ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 275: คำขอออกหมายบังคับคดี
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาจะขอให้มีการบังคับคดี ให้ยื่นคำขอฝ่ายเดียวต่อศาลให้บังคับคดีโดยระบุให้ชัดแจ้งซึ่ง
(๑) หนี้ที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษายังมิได้ปฏิบัติตามคำบังคับ
(๒) วิธีการที่ขอให้ศาลบังคับคดีนั้น
ในระหว่างที่ศาลยังมิได้กำหนดวิธีการบังคับคดีตามที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษามีคำขอตามวรรคหนึ่ง ถ้ามีเหตุจำเป็น เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาจะยื่นคำขอฝ่ายเดียวต่อศาลให้มีคำสั่งกำหนดวิธีการอย่างหนึ่งอย่างใดเพื่อคุ้มครองประโยชน์ของตนไว้ก่อนก็ได้ และถ้าศาลเห็นสมควร จะมีคำสั่งอนุญาตโดยไม่ต้องไต่สวนก็ได้ ในกรณีเช่นว่านี้ ลูกหนี้ตามคำพิพากษาอาจยื่นคำขอโดยพลันให้ศาลยกเลิกคำสั่งอนุญาตดังกล่าวได้ คำขอเช่นว่านี้อาจทำเป็นคำขอฝ่ายเดียวโดยได้รับอนุญาตจากศาล และถ้าศาลเห็นสมควรจะมีคำสั่งยกเลิกคำสั่งอนุญาตนั้นโดยไม่ต้องไต่สวนก็ได้ คำสั่งของศาลตามวรรคนี้ให้เป็นที่สุด
ในกรณีที่ศาลมีคำสั่งคุ้มครองประโยชน์ของเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาตามวรรคสองแล้ว คำสั่งนั้นยังคงมีผลต่อไปเท่าที่จำเป็นเพื่อปฏิบัติตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาล
คำแปลภาษาอังกฤษ
ถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาจะขอให้มีการบังคับคดี ให้ยื่นคำขอฝ่ายเดียวต่อศาลให้บังคับคดีโดยระบุให้ชัดแจ้งซึ่ง
(๑) หนี้ที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษายังมิได้ปฏิบัติตามคำบังคับ
(๒) วิธีการที่ขอให้ศาลบังคับคดีนั้น
ในระหว่างที่ศาลยังมิได้กำหนดวิธีการบังคับคดีตามที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษามีคำขอตามวรรคหนึ่ง ถ้ามีเหตุจำเป็น เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาจะยื่นคำขอฝ่ายเดียวต่อศาลให้มีคำสั่งกำหนดวิธีการอย่างหนึ่งอย่างใดเพื่อคุ้มครองประโยชน์ของตนไว้ก่อนก็ได้ และถ้าศาลเห็นสมควร จะมีคำสั่งอนุญาตโดยไม่ต้องไต่สวนก็ได้ ในกรณีเช่นว่านี้ ลูกหนี้ตามคำพิพากษาอาจยื่นคำขอโดยพลันให้ศาลยกเลิกคำสั่งอนุญาตดังกล่าวได้ คำขอเช่นว่านี้อาจทำเป็นคำขอฝ่ายเดียวโดยได้รับอนุญาตจากศาล และถ้าศาลเห็นสมควรจะมีคำสั่งยกเลิกคำสั่งอนุญาตนั้นโดยไม่ต้องไต่สวนก็ได้ คำสั่งของศาลตามวรรคนี้ให้เป็นที่สุด
ในกรณีที่ศาลมีคำสั่งคุ้มครองประโยชน์ของเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาตามวรรคสองแล้ว คำสั่งนั้นยังคงมีผลต่อไปเท่าที่จำเป็นเพื่อปฏิบัติตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาล
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 275 กำหนดวิธีที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาขอให้ศาลบังคับคดี เมื่อสิทธิตามมาตรา 274 เกิดขึ้นแล้ว คำขอเป็นแบบฝ่ายเดียวและต้องระบุชัดสองเรื่อง คือหนี้ที่ค้างและวิธีการที่ขอ เพื่อให้ศาลดำเนินการตามมาตรา 276 มาตรานี้ยังมีเครื่องมือชั่วคราว โดยก่อนกำหนดวิธีการ เจ้าหนี้อาจขอวิธีการคุ้มครองเมื่อมีเหตุจำเป็นได้ ซึ่งอาจสั่งโดยไม่ไต่สวน ถ่วงดุลด้วยสิทธิของลูกหนี้ที่จะขอให้ยกเลิกโดยพลัน ซึ่งอาจสั่งโดยไม่ไต่สวนเช่นกัน และคำสั่งนั้นเป็นที่สุด ในการปรับปรุงภาค 4 เมื่อปี 2560 บทคำขอนี้ได้เลขมาตราใหม่ คำพิพากษาเก่าบางฉบับจึงอ้างเป็นมาตราเดิม
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
ความชัดเจนในคำขอเป็นเรื่องสำคัญ เพราะวรรคหนึ่งกำหนดให้ต้องระบุวิธีการบังคับคดีที่ขอ การขอลอย ๆ โดยไม่ระบุว่าจะให้บังคับอย่างไรอาจถูกโต้แย้งได้ จึงควรระบุชัดว่าจะขอยึด อายัด ขับไล่ หรือวิธีอื่น หากทรัพย์เสี่ยงก่อนที่ศาลจะกำหนดวิธีการ ควรใช้ช่องทางคุ้มครองชั่วคราวแทนการรอ ในทางกลับกัน ลูกหนี้ที่ถูกคำสั่งคุ้มครองควรรีบขอให้ยกเลิกโดยพลัน เพราะการช้าจะจำกัดทางเลือก การทำคำขอออกหมายบังคับคดีให้ถูกต้องแต่ต้นช่วยไม่ให้การบังคับคดีสะดุด
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4713/2566 (2023)
คำขอออกหมายบังคับคดีต้องระบุวิธีการบังคับคดีที่ขอให้ชัดแจ้งตามมาตรา 275 (2) ข้อโต้แย้งว่าคำขอมิได้ระบุเช่นนั้นย่อมวินิจฉัยตามข้อความในคำขอที่ยื่น
จำเลยลูกหนี้ตามคำพิพากษาโต้แย้งว่าคำขอออกหมายบังคับคดีของโจทก์ไม่ชอบเพราะไม่ได้ระบุวิธีการบังคับคดีให้ชัดแจ้งตามมาตรา 275 (2) และมีสิทธิใหม่ตามบันทึกข้อตกลงภายหลัง ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ยกคำร้องขอเพิกถอนคำขอของจำเลย และศาลฎีกามีคำสั่งไม่อนุญาตให้ฎีกา
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3001/2568 (2025)
คำขอออกหมายบังคับคดีต้องอาศัยเหตุที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาไม่ปฏิบัติตาม เมื่อฝ่ายที่ขอออกหมายได้ปฏิบัติตามคำพิพากษาตามยอมแล้ว ย่อมไม่มีเหตุตามมาตรา 274 ถึงมาตรา 276 ที่จะออกหมาย หมายที่ออกโดยผิดพลาดอาจถูกเพิกถอนได้
เนื่องจากโจทก์ได้ปฏิบัติตามคำพิพากษาตามยอมโดยอยู่ในที่ดินตามสัญญาเช่าใหม่ จำเลยจึงไม่มีเหตุอ้างว่าโจทก์ผิดสัญญาหรือขอออกหมายบังคับคดีขับไล่ตามมาตรา 274 มาตรา 275 และมาตรา 276 ศาลฎีกาเห็นว่าหมายบังคับคดีออกโดยผิดพลาดและเพิกถอนได้ตามมาตรา 295 อันเป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 37 คดี (พ.ศ. 2521 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3001/2568 (2025) การทำสัญญาเช่าฉบับใหม่กับผู้จัดการมรดกเสียงข้างมากหลังสัญญาเดิมหมด ไม่เป็นการผิดสัญญาประนีประนอม
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2185/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5094/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2040/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 73/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6663/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6498/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4300/2558 (2015)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
คำขอออกหมายบังคับคดีต้องมีอะไรบ้าง?
ตามมาตรา 275 คำขอฝ่ายเดียวต้องระบุชัดถึงหนี้ที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษายังไม่ชำระ และวิธีการบังคับคดีที่ขอ เช่น ยึด อายัด หรือขับไล่ คำขอที่คลุมเครือและไม่ระบุวิธีการอาจถูกโต้แย้งได้
เจ้าหนี้ขอคุ้มครองก่อนที่ศาลจะกำหนดวิธีการได้หรือไม่?
ได้ ตามวรรคสองเจ้าหนี้อาจยื่นคำขอฝ่ายเดียวขอวิธีการคุ้มครองเมื่อมีเหตุจำเป็น ซึ่งศาลอาจสั่งโดยไม่ไต่สวน ลูกหนี้อาจขอให้ยกเลิกคำสั่งนั้นโดยพลัน และคำสั่งของศาลเรื่องการยกเลิกเป็นที่สุด
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 275 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 275. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-275/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 275 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-275/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-275/"><p>ถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาจะขอให้มีการบังคับคดี ให้ยื่นคำขอฝ่ายเดียวต่อศาลให้บังคับคดีโดยระบุให้ชัดแจ้งซึ่ง (๑) หนี้ที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษายังมิได้ปฏิบัติตามคำบังคับ (๒) วิธีการที่ขอให้ศาลบังคับคดีนั้น ในระหว่างที่ศาลยังมิได้กำหนดวิธีการบังคับคดีตามที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษามีคำขอตามวรรคหนึ่ง ถ้ามีเหตุจำเป็น เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาจะยื่นคำขอฝ่ายเดียวต่อศาลให้มีคำสั่งกำหนดวิธีการอย่างหนึ่งอย่างใดเพื่อคุ้มครองประโยชน์ของตนไว้ก่อนก็ได้ และถ้าศาลเห็นสมควร จะมีคำสั่งอนุญาตโดยไม่ต้องไต่สวนก็ได้ ในกรณีเช่นว่านี้ ลูกหนี้ตามคำพิพากษาอาจยื่นคำขอโดยพลันให้ศาลยกเลิกคำสั่งอนุญาตดังกล่าวได้ คำขอเช่นว่านี้อาจทำเป็นคำขอฝ่ายเดียวโดยได้รับอนุญาตจากศาล และถ้าศาลเห็นสมควรจะมีคำสั่งยกเลิกคำสั่งอนุญาตนั้นโดยไม่ต้องไต่สวนก็ได้ คำสั่งของศาลตามวรรคนี้ให้เป็นที่สุด ในกรณีที่ศาลมีคำสั่งคุ้มครองประโยชน์ของเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาตามวรรคสองแล้ว คำสั่งนั้นยังคงมีผลต่อไปเท่าที่จำเป็นเพื่อปฏิบัติตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาล</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 275 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-275/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา