฎหมาย เช่น กำหนดนอกอัตราตามตาราง จึงควรยกเหตุการคำนวณที่ผิดพลาดอย่างแท้จริงให้ชัดเจนในอุทธรณ์หรือฎีกา

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8899/2561 (2018)

    ฎีกาที่อ้างเพียงว่าศาลชั้นต้นกำหนดค่าธรรมเนียมศาลให้ใช้แทนแก่โจทก์สูงเกินไป โดยไม่ได้ยกเหตุว่าศาลมิได้กำหนดหรือคำนวณให้ถูกต้องตามกฎหมาย เป็นฎีกาต้องห้ามตามมาตรา 168 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย

    ปัญหาที่เหลือตามฎีกาของจำเลยคงมีเพียงว่าศาลชั้นต้นกำหนดค่าธรรมเนียมศาลให้ฝ่ายจำเลยใช้แทนโจทก์สูงเกินไป เมื่อฎีกามิได้ยกเหตุว่าค่าธรรมเนียมมิได้กำหนดหรือคำนวณให้ถูกต้องตามกฎหมาย จึงเป็นฎีกาต้องห้ามตามมาตรา 168 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย

  2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 9835/2558 (2015)

    อุทธรณ์ที่ขอเพียงให้คืนเงินค่าธรรมเนียมศาล โดยมิได้ยกเหตุว่าค่าฤชาธรรมเนียมมิได้กำหนดหรือคำนวณให้ถูกต้องตามกฎหมาย เป็นการอุทธรณ์ในปัญหาเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมแต่อย่างเดียว ต้องห้ามตามมาตรา 168 การรับและวินิจฉัยอุทธรณ์นั้นไม่ชอบ

    ผู้ร้องอุทธรณ์ขอเพียงให้คืนค่าธรรมเนียมศาลครั้งแรกซึ่งเกิดจากความผิดพลาดในการดำเนินกระบวนพิจารณาของผู้ร้องเอง ศาลวินิจฉัยว่าเป็นการอุทธรณ์เฉพาะเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมโดยไม่ได้ยกเหตุการกำหนดหรือคำนวณที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย จึงต้องห้ามตามมาตรา 168 การที่ศาลล่างรับและวินิจฉัยจึงไม่ชอบ

  3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6942/2558 (2015)

    เมื่อค่าทนายความที่ศาลกำหนดให้ฝ่ายแพ้ใช้แทนอยู่ระหว่างอัตราขั้นต่ำและขั้นสูงตามตาราง 6 ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งซึ่งใช้บังคับในวันฟ้อง ฎีกาที่โต้แย้งเพียงว่าสูงเกินไปย่อมเป็นฎีกาต้องห้ามตามมาตรา 168

    ศาลวินิจฉัยว่าค่าทนายความที่ศาลชั้นต้นกำหนดให้จำเลยใช้แทนโจทก์อยู่ระหว่างอัตราขั้นต่ำและขั้นสูงตามตาราง 6 ซึ่งใช้บังคับตั้งแต่วันฟ้องจนคดีถึงที่สุด ฎีกาของจำเลยในเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมจึงเป็นฎีกาต้องห้ามตามมาตรา 168 ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 27 คดี (พ.ศ. 2492 ถึง 2561)

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

  • คำพิพากษาฎีกาที่ 8899/2561 (2018)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 9835/2558 (2015)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 6942/2558 (2015)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 605/2557 (2014)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 9320/2552 (2009)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 5045/2547 (2004)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 7409/2546 (2003)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 1120/2543 (2000)

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ

มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

คำถามที่พบบ่อย

อุทธรณ์เฉพาะเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมได้หรือไม่

โดยหลักไม่ได้ มาตรา 168 ห้ามอุทธรณ์หรือฎีกาเฉพาะเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมอย่างเดียว เว้นแต่ยกเหตุว่าค่าฤชาธรรมเนียมมิได้กำหนดหรือคำนวณให้ถูกต้องตามกฎหมาย

การอ้างว่าค่าธรรมเนียมสูงเกินไปเพียงพอที่จะอุทธรณ์หรือไม่

ไม่พอ การอ้างเพียงว่าจำนวนสูงเกินไปเป็นอุทธรณ์ต้องห้ามตามมาตรา 168 ต้องแสดงว่าค่าฤชาธรรมเนียมกำหนดหรือคำนวณโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย มิใช่เพียงว่าสูงเกินไป

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป Civil Procedure Code, s. 168 (Thailand)
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Civil Procedure Code (Thailand), s. 168. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-168/ (accessed 1 กันยายน 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.วิ.พ. มาตรา 168
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-168/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-168/"><p>ในกรณีที่คู่ความอาจอุทธรณ์ หรือฎีกาคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลได้นั้น ห้ามมิให้คู่ความอุทธรณ์หรือฎีกาในปัญหาเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมแต่อย่างเดียว เว้นแต่อุทธรณ์หรือฎีกานั้นจะได้ยกเหตุว่า ค่าฤชาธรรมเนียมนั้นมิได้กำหนดหรือคำนวณให้ถูกต้องตามกฎหมาย</p><footer>Civil Procedure Code, s. 168 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-168/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง