ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 248: การทุเลาการประหารเพราะวิกลจริต
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าบุคคลซึ่งต้องคำพิพากษาให้ประหารชีวิตเกิดวิกลจริตก่อนถูกประหารชีวิต ให้รอการประหารชีวิตไว้ก่อนจนกว่าผู้นั้นจะหาย ขณะทุเลาการประหารชีวิตอยู่นั้น ศาลมีอำนาจยกมาตรา ๔๖ วรรค
(๒) แห่งกฎหมายลักษณะอาญามาบังคับถ้าผู้วิกลจริตนั้นหายภายหลังปีหนึ่งนับแต่วันคำพิพากษาถึงที่สุด ให้ลดโทษประหารชีวิตลงเหลือจำคุกตลอดชีวิต
คำแปลภาษาอังกฤษ
ถ้าบุคคลซึ่งต้องคำพิพากษาให้ประหารชีวิตเกิดวิกลจริตก่อนถูกประหารชีวิต ให้รอการประหารชีวิตไว้ก่อนจนกว่าผู้นั้นจะหาย ขณะทุเลาการประหารชีวิตอยู่นั้น ศาลมีอำนาจยกมาตรา ๔๖ วรรค (๒) แห่งกฎหมายลักษณะอาญามาบังคับถ้าผู้วิกลจริตนั้นหายภายหลังปีหนึ่งนับแต่วันคำพิพากษาถึงที่สุด ให้ลดโทษประหารชีวิตลงเหลือจำคุกตลอดชีวิต
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา ๒๔๘ เสริมมาตรา ๒๔๗ โดยกล่าวถึงกรณีวิกลจริตที่เกิดขึ้นหลังมีคำพิพากษาประหารแต่ก่อนการประหาร ในหมวดการบังคับตามคำพิพากษา ให้รอการประหารจนกว่าจะหาย และศาลอาจนำมาตรการตามกฎหมายลักษณะอาญามาใช้ระหว่างนั้น โดยมีเงื่อนเวลาหนึ่งปีคุ้มครองผู้ต้องโทษ หากหายหลังหนึ่งปีนับแต่คดีถึงที่สุด ให้เปลี่ยนโทษประหารเป็นจำคุกตลอดชีวิตโดยผลของกฎหมาย
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
ผลในทางปฏิบัติคือ อาการวิกลจริตหลังพิพากษาไม่ได้เพียงเลื่อนการประหาร แต่หากยาวนานพอก็เปลี่ยนโทษ เมื่อหายหลังพ้นหนึ่งปีนับแต่คดีถึงที่สุด โทษจำคุกตลอดชีวิตจะแทนที่โทษประหารโดยอัตโนมัติ ดังนั้นช่วงเวลาที่หายจึงมีผลชี้ขาดในทางกฎหมาย
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 8 คดี (พ.ศ. 2515 ถึง 2559)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9036/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9238/2539 (1996)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4899/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4897/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4895/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1095/2515 (1972)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2786/2532 (1989)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5252/2559 (2016)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- ป.อ. มาตรา 29 6
- มาตรา 245 5
- ป.อ. มาตรา 78 5
- มาตรา 246 5
- มาตรา 247 5
- ป.อ. มาตรา 30 4
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
หากผู้ต้องโทษเกิดวิกลจริตก่อนถูกประหารจะเป็นอย่างไร
ตามมาตรา ๒๔๘ ให้รอการประหารไว้จนกว่าผู้นั้นจะหาย และศาลอาจนำมาตรการตามกฎหมายลักษณะอาญามาใช้ในระหว่างทุเลา
โทษประหารกลายเป็นจำคุกตลอดชีวิตเพราะวิกลจริตได้หรือไม่
ได้ หากผู้นั้นหายภายหลังหนึ่งปีนับแต่คำพิพากษาถึงที่สุด มาตรา ๒๔๘ ให้ลดโทษประหารเหลือจำคุกตลอดชีวิต
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 248 (ประเทศไทย) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 248. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-248/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 248 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-248/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-248/"><p>ถ้าบุคคลซึ่งต้องคำพิพากษาให้ประหารชีวิตเกิดวิกลจริตก่อนถูกประหารชีวิต ให้รอการประหารชีวิตไว้ก่อนจนกว่าผู้นั้นจะหาย ขณะทุเลาการประหารชีวิตอยู่นั้น ศาลมีอำนาจยกมาตรา ๔๖ วรรค (๒) แห่งกฎหมายลักษณะอาญามาบังคับถ้าผู้วิกลจริตนั้นหายภายหลังปีหนึ่งนับแต่วันคำพิพากษาถึงที่สุด ให้ลดโทษประหารชีวิตลงเหลือจำคุกตลอดชีวิต</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 248 (ประเทศไทย): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-248/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา