ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 275: คำขอออกหมายบังคับคดี
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาจะขอให้มีการบังคับคดี ให้ยื่นคำขอฝ่ายเดียวต่อศาลให้บังคับคดีโดยระบุให้ชัดแจ้งซึ่ง
(๑) หนี้ที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษายังมิได้ปฏิบัติตามคำบังคับ
(๒) วิธีการที่ขอให้ศาลบังคับคดีนั้น
ในระหว่างที่ศาลยังมิได้กำหนดวิธีการบังคับคดีตามที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษามีคำขอตามวรรคหนึ่ง ถ้ามีเหตุจำเป็น เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาจะยื่นคำขอฝ่ายเดียวต่อศาลให้มีคำสั่งกำหนดวิธีการอย่างหนึ่งอย่างใดเพื่อคุ้มครองประโยชน์ของตนไว้ก่อนก็ได้ และถ้าศาลเห็นสมควร จะมีคำสั่งอนุญาตโดยไม่ต้องไต่สวนก็ได้ ในกรณีเช่นว่านี้ ลูกหนี้ตามคำพิพากษาอาจยื่นคำขอโดยพลันให้ศาลยกเลิกคำสั่งอนุญาตดังกล่าวได้ คำขอเช่นว่านี้อาจทำเป็นคำขอฝ่ายเดียวโดยได้รับอนุญาตจากศาล และถ้าศาลเห็นสมควรจะมีคำสั่งยกเลิกคำสั่งอนุญาตนั้นโดยไม่ต้องไต่สวนก็ได้ คำสั่งของศาลตามวรรคนี้ให้เป็นที่สุด
ในกรณีที่ศาลมีคำสั่งคุ้มครองประโยชน์ของเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาตามวรรคสองแล้ว คำสั่งนั้นยังคงมีผลต่อไปเท่าที่จำเป็นเพื่อปฏิบัติตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาล
คำแปลภาษาอังกฤษ
If the judgment creditor wishes to have execution carried out, an ex parte application shall be filed with the court to enforce, clearly specifying:
(1) the debt that the judgment debtor has not yet complied with under the decree;
(2) the method by which the court is requested to carry out execution.
While the court has not yet determined the method of execution as requested by the judgment creditor under paragraph one, if there is a necessary cause, the judgment creditor may file an ex parte application for the court to order any measure to protect the creditor's interests beforehand, and if the court considers it appropriate, it may grant the order without an inquiry. In such a case, the judgment debtor may promptly file an application for the court to revoke the order so granted. Such an application may be made ex parte with leave of the court, and if the court considers it appropriate, it may revoke the order without an inquiry. An order of the court under this paragraph shall be final.
Where the court has ordered protection of the judgment creditor's interests under paragraph two, that order shall remain effective as far as necessary to comply with the judgment or order of the court.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 275 กำหนดวิธีที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาขอให้ศาลบังคับคดี เมื่อสิทธิตามมาตรา 274 เกิดขึ้นแล้ว คำขอเป็นแบบฝ่ายเดียวและต้องระบุชัดสองเรื่อง คือหนี้ที่ค้างและวิธีการที่ขอ เพื่อให้ศาลดำเนินการตามมาตรา 276 มาตรานี้ยังมีเครื่องมือชั่วคราว โดยก่อนกำหนดวิธีการ เจ้าหนี้อาจขอวิธีการคุ้มครองเมื่อมีเหตุจำเป็นได้ ซึ่งอาจสั่งโดยไม่ไต่สวน ถ่วงดุลด้วยสิทธิของลูกหนี้ที่จะขอให้ยกเลิกโดยพลัน ซึ่งอาจสั่งโดยไม่ไต่สวนเช่นกัน และคำสั่งนั้นเป็นที่สุด ในการปรับปรุงภาค 4 เมื่อปี 2560 บทคำขอนี้ได้เลขมาตราใหม่ คำพิพากษาเก่าบางฉบับจึงอ้างเป็นมาตราเดิม
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
ความชัดเจนในคำขอเป็นเรื่องสำคัญ เพราะวรรคหนึ่งกำหนดให้ต้องระบุวิธีการบังคับคดีที่ขอ การขอลอย ๆ โดยไม่ระบุว่าจะให้บังคับอย่างไรอาจถูกโต้แย้งได้ จึงควรระบุชัดว่าจะขอยึด อายัด ขับไล่ หรือวิธีอื่น หากทรัพย์เสี่ยงก่อนที่ศาลจะกำหนดวิธีการ ควรใช้ช่องทางคุ้มครองชั่วคราวแทนการรอ ในทางกลับกัน ลูกหนี้ที่ถูกคำสั่งคุ้มครองควรรีบขอให้ยกเลิกโดยพลัน เพราะการช้าจะจำกัดทางเลือก การทำคำขอออกหมายบังคับคดีให้ถูกต้องแต่ต้นช่วยไม่ให้การบังคับคดีสะดุด
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4713/2566 (2023)
คำขอออกหมายบังคับคดีต้องระบุวิธีการบังคับคดีที่ขอให้ชัดแจ้งตามมาตรา 275 (2) ข้อโต้แย้งว่าคำขอมิได้ระบุเช่นนั้นย่อมวินิจฉัยตามข้อความในคำขอที่ยื่น
จำเลยลูกหนี้ตามคำพิพากษาโต้แย้งว่าคำขอออกหมายบังคับคดีของโจทก์ไม่ชอบเพราะไม่ได้ระบุวิธีการบังคับคดีให้ชัดแจ้งตามมาตรา 275 (2) และมีสิทธิใหม่ตามบันทึกข้อตกลงภายหลัง ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ยกคำร้องขอเพิกถอนคำขอของจำเลย และศาลฎีกามีคำสั่งไม่อนุญาตให้ฎีกา
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3001/2568 (2025)
คำขอออกหมายบังคับคดีต้องอาศัยเหตุที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาไม่ปฏิบัติตาม เมื่อฝ่ายที่ขอออกหมายได้ปฏิบัติตามคำพิพากษาตามยอมแล้ว ย่อมไม่มีเหตุตามมาตรา 274 ถึงมาตรา 276 ที่จะออกหมาย หมายที่ออกโดยผิดพลาดอาจถูกเพิกถอนได้
เนื่องจากโจทก์ได้ปฏิบัติตามคำพิพากษาตามยอมโดยอยู่ในที่ดินตามสัญญาเช่าใหม่ จำเลยจึงไม่มีเหตุอ้างว่าโจทก์ผิดสัญญาหรือขอออกหมายบังคับคดีขับไล่ตามมาตรา 274 มาตรา 275 และมาตรา 276 ศาลฎีกาเห็นว่าหมายบังคับคดีออกโดยผิดพลาดและเพิกถอนได้ตามมาตรา 295 อันเป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 37 คดี (พ.ศ. 2521 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3001/2568 (2025) การทำสัญญาเช่าฉบับใหม่กับผู้จัดการมรดกเสียงข้างมากหลังสัญญาเดิมหมด ไม่เป็นการผิดสัญญาประนีประนอม
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2185/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5094/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2040/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 73/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6663/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6498/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4300/2558 (2015)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
คำขอออกหมายบังคับคดีต้องมีอะไรบ้าง?
ตามมาตรา 275 คำขอฝ่ายเดียวต้องระบุชัดถึงหนี้ที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษายังไม่ชำระ และวิธีการบังคับคดีที่ขอ เช่น ยึด อายัด หรือขับไล่ คำขอที่คลุมเครือและไม่ระบุวิธีการอาจถูกโต้แย้งได้
เจ้าหนี้ขอคุ้มครองก่อนที่ศาลจะกำหนดวิธีการได้หรือไม่?
ได้ ตามวรรคสองเจ้าหนี้อาจยื่นคำขอฝ่ายเดียวขอวิธีการคุ้มครองเมื่อมีเหตุจำเป็น ซึ่งศาลอาจสั่งโดยไม่ไต่สวน ลูกหนี้อาจขอให้ยกเลิกคำสั่งนั้นโดยพลัน และคำสั่งของศาลเรื่องการยกเลิกเป็นที่สุด
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 275 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 275. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-275/ (เข้าถึงเมื่อ 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 275 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-275/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-275/"><p>ถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาจะขอให้มีการบังคับคดี ให้ยื่นคำขอฝ่ายเดียวต่อศาลให้บังคับคดีโดยระบุให้ชัดแจ้งซึ่ง (๑) หนี้ที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษายังมิได้ปฏิบัติตามคำบังคับ (๒) วิธีการที่ขอให้ศาลบังคับคดีนั้น ในระหว่างที่ศาลยังมิได้กำหนดวิธีการบังคับคดีตามที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษามีคำขอตามวรรคหนึ่ง ถ้ามีเหตุจำเป็น เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาจะยื่นคำขอฝ่ายเดียวต่อศาลให้มีคำสั่งกำหนดวิธีการอย่างหนึ่งอย่างใดเพื่อคุ้มครองประโยชน์ของตนไว้ก่อนก็ได้ และถ้าศาลเห็นสมควร จะมีคำสั่งอนุญาตโดยไม่ต้องไต่สวนก็ได้ ในกรณีเช่นว่านี้ ลูกหนี้ตามคำพิพากษาอาจยื่นคำขอโดยพลันให้ศาลยกเลิกคำสั่งอนุญาตดังกล่าวได้ คำขอเช่นว่านี้อาจทำเป็นคำขอฝ่ายเดียวโดยได้รับอนุญาตจากศาล และถ้าศาลเห็นสมควรจะมีคำสั่งยกเลิกคำสั่งอนุญาตนั้นโดยไม่ต้องไต่สวนก็ได้ คำสั่งของศาลตามวรรคนี้ให้เป็นที่สุด ในกรณีที่ศาลมีคำสั่งคุ้มครองประโยชน์ของเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาตามวรรคสองแล้ว คำสั่งนั้นยังคงมีผลต่อไปเท่าที่จำเป็นเพื่อปฏิบัติตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาล</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 275 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-275/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา