ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 199: จำเลยขาดนัดที่มาศาลก่อนพิพากษา
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าจำเลยที่ขาดนัดยื่นคำให้การมาศาลก่อนศาลวินิจฉัยชี้ขาดคดีและแจ้งต่อศาลในโอกาสแรกว่าตนประสงค์จะต่อสู้คดี เมื่อศาลเห็นว่าการขาดนัดยื่นคำให้การนั้นมิได้เป็นไปโดยจงใจหรือมีเหตุอันสมควร ให้ศาลมีคำสั่งอนุญาตให้จำเลยยื่นคำให้การภายในกำหนดเวลาตามที่ศาลเห็นสมควร และดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่ตั้งแต่เวลาที่จำเลยขาดนัดยื่นคำให้การ
ในกรณีตามวรรคหนึ่ง ถ้าจำเลยที่ขาดนัดยื่นคำให้การมิได้แจ้งต่อศาลก็ดี หรือศาลเห็นว่าการขาดนัดยื่นคำให้การนั้นเป็นไปโดยจงใจหรือไม่มีเหตุอันสมควรก็ดี ให้ศาลดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไป ในกรณีเช่นนี้ จำเลยอาจถามค้านพยานโจทก์ที่อยู่ระหว่างการสืบได้ แต่จะนำสืบพยานหลักฐานของตนไม่ได้
ในกรณีที่จำเลยมิได้ยื่นคำให้การภายในกำหนดเวลาตามวรรคหนึ่ง หรือศาลไม่อนุญาตให้จำเลยยื่นคำให้การตามวรรคสอง หรือศาลเคยมีคำสั่งให้พิจารณาคดีใหม่ ตามคำขอของจำเลยที่ขาดนัดยื่นคำให้การตามมาตรา ๑๙๙ ตรี มาก่อน จำเลยนั้นจะขอยื่นคำให้การตามมาตรานี้อีกหรือจะร้องขอให้พิจารณาคดีใหม่ไม่ได้
คำแปลภาษาอังกฤษ
If a defendant who is in default of answer appears at the court before the court adjudicates the case and informs the court at the first opportunity that he intends to contest the case, then, if the court is of the opinion that the default of answer was not intentional or that there was reasonable cause, the court shall issue an order permitting the defendant to file an answer within such period as the court thinks fit, and shall conduct the proceedings anew from the time the defendant fell into default of answer.
In the case under paragraph one, if the defendant who is in default of answer does not so inform the court, or the court is of the opinion that the default of answer was intentional or that there was no reasonable cause, the court shall proceed with the trial. In such a case, the defendant may cross-examine the plaintiff's witnesses who are being examined, but may not adduce his own evidence.
Where the defendant does not file an answer within the period under paragraph one, or the court does not permit the defendant to file an answer under paragraph two, or the court has previously ordered a new trial upon the application of the defendant in default of answer under Section 199 ter, that defendant may not again apply to file an answer under this Section or apply for a new trial.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 199 เป็นช่องทางแก้ไขระหว่างพิจารณาสำหรับจำเลยที่ขาดนัดยื่นคำให้การแต่มาแสดงตัวก่อนมีคำพิพากษา ต้องเข้าเงื่อนไขสองประการ จำเลยต้องแจ้งในโอกาสแรกว่าประสงค์จะต่อสู้คดี และศาลต้องเห็นว่าการขาดนัดมิได้เป็นไปโดยจงใจหรือมีเหตุอันสมควร หากครบทั้งสอง ศาลจะเปิดคดีใหม่โดยอนุญาตให้ยื่นคำให้การและดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่ตั้งแต่เวลาที่ขาดนัด หากขาดข้อใด การพิจารณาก็ดำเนินต่อไปอย่างจำกัด จำเลยยังมีสิทธิถามค้านพยานโจทก์แต่นำสืบพยานของตนไม่ได้ วรรคสามห้ามใช้สิทธิซ้ำ จำเลยที่พลาดกำหนดยื่นคำให้การใหม่ ถูกไม่อนุญาต หรือเคยได้พิจารณาคดีใหม่ตามมาตรา 199 ตรี มาแล้ว จะใช้มาตรานี้อีกหรือขอพิจารณาคดีใหม่ไม่ได้
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากคุณพลาดกำหนดยื่นคำให้การแต่ศาลยังไม่พิพากษา ให้รีบดำเนินการทันที ไปศาลและแถลงต่อศาลในโอกาสแรกสุดว่าประสงค์จะต่อสู้คดี การรอหรือนิ่งเฉยอาจทำให้เสียสิทธิยื่นคำให้การ และเหลือเพียงสิทธิถามค้าน ไม่อาจนำสืบพยานของตนได้ ควรเตรียมอธิบายว่าการขาดนัดมิได้เป็นไปโดยจงใจ เนื่องจากหลักเกณฑ์เคร่งครัด การให้ทนายเข้ามาช่วยโดยเร็วจะเพิ่มโอกาสของคุณอย่างมีนัยสำคัญ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5222/2567 (2024)
ตามมาตรา 199 วรรคสอง จำเลยที่ขาดนัดยื่นคำให้การซึ่งไม่ได้รับอนุญาตให้ยื่นคำให้การไม่มีสิทธินำสืบพยานหลักฐานของตน การให้จำเลยนำพยานเข้าสืบเพิ่มเติม รวมทั้งในชั้นอุทธรณ์ตามมาตรา 240 (2) จึงไม่ชอบ
ศาลอุทธรณ์ภาค 5 อนุญาตให้จำเลยที่ขาดนัดนำพยานหลักฐานเข้าสืบเพิ่มเติมและนำมาวินิจฉัย ศาลฎีกาเห็นว่าไม่ชอบ เพราะตามมาตรา 199 วรรคสอง ประกอบมาตรา 240 (2) จำเลยที่ขาดนัดยื่นคำให้การซึ่งไม่ได้รับอนุญาตให้ยื่นคำให้การนำสืบพยานของตนไม่ได้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4637/2567 (2024)
ในกรณีที่ไม่มีการชี้สองสถาน มาตรา 184 วรรคสอง บัญญัติให้ศาลออกหมายกำหนดวันนัดสืบพยานส่งให้คู่ความทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่าสิบวัน จำเลยที่ขาดนัดยื่นคำให้การก็ยังคงเป็นคู่ความในความหมายนี้ เพราะมาตรา 199 วรรคสอง ยังคงให้สิทธิถามค้านพยานโจทก์ได้ เพียงแต่จะนำสืบพยานหลักฐานของตนไม่ได้ ศาลจึงสืบพยานและนัดฟังคำพิพากษาต่อไปโดยมิได้แจ้งวันนัดสืบพยานให้จำเลยที่ขาดนัดทราบไม่ได้ กระบวนพิจารณาที่ดำเนินไปโดยไม่มีการแจ้งเช่นว่านั้นย่อมไม่ชอบ ทั้งนี้ หน้าที่ในการแจ้งมาจากมาตรา 184 วรรคสอง ส่วนมาตรา 199 วรรคสอง เป็นบทที่ทำให้จำเลยผู้ขาดนัดยังคงเป็นผู้มีสิทธิได้รับแจ้ง
ศาลชั้นต้นสืบพยานโจทก์และพยานจำเลยที่ 7 แล้วนัดฟังคำพิพากษาไป โดยมิได้แจ้งวันนัดสืบพยานให้จำเลยอื่นซึ่งไม่ได้มาศาลในวันที่ศาลชั้นต้นกำหนดวันนัดสืบพยานทราบ และศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยเหล่านั้นขาดนัดยื่นคำให้การ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการดำเนินกระบวนพิจารณาเช่นนั้นไม่ชอบด้วยมาตรา 184 วรรคสอง ซึ่งกำหนดว่าในกรณีที่ไม่มีการชี้สองสถาน ให้ศาลออกหมายกำหนดวันนัดสืบพยานส่งให้คู่ความทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่าสิบวัน การขาดนัดยื่นคำให้การไม่ทำให้จำเลยเหล่านั้นพ้นจากการเป็นคู่ความที่ต้องได้รับแจ้ง เพราะตามมาตรา 199 วรรคสอง จำเลยที่ขาดนัดยื่นคำให้การยังคงมีสิทธิถามค้านพยานโจทก์ได้ เพียงแต่จะนำสืบพยานหลักฐานของตนไม่ได้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1479/2562 (2019)
จำเลยที่ขาดนัดซึ่งมาศาลแต่มิได้แจ้งต่อศาลในโอกาสแรกว่าประสงค์จะต่อสู้คดี ย่อมไม่เข้าเงื่อนไขตามมาตรา 199 วรรคหนึ่ง ศาลจึงยกคำร้องขอยื่นคำให้การได้
ทนายจำเลยทั้งสองมาศาลแต่ไม่ได้ยื่นคำร้องในโอกาสแรก ศาลชั้นต้นเห็นว่าไม่เข้าเงื่อนไขตามมาตรา 199 วรรคหนึ่ง จึงยกคำร้อง แล้วดำเนินการสืบพยานโจทก์โดยให้จำเลยถามค้านได้เท่านั้น
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 83 คดี (พ.ศ. 2497 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5222/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4637/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1222/2557 (2014)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 10330-10331/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 10330/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3040/2552 (2009)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1290/2552 (2009)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8868/2550 (2007)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
จำเลยที่พลาดกำหนดยื่นคำให้การยังต่อสู้คดีได้หรือไม่
ได้ หากมาศาลก่อนมีคำพิพากษาและแจ้งต่อศาลในโอกาสแรกว่าประสงค์จะต่อสู้คดี และศาลเห็นว่าการขาดนัดมิได้จงใจหรือมีเหตุอันสมควร ศาลจึงอาจอนุญาตให้ยื่นคำให้การตามมาตรา 199
หากศาลไม่อนุญาตให้ยื่นคำให้การ จำเลยที่ขาดนัดทำอะไรได้บ้าง
ตามวรรคสอง จำเลยอาจถามค้านพยานโจทก์ที่อยู่ระหว่างการสืบได้ แต่จะนำสืบพยานหลักฐานของตนไม่ได้
จำเลยใช้สิทธิตามมาตรา 199 ได้มากกว่าหนึ่งครั้งหรือไม่
ไม่ได้ ตามวรรคสาม จำเลยที่ไม่ยื่นคำให้การภายในกำหนด ถูกไม่อนุญาต หรือเคยได้พิจารณาคดีใหม่ตามมาตรา 199 ตรี มาแล้ว จะขอยื่นคำให้การตามมาตรานี้อีกหรือขอพิจารณาคดีใหม่ไม่ได้
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 199 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 199. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-199/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 199 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-199/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-199/"><p>ถ้าจำเลยที่ขาดนัดยื่นคำให้การมาศาลก่อนศาลวินิจฉัยชี้ขาดคดีและแจ้งต่อศาลในโอกาสแรกว่าตนประสงค์จะต่อสู้คดี เมื่อศาลเห็นว่าการขาดนัดยื่นคำให้การนั้นมิได้เป็นไปโดยจงใจหรือมีเหตุอันสมควร ให้ศาลมีคำสั่งอนุญาตให้จำเลยยื่นคำให้การภายในกำหนดเวลาตามที่ศาลเห็นสมควร และดำเนินกระบวนพิจารณาใหม่ตั้งแต่เวลาที่จำเลยขาดนัดยื่นคำให้การ ในกรณีตามวรรคหนึ่ง ถ้าจำเลยที่ขาดนัดยื่นคำให้การมิได้แจ้งต่อศาลก็ดี หรือศาลเห็นว่าการขาดนัดยื่นคำให้การนั้นเป็นไปโดยจงใจหรือไม่มีเหตุอันสมควรก็ดี ให้ศาลดำเนินกระบวนพิจารณาต่อไป ในกรณีเช่นนี้ จำเลยอาจถามค้านพยานโจทก์ที่อยู่ระหว่างการสืบได้ แต่จะนำสืบพยานหลักฐานของตนไม่ได้ ในกรณีที่จำเลยมิได้ยื่นคำให้การภายในกำหนดเวลาตามวรรคหนึ่ง หรือศาลไม่อนุญาตให้จำเลยยื่นคำให้การตามวรรคสอง หรือศาลเคยมีคำสั่งให้พิจารณาคดีใหม่ ตามคำขอของจำเลยที่ขาดนัดยื่นคำให้การตามมาตรา ๑๙๙ ตรี มาก่อน จำเลยนั้นจะขอยื่นคำให้การตามมาตรานี้อีกหรือจะร้องขอให้พิจารณาคดีใหม่ไม่ได้</p><footer>Civil Procedure Code, s. 199 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-199/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา