มาตรา 253: ใช้ดวงตราหรือรอยตราอันแท้จริงโดยมิชอบ
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดได้มาซึ่งดวงตราหรือรอยตราดังกล่าวในมาตรา ๒๕๐ หรือมาตรา ๒๕๑ ซึ่งเป็นดวงตราหรือรอยตราอันแท้จริง และใช้ดวงตราหรือรอยตรานั้นโดยมิชอบในประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นหรือประชาชนเสียหาย ต้องระวางโทษสองในสามส่วนของโทษที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๕๐ หรือมาตรา ๒๕๑ นั้น
คำแปลภาษาอังกฤษ
ผู้ใดได้มาซึ่งดวงตราหรือรอยตราดังกล่าวในมาตรา ๒๕๐ หรือมาตรา ๒๕๑ ซึ่งเป็นดวงตราหรือรอยตราอันแท้จริง และใช้ดวงตราหรือรอยตรานั้นโดยมิชอบในประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นหรือประชาชนเสียหาย ต้องระวางโทษสองในสามส่วนของโทษที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๕๐ หรือมาตรา ๒๕๑ นั้น
ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว
ต้องการทนายความ? หากมาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของท่าน ปรึกษาสำนักงานกฎหมายของเราได้ทางออนไลน์ เป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษ นัดปรึกษาออนไลน์ →
หมายเหตุของสำนักงาน
ลักษณะเฉพาะของมาตรานี้คือดวงตราหรือรอยตรานั้นเป็นของแท้จริง มาตรา 252 ว่าด้วยการใช้ดวงตรา รอยตรา หรือพระปรมาภิไธยที่ทำปลอมขึ้น ซึ่งมีโทษเต็มตามมาตรา 250 หรือมาตรา 251 ส่วนมาตรา 253 ใช้กับกรณีที่ต่างออกไป คือตัวดวงตรานั้นเป็นของแท้ แต่ผู้กระทำได้มาและนำไปใช้โดยไม่มีอำนาจ องค์ประกอบคือ (1) ได้มาซึ่งดวงตราหรือรอยตราอันแท้จริงตามมาตรา 250 หรือมาตรา 251 (2) ใช้ดวงตราหรือรอยตรานั้นโดยมิชอบ และ (3) ในประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นหรือประชาชนเสียหาย เนื่องจากเป็นของแท้มิใช่ของปลอม โทษจึงกำหนดไว้เพียงสองในสามส่วนของโทษตามมาตราที่ดวงตรานั้นตกอยู่ มิใช่โทษเต็ม ทั้งนี้ความน่าจะเกิดความเสียหายเป็นองค์ประกอบในตัวเอง การใช้โดยมิชอบที่ไม่อาจก่อความเสียหายแก่ผู้ใดได้จึงไม่เข้ามาตรานี้
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สิ่งแรกที่ต้องพิสูจน์คือดวงตรานั้นเป็นของแท้หรือของปลอม เพราะเป็นตัวชี้ว่าจะเข้ามาตราใดและมีโทษเท่าใด ดวงตราปลอมที่ผู้กระทำนำไปใช้เข้ามาตรา 252 และมีโทษเต็มตามมาตรา 250 หรือมาตรา 251 ส่วนดวงตราอันแท้จริงที่ได้มาแล้วนำไปใช้โดยมิชอบเข้ามาตรานี้ และมีโทษเพียงสองในสามส่วนของอัตรานั้น องค์ประกอบที่สองที่ต้องตรวจสอบคือความน่าจะเกิดความเสียหาย เพราะมาตรานี้ต้องเป็นการใช้โดยมิชอบในประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นหรือประชาชนเสียหาย การใช้ที่ไม่อาจก่อความเสียหายแก่ผู้ใดจึงไม่เข้ามาตรานี้ ในทางปฏิบัติคดีลักษณะนี้มักเกิดเมื่ออดีตเจ้าพนักงาน ลูกจ้าง หรือผู้รับจ้างยังเข้าถึงตราประทับของทางราชการและนำไปประทับเอกสารหลังจากหมดอำนาจแล้ว
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 5 คดี (พ.ศ. 2503 ถึง 2535)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2266-2278/2519 (1976)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4632/2533 (1990)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 996/2535 (1992)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1285/2503 (1960)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1931/2522 (1979)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
มาตรา 253 ลงโทษการกระทำใด
การได้มาซึ่งดวงตราหรือรอยตราอันแท้จริงตามมาตรา 250 หรือมาตรา 251 แล้วนำไปใช้โดยมิชอบในประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นหรือประชาชนเสียหาย
มาตรา 253 ต่างจากมาตรา 252 อย่างไร
ต่างกันที่ดวงตรานั้นเป็นของแท้หรือของปลอม มาตรา 252 ใช้กับการใช้ดวงตรา รอยตรา หรือพระปรมาภิไธยที่ทำปลอมขึ้น และมีโทษเต็มตามมาตรา 250 หรือมาตรา 251 ส่วนมาตรา 253 ใช้กับของแท้ที่ถูกนำไปใช้โดยมิชอบ และมีโทษสองในสามส่วนของอัตรานั้น
ความน่าจะเกิดความเสียหายเป็นองค์ประกอบของมาตรา 253 หรือไม่
เป็นองค์ประกอบ การใช้โดยมิชอบนั้นต้องอยู่ในประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นหรือประชาชนเสียหาย การใช้โดยไม่มีอำนาจที่ไม่อาจก่อความเสียหายแก่ผู้ใดจึงไม่เข้ามาตรานี้
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 253 (ประเทศไทย) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 253. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-253/ (accessed 19 พฤศจิกายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 253 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-253/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-253/"><p>ผู้ใดได้มาซึ่งดวงตราหรือรอยตราดังกล่าวในมาตรา ๒๕๐ หรือมาตรา ๒๕๑ ซึ่งเป็นดวงตราหรือรอยตราอันแท้จริง และใช้ดวงตราหรือรอยตรานั้นโดยมิชอบในประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นหรือประชาชนเสียหาย ต้องระวางโทษสองในสามส่วนของโทษที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๕๐ หรือมาตรา ๒๕๑ นั้น</p><footer>ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 253 (ประเทศไทย): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-253/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา