ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา ใบอนุญาตทนายความไทย เลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) วาส

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

มาตรา 188: วันที่คำพิพากษามีผลบังคับ

ตัวบทกฎหมาย

คำพิพากษาหรือคำสั่งมีผลตั้งแต่วันที่ได้อ่านในศาลโดยเปิดเผยเป็นต้นไป

คำแปลภาษาอังกฤษ

A judgment or order takes effect from the day it is read in open court onward.

คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก

หมายเหตุของสำนักงาน

มาตรา 188 กำหนดจุดเวลาที่คำวินิจฉัยมีผลในลักษณะ 3 คำพิพากษาและคำสั่ง คือ มีผลตั้งแต่วันอ่านโดยเปิดเผย เชื่อมโยงกับวิธีการอ่านตามมาตรา 182 อันเป็นจุดยึดของผลต่อเนื่องหลายประการ รวมถึงเวลาที่โทษเริ่มมีผลและเวลาที่กำหนดอุทธรณ์เริ่มนับ ศาลฎีกาปรับใช้เพื่อกำหนดว่าคำพิพากษาศาลชั้นต้นมีผลบังคับเมื่อใด และเพื่อกำหนดวันที่คดีถึงที่สุดเมื่ออ่านคำพิพากษาให้จำเลยหลายคนต่างวันกัน โดยถือการอ่านครั้งแรกของคำพิพากษาที่ไม่อาจอุทธรณ์ฎีกาต่อไปได้ กฎนี้ให้ความแน่นอนโดยชี้ไปที่เหตุการณ์สาธารณะเดียว คือการอ่าน เป็นที่มาของผลทางกฎหมาย

ความสำคัญในทางปฏิบัติ

มาตราสั้นนี้มีผลปฏิบัติมาก คำพิพากษาผูกพันและกำหนดเวลาต่างๆ เริ่มนับแต่วันอ่าน การรู้ว่าอ่านเมื่อใดจึงจำเป็นต่อการคำนวณกำหนดอุทธรณ์และโทษ เมื่อมีจำเลยหลายคนและอ่านต่างวันกัน วันที่คดีถึงที่สุดอาจขึ้นกับการอ่านครั้งแรกของคำพิพากษาที่ไม่อาจอุทธรณ์ต่อไปได้ ซึ่งกระทบว่าการนับเวลาขังหรือบังคับคดีเริ่มเมื่อใด อย่าถือว่าเวลานับจากวันที่ปรากฏบนเอกสาร ควรตรวจวันอ่านจริงและจดกำหนดเวลาจากวันนั้น หากไม่แน่ใจ ควรรีบปรึกษาก่อนสิ้นกำหนดอุทธรณ์

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3618/2566 (2023)

    คำพิพากษาศาลชั้นต้นมีผลบังคับนับตั้งแต่วันที่อ่านตามมาตรา 188 ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของผลที่กฎหมายสารบัญญัติกำหนดไว้เมื่อมีการลงโทษ

    ศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษาเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2561 ลงโทษจำเลยบางคนตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว ศาลฎีกาปรับใช้มาตรา 188 ว่าคำพิพากษามีผลบังคับนับแต่วันที่อ่านดังกล่าว อันเป็นจุดเริ่มต้นของผลตามพระราชบัญญัตินั้น

  2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 425/2559 (2016)

    มาตรา 188 บัญญัติเพียงว่าคำพิพากษามีผลตั้งแต่วันที่ได้อ่านในศาลโดยเปิดเผยเป็นต้นไป โดยมิได้บัญญัติว่าคดีถึงที่สุดเมื่อใด จึงต้องนำ ป.วิ.พ. มาตรา 147 มาใช้บังคับเท่าที่พอจะใช้บังคับได้ตามมาตรา 15 การอ่านคำพิพากษาให้จำเลยคนใดฟังเป็นเรื่องเฉพาะตัวของจำเลยแต่ละคน คดีของจำเลยแต่ละคนจึงถึงที่สุดในวันที่ได้อ่านคำพิพากษาให้จำเลยผู้นั้นฟัง

    จำเลยที่ 1 ถูกคุมขังอยู่ที่เรือนจำเขาบิน จังหวัดราชบุรี ส่วนจำเลยที่ 2 อยู่ที่เรือนจำกลางคลองเปรม ศาลชั้นต้นจึงให้อ่านคำพิพากษาศาลฎีกาให้จำเลยที่ 1 ฟังก่อน แล้วจึงอ่านให้จำเลยที่ 2 ฟังเมื่อวันที่ 18 กันยายน 2555 จำเลยที่ 2 อ้างว่าต้องยึดถือผลแห่งการอ่านเมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม 2555 ศาลฎีกาไม่เห็นด้วย เพราะไม่มีกฎหมายใดบัญญัติไว้เช่นนั้น ทั้งการอ่านคำพิพากษาให้จำเลยคนใดฟังเป็นเรื่องเฉพาะตัวของจำเลยแต่ละคน คดีของจำเลยที่ 2 จึงถึงที่สุดในวันที่ 18 กันยายน 2555 และหมายจำคุกที่ระบุวันดังกล่าวชอบแล้ว

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 13 คดี (พ.ศ. 2514 ถึง 2566)

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

  • คำพิพากษาฎีกาที่ 3618/2566 (2023)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 425/2559 (2016)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 12750/2558 (2015)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 1831/2557 (2014)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 3659/2556 (2013)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 4897/2550 (2007)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 4895/2550 (2007)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 1819/2546 (2003)

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ

มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

คำถามที่พบบ่อย

คำพิพากษาคดีอาญามีผลเมื่อใด

ตามมาตรา 188 มีผลตั้งแต่วันที่อ่านในศาลโดยเปิดเผย มิใช่ตั้งแต่วันที่เขียนหรือวินิจฉัย วันนี้เป็นจุดยึดของกำหนดเวลาอุทธรณ์และการบังคับคดี

ถ้าอ่านคำพิพากษาให้จำเลยหลายคนต่างวันกัน คดีถึงที่สุดเมื่อใด

วันที่คดีถึงที่สุดอาจขึ้นกับการอ่านครั้งแรกของคำพิพากษาที่ไม่อาจอุทธรณ์ฎีกาต่อไปได้ ศาลฎีกาปรับใช้มาตรา 188 กำหนดวันดังกล่าวแก่จำเลยทุกคน

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 188
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Criminal Procedure Code (Thailand), s. 188. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-188/ (accessed 1 กันยายน 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.วิ.อ. มาตรา 188
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-188/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-188/"><p>คำพิพากษาหรือคำสั่งมีผลตั้งแต่วันที่ได้อ่านในศาลโดยเปิดเผยเป็นต้นไป</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 188 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-188/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง