253: ใช้ดวงตราหรือรอยตราอันแท้จริงโดยมิชอบ
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดได้มาซึ่งดวงตราหรือรอยตราดังกล่าวในมาตรา ๒๕๐ หรือมาตรา ๒๕๑ ซึ่งเป็นดวงตราหรือรอยตราอันแท้จริง และใช้ดวงตราหรือรอยตรานั้นโดยมิชอบในประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นหรือประชาชนเสียหาย ต้องระวางโทษสองในสามส่วนของโทษที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๕๐ หรือมาตรา ๒๕๑ นั้น
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever obtains a seal or a seal impression referred to in Section 250 or Section 251, being a genuine seal or seal impression, and uses that seal or seal impression unlawfully in a manner likely to cause damage to another person or to the public, shall be liable to two thirds of the punishment prescribed in Section 250 or Section 251, as the case may be.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
ลักษณะเฉพาะของมาตรานี้คือดวงตราหรือรอยตรานั้นเป็นของแท้จริง มาตรา 252 ว่าด้วยการใช้ดวงตรา รอยตรา หรือพระปรมาภิไธยที่ทำปลอมขึ้น ซึ่งมีโทษเต็มตามมาตรา 250 หรือมาตรา 251 ส่วนมาตรา 253 ใช้กับกรณีที่ต่างออกไป คือตัวดวงตรานั้นเป็นของแท้ แต่ผู้กระทำได้มาและนำไปใช้โดยไม่มีอำนาจ องค์ประกอบคือ (1) ได้มาซึ่งดวงตราหรือรอยตราอันแท้จริงตามมาตรา 250 หรือมาตรา 251 (2) ใช้ดวงตราหรือรอยตรานั้นโดยมิชอบ และ (3) ในประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นหรือประชาชนเสียหาย เนื่องจากเป็นของแท้มิใช่ของปลอม โทษจึงกำหนดไว้เพียงสองในสามส่วนของโทษตามมาตราที่ดวงตรานั้นตกอยู่ มิใช่โทษเต็ม ทั้งนี้ความน่าจะเกิดความเสียหายเป็นองค์ประกอบในตัวเอง การใช้โดยมิชอบที่ไม่อาจก่อความเสียหายแก่ผู้ใดได้จึงไม่เข้ามาตรานี้
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สิ่งแรกที่ต้องพิสูจน์คือดวงตรานั้นเป็นของแท้หรือของปลอม เพราะเป็นตัวชี้ว่าจะเข้ามาตราใดและมีโทษเท่าใด ดวงตราปลอมที่ผู้กระทำนำไปใช้เข้ามาตรา 252 และมีโทษเต็มตามมาตรา 250 หรือมาตรา 251 ส่วนดวงตราอันแท้จริงที่ได้มาแล้วนำไปใช้โดยมิชอบเข้ามาตรานี้ และมีโทษเพียงสองในสามส่วนของอัตรานั้น องค์ประกอบที่สองที่ต้องตรวจสอบคือความน่าจะเกิดความเสียหาย เพราะมาตรานี้ต้องเป็นการใช้โดยมิชอบในประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นหรือประชาชนเสียหาย การใช้ที่ไม่อาจก่อความเสียหายแก่ผู้ใดจึงไม่เข้ามาตรานี้ ในทางปฏิบัติคดีลักษณะนี้มักเกิดเมื่ออดีตเจ้าพนักงาน ลูกจ้าง หรือผู้รับจ้างยังเข้าถึงตราประทับของทางราชการและนำไปประทับเอกสารหลังจากหมดอำนาจแล้ว
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 5 คดี (พ.ศ. 2503 ถึง 2535)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2266-2278/2519 (1976)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4632/2533 (1990)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 996/2535 (1992)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1285/2503 (1960)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1931/2522 (1979)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
เลย
มาตรา 253 ลงโทษการกระทำใด
การได้มาซึ่งดวงตราหรือรอยตราอันแท้จริงตามมาตรา 250 หรือมาตรา 251 แล้วนำไปใช้โดยมิชอบในประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นหรือประชาชนเสียหาย
มาตรา 253 ต่างจากมาตรา 252 อย่างไร
ต่างกันที่ดวงตรานั้นเป็นของแท้หรือของปลอม มาตรา 252 ใช้กับการใช้ดวงตรา รอยตรา หรือพระปรมาภิไธยที่ทำปลอมขึ้น และมีโทษเต็มตามมาตรา 250 หรือมาตรา 251 ส่วนมาตรา 253 ใช้กับของแท้ที่ถูกนำไปใช้โดยมิชอบ และมีโทษสองในสามส่วนของอัตรานั้น
ความน่าจะเกิดความเสียหายเป็นองค์ประกอบของมาตรา 253 หรือไม่
เป็นองค์ประกอบ การใช้โดยมิชอบนั้นต้องอยู่ในประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นหรือประชาชนเสียหาย การใช้โดยไม่มีอำนาจที่ไม่อาจก่อความเสียหายแก่ผู้ใดจึงไม่เข้ามาตรานี้
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
การอ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 253 (Thailand) -
การอ้างอิงทางวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 253. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-253/ (accessed 21 สิงหาคม 2026). -
การอ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 253 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-253/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-253/"><p>ผู้ใดได้มาซึ่งดวงตราหรือรอยตราดังกล่าวในมาตรา ๒๕๐ หรือมาตรา ๒๕๑ ซึ่งเป็นดวงตราหรือรอยตราอันแท้จริง และใช้ดวงตราหรือรอยตรานั้นโดยมิชอบในประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นหรือประชาชนเสียหาย ต้องระวางโทษสองในสามส่วนของโทษที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๕๐ หรือมาตรา ๒๕๑ นั้น</p><footer>Penal Code, s. 253 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-253/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา