ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 236: คำสั่งศาลอุทธรณ์เกี่ยวกับอุทธรณ์ที่ไม่รับ
ตัวบทกฎหมาย
เมื่อคู่ความยื่นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งศาลที่ปฏิเสธไม่ยอมรับอุทธรณ์ ให้ศาลส่งคำร้องเช่นว่านั้นไปยังศาลอุทธรณ์โดยไม่ชักช้าพร้อมด้วยคำพิพากษาหรือคำสั่งชี้ขาดคดีของศาลชั้นต้นและฟ้องอุทธรณ์ ถ้าศาลอุทธรณ์เห็นเป็นการจำเป็นที่จะต้องตรวจสำนวน ให้มีคำสั่งให้ศาลชั้นต้นส่งสำนวนไปยังศาลอุทธรณ์ ในกรณีเช่นนี้ให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาคำร้อง แล้วมีคำสั่งยืนตามคำปฏิเสธของศาลชั้นต้นหรือมีคำสั่งให้รับอุทธรณ์ คำสั่งนี้ให้เป็นที่สุดแล้วส่งไปให้ศาลชั้นต้นอ่านเมื่อได้อ่านคำสั่งศาลอุทธรณ์ให้รับอุทธรณ์แล้ว ให้ศาลชั้นต้นส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยอุทธรณ์ และภายในกำหนดเจ็ดวันนับแต่วันที่จำเลยอุทธรณ์ยื่นคำแก้อุทธรณ์ หรือนับแต่ระยะเวลาที่กำหนดไว้ในมาตรา ๒๓๗ สำหรับการยื่นคำแก้อุทธรณ์ได้สิ้นสุดลง ให้ศาลส่งคำแก้อุทธรณ์ไปยังศาลอุทธรณ์หรือแจ้งให้ทราบว่าไม่มีคำแก้อุทธรณ์ เมื่อศาลอุทธรณ์ได้รับคำแก้อุทธรณ์หรือแจ้งความเช่นว่าแล้วให้นำคดีลงสารบบความของศาลอุทธรณ์โดยพลัน
คำแปลภาษาอังกฤษ
When a party files a motion appealing against an order of the court refusing to accept the appeal, the court shall forward that motion without delay to the appellate court, together with the judgment or the decision determining the case of the court of first instance and the appeal. If the appellate court considers it necessary to examine the case file, it shall order the court of first instance to send the file to the appellate court. In such a case, the appellate court shall consider the motion and then make an order either affirming the refusal of the court of first instance or ordering that the appeal be accepted; this order shall be final, and shall be sent to the court of first instance to be read. When the order of the appellate court accepting the appeal has been read, the court of first instance shall serve a copy of the appeal on the appellee; and within seven days from the date the appellee files an answer to the appeal, or from the expiry of the period prescribed in Section 237 for filing an answer to the appeal, the court shall forward the answer to the appellate court, or notify it that there is no answer. When the appellate court has received the answer or such notification, the case shall be entered in the docket of the appellate court without delay.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 236 ทำให้กลไกที่เริ่มในมาตรา 234 สมบูรณ์ เมื่อมีคำร้องอุทธรณ์คำสั่งไม่รับอุทธรณ์ ศาลชั้นต้นส่งคำร้องพร้อมคำพิพากษาและฟ้องอุทธรณ์ไปยังศาลอุทธรณ์ ซึ่งอาจเรียกสำนวนมาตรวจ แล้วศาลอุทธรณ์มีคำสั่งยืนตามคำปฏิเสธหรือสั่งให้รับอุทธรณ์ และที่สำคัญคือคำสั่งนี้เป็นที่สุด ความเป็นที่สุดมีผลสำคัญ คือเมื่อศาลอุทธรณ์ยืนตามคำสั่งไม่รับของศาลชั้นต้น เรื่องย่อมยุติ ต้องห้ามฎีกา หากสั่งให้รับอุทธรณ์ ก็ส่งสำเนาแก่จำเลยอุทธรณ์และส่งคำแก้อุทธรณ์ เช่นเดียวกับมาตรา 235
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หลักความเป็นที่สุดตามมาตรา 236 ทำให้คู่ความจำนวนมากพลาด หากศาลอุทธรณ์ยืนตามคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ของศาลชั้นต้น ย่อมสิ้นสุด ท่านจะฎีกาต่อไปไม่ได้ ศาลชั้นต้นที่รับฎีกาในกรณีเช่นนั้นย่อมไม่ชอบ และศาลฎีกาจะไม่รับวินิจฉัย ดังนั้นการอุทธรณ์คำสั่งไม่รับตามมาตรา 234 ซึ่งศาลอุทธรณ์วินิจฉัยตามมาตรา 236 จึงเป็นโอกาสเดียว ควรเตรียมให้รอบคอบ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4117/2566 (2023)
เมื่อศาลชั้นต้นไม่รับอุทธรณ์และศาลอุทธรณ์ยกคำร้องอุทธรณ์คำสั่งไม่รับ เท่ากับยืนตามคำสั่งไม่รับ คำสั่งนั้นเป็นที่สุดตามมาตรา 236 วรรคหนึ่ง ต้องห้ามฎีกา
ศาลชั้นต้นไม่รับอุทธรณ์ของผู้ซื้อทรัพย์ ศาลอุทธรณ์ยกคำร้องอุทธรณ์คำสั่งของผู้ซื้อทรัพย์ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเท่ากับยืนตามคำสั่งไม่รับ ซึ่งเป็นที่สุดตามมาตรา 236 วรรคหนึ่ง การที่ศาลชั้นต้นรับฎีกาจึงไม่ชอบ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4439/2558 (2015)
เมื่อศาลอุทธรณ์ยืนตามคำสั่งศาลชั้นต้นที่ไม่รับอุทธรณ์ คำสั่งนั้นเป็นที่สุดตามมาตรา 236 วรรคหนึ่ง ต้องห้ามฎีกา การที่ศาลชั้นต้นรับฎีกาจึงไม่ชอบ
หลังศาลชั้นต้นไม่รับอุทธรณ์ของจำเลยที่ 2 ศาลอุทธรณ์ยืนตามคำสั่งไม่รับ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าคำสั่งศาลอุทธรณ์เป็นที่สุดตามมาตรา 236 วรรคหนึ่ง จึงไม่รับวินิจฉัยฎีกา และแก้ไขเรื่องคืนค่าขึ้นศาลให้ถูกต้อง
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 136 คดี (พ.ศ. 2497 ถึง 2566)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4117/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8717/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4439/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1582/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2476/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1046/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 11519/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8584/2553 (2010)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ใครเป็นผู้วินิจฉัยว่าจะรับอุทธรณ์ที่ถูกไม่รับหรือไม่
ศาลอุทธรณ์ ตามมาตรา 236 ศาลอุทธรณ์พิจารณาคำร้องอุทธรณ์คำสั่งไม่รับ แล้วมีคำสั่งยืนตามคำปฏิเสธหรือสั่งให้รับอุทธรณ์
หากศาลอุทธรณ์ยืนตามคำสั่งไม่รับ จะฎีกาได้หรือไม่
ไม่ได้ ตามมาตรา 236 วรรคหนึ่ง คำสั่งของศาลอุทธรณ์ที่ยืนตามคำปฏิเสธเป็นที่สุด จึงต้องห้ามฎีกา
หลังศาลอุทธรณ์สั่งให้รับอุทธรณ์แล้วเป็นอย่างไร
อ่านคำสั่งที่ศาลชั้นต้น จากนั้นศาลชั้นต้นส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยอุทธรณ์ ส่งคำแก้อุทธรณ์ภายในกำหนด และนำคดีลงสารบบความของศาลอุทธรณ์
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 236 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 236. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-236/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 236 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-236/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-236/"><p>เมื่อคู่ความยื่นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งศาลที่ปฏิเสธไม่ยอมรับอุทธรณ์ ให้ศาลส่งคำร้องเช่นว่านั้นไปยังศาลอุทธรณ์โดยไม่ชักช้าพร้อมด้วยคำพิพากษาหรือคำสั่งชี้ขาดคดีของศาลชั้นต้นและฟ้องอุทธรณ์ ถ้าศาลอุทธรณ์เห็นเป็นการจำเป็นที่จะต้องตรวจสำนวน ให้มีคำสั่งให้ศาลชั้นต้นส่งสำนวนไปยังศาลอุทธรณ์ ในกรณีเช่นนี้ให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาคำร้อง แล้วมีคำสั่งยืนตามคำปฏิเสธของศาลชั้นต้นหรือมีคำสั่งให้รับอุทธรณ์ คำสั่งนี้ให้เป็นที่สุดแล้วส่งไปให้ศาลชั้นต้นอ่านเมื่อได้อ่านคำสั่งศาลอุทธรณ์ให้รับอุทธรณ์แล้ว ให้ศาลชั้นต้นส่งสำเนาอุทธรณ์แก่จำเลยอุทธรณ์ และภายในกำหนดเจ็ดวันนับแต่วันที่จำเลยอุทธรณ์ยื่นคำแก้อุทธรณ์ หรือนับแต่ระยะเวลาที่กำหนดไว้ในมาตรา ๒๓๗ สำหรับการยื่นคำแก้อุทธรณ์ได้สิ้นสุดลง ให้ศาลส่งคำแก้อุทธรณ์ไปยังศาลอุทธรณ์หรือแจ้งให้ทราบว่าไม่มีคำแก้อุทธรณ์ เมื่อศาลอุทธรณ์ได้รับคำแก้อุทธรณ์หรือแจ้งความเช่นว่าแล้วให้นำคดีลงสารบบความของศาลอุทธรณ์โดยพลัน</p><footer>Civil Procedure Code, s. 236 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-236/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา