มาตรา 199: จำเลยขาดนัดที่มาศาลก่อนพิพากษา

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5222/2567 (2024)

   ตามมาตรา 199 วรรคสอง จำเลยที่ขาดนัดยื่นคำให้การซึ่งไม่ได้รับอนุญาตให้ยื่นคำให้การไม่มีสิทธินำสืบพยานหลักฐานของตน การให้จำเลยนำพยานเข้าสืบเพิ่มเติม รวมทั้งในชั้นอุทธรณ์ตามมาตรา 240 (2) จึงไม่ชอบ

   ศาลอุทธรณ์ภาค 5 อนุญาตให้จำเลยที่ขาดนัดนำพยานหลักฐานเข้าสืบเพิ่มเติมและนำมาวินิจฉัย ศาลฎีกาเห็นว่าไม่ชอบ เพราะตามมาตรา 199 วรรคสอง ประกอบมาตรา 240 (2) จำเลยที่ขาดนัดยื่นคำให้การซึ่งไม่ได้รับอนุญาตให้ยื่นคำให้การนำสืบพยานของตนไม่ได้

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4637/2567 (2024)

   ในกรณีที่ไม่มีการชี้สองสถาน มาตรา 184 วรรคสอง บัญญัติให้ศาลออกหมายกำหนดวันนัดสืบพยานส่งให้คู่ความทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่าสิบวัน จำเลยที่ขาดนัดยื่นคำให้การก็ยังคงเป็นคู่ความในความหมายนี้ เพราะมาตรา 199 วรรคสอง ยังคงให้สิทธิถามค้านพยานโจทก์ได้ เพียงแต่จะนำสืบพยานหลักฐานของตนไม่ได้ ศาลจึงสืบพยานและนัดฟังคำพิพากษาต่อไปโดยมิได้แจ้งวันนัดสืบพยานให้จำเลยที่ขาดนัดทราบไม่ได้ กระบวนพิจารณาที่ดำเนินไปโดยไม่มีการแจ้งเช่นว่านั้นย่อมไม่ชอบ ทั้งนี้ หน้าที่ในการแจ้งมาจากมาตรา 184 วรรคสอง ส่วนมาตรา 199 วรรคสอง เป็นบทที่ทำให้จำเลยผู้ขาดนัดยังคงเป็นผู้มีสิทธิได้รับแจ้ง

   ศาลชั้นต้นสืบพยานโจทก์และพยานจำเลยที่ 7 แล้วนัดฟังคำพิพากษาไป โดยมิได้แจ้งวันนัดสืบพยานให้จำเลยอื่นซึ่งไม่ได้มาศาลในวันที่ศาลชั้นต้นกำหนดวันนัดสืบพยานทราบ และศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยเหล่านั้นขาดนัดยื่นคำให้การ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการดำเนินกระบวนพิจารณาเช่นนั้นไม่ชอบด้วยมาตรา 184 วรรคสอง ซึ่งกำหนดว่าในกรณีที่ไม่มีการชี้สองสถาน ให้ศาลออกหมายกำหนดวันนัดสืบพยานส่งให้คู่ความทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่าสิบวัน การขาดนัดยื่นคำให้การไม่ทำให้จำเลยเหล่านั้นพ้นจากการเป็นคู่ความที่ต้องได้รับแจ้ง เพราะตามมาตรา 199 วรรคสอง จำเลยที่ขาดนัดยื่นคำให้การยังคงมีสิทธิถามค้านพยานโจทก์ได้ เพียงแต่จะนำสืบพยานหลักฐานของตนไม่ได้

3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1479/2562 (2019)

   จำเลยที่ขาดนัดซึ่งมาศาลแต่มิได้แจ้งต่อศาลในโอกาสแรกว่าประสงค์จะต่อสู้คดี ย่อมไม่เข้าเงื่อนไขตามมาตรา 199 วรรคหนึ่ง ศาลจึงยกคำร้องขอยื่นคำให้การได้

   ทนายจำเลยทั้งสองมาศาลแต่ไม่ได้ยื่นคำร้องในโอกาสแรก ศาลชั้นต้นเห็นว่าไม่เข้าเงื่อนไขตามมาตรา 199 วรรคหนึ่ง จึงยกคำร้อง แล้วดำเนินการสืบพยานโจทก์โดยให้จำเลยถามค้านได้เท่านั้น

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา