ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 248: การทุเลาการประหารเพราะวิกลจริต
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าบุคคลซึ่งต้องคำพิพากษาให้ประหารชีวิตเกิดวิกลจริตก่อนถูกประหารชีวิต ให้รอการประหารชีวิตไว้ก่อนจนกว่าผู้นั้นจะหาย ขณะทุเลาการประหารชีวิตอยู่นั้น ศาลมีอำนาจยกมาตรา ๔๖ วรรค
(๒) แห่งกฎหมายลักษณะอาญามาบังคับถ้าผู้วิกลจริตนั้นหายภายหลังปีหนึ่งนับแต่วันคำพิพากษาถึงที่สุด ให้ลดโทษประหารชีวิตลงเหลือจำคุกตลอดชีวิต
คำแปลภาษาอังกฤษ
If a person sentenced to death becomes insane before being executed, the execution shall be postponed until that person recovers. During the postponement of the execution, the court has power to apply section 46, paragraph (2), of the Criminal Law. If the insane person recovers after one year from the date the judgment became final, the death sentence shall be reduced to life imprisonment.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา ๒๔๘ เสริมมาตรา ๒๔๗ โดยกล่าวถึงกรณีวิกลจริตที่เกิดขึ้นหลังมีคำพิพากษาประหารแต่ก่อนการประหาร ในหมวดการบังคับตามคำพิพากษา ให้รอการประหารจนกว่าจะหาย และศาลอาจนำมาตรการตามกฎหมายลักษณะอาญามาใช้ระหว่างนั้น โดยมีเงื่อนเวลาหนึ่งปีคุ้มครองผู้ต้องโทษ หากหายหลังหนึ่งปีนับแต่คดีถึงที่สุด ให้เปลี่ยนโทษประหารเป็นจำคุกตลอดชีวิตโดยผลของกฎหมาย
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
ผลในทางปฏิบัติคือ อาการวิกลจริตหลังพิพากษาไม่ได้เพียงเลื่อนการประหาร แต่หากยาวนานพอก็เปลี่ยนโทษ เมื่อหายหลังพ้นหนึ่งปีนับแต่คดีถึงที่สุด โทษจำคุกตลอดชีวิตจะแทนที่โทษประหารโดยอัตโนมัติ ดังนั้นช่วงเวลาที่หายจึงมีผลชี้ขาดในทางกฎหมาย
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 8 คดี (พ.ศ. 2515 ถึง 2559)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9036/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9238/2539 (1996)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4899/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4897/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4895/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1095/2515 (1972)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2786/2532 (1989)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5252/2559 (2016)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- ป.อ. มาตรา 29 6
- มาตรา 245 5
- ป.อ. มาตรา 78 5
- มาตรา 246 5
- มาตรา 247 5
- ป.อ. มาตรา 30 4
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
หากผู้ต้องโทษเกิดวิกลจริตก่อนถูกประหารจะเป็นอย่างไร
ตามมาตรา ๒๔๘ ให้รอการประหารไว้จนกว่าผู้นั้นจะหาย และศาลอาจนำมาตรการตามกฎหมายลักษณะอาญามาใช้ในระหว่างทุเลา
โทษประหารกลายเป็นจำคุกตลอดชีวิตเพราะวิกลจริตได้หรือไม่
ได้ หากผู้นั้นหายภายหลังหนึ่งปีนับแต่คำพิพากษาถึงที่สุด มาตรา ๒๔๘ ให้ลดโทษประหารเหลือจำคุกตลอดชีวิต
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Criminal Procedure Code, s. 248 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 248. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-248/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 248 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-248/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-248/"><p>ถ้าบุคคลซึ่งต้องคำพิพากษาให้ประหารชีวิตเกิดวิกลจริตก่อนถูกประหารชีวิต ให้รอการประหารชีวิตไว้ก่อนจนกว่าผู้นั้นจะหาย ขณะทุเลาการประหารชีวิตอยู่นั้น ศาลมีอำนาจยกมาตรา ๔๖ วรรค (๒) แห่งกฎหมายลักษณะอาญามาบังคับถ้าผู้วิกลจริตนั้นหายภายหลังปีหนึ่งนับแต่วันคำพิพากษาถึงที่สุด ให้ลดโทษประหารชีวิตลงเหลือจำคุกตลอดชีวิต</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 248 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-248/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา