296: ทำร้ายร่างกายโดยมีเหตุฉกรรจ์
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดกระทำความผิดฐานทำร้ายร่างกาย ถ้าความผิดนั้น มีลักษณะประการหนึ่งประการใดดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๘๙ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever commits the offence of bodily harm, where the offence has any of the characteristics described in Section 289, shall be liable to imprisonment not exceeding three years, or a fine not exceeding sixty thousand baht, or both.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
องค์ประกอบความผิดเป็นเช่นเดียวกับมาตรา 295 คือทำให้เกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจ บวกกับเหตุฉกรรจ์อย่างหนึ่งอย่างใดตามมาตรา 289 ที่บัญญัติไว้สำหรับความผิดฐานฆ่าโดยฉกรรจ์ เช่น กระทำต่อบุพการี เจ้าพนักงานซึ่งกระทำการตามหน้าที่ โดยไตร่ตรองไว้ก่อน โดยทรมาน หรือเพื่อความสะดวกในการกระทำความผิดอื่น การมีเหตุฉกรรจ์ทำให้โทษสูงสุดเพิ่มจากสองปีเป็นสามปี มาตรานี้เป็นบทฉกรรจ์ของการทำร้ายร่างกายพื้นฐานตามมาตรา 295 เช่นเดียวกับที่มาตรา 298 เป็นบทฉกรรจ์ของมาตรา 297
ความสำคัญต่อ
เนื่องจากความรับผิดขึ้นอยู่กับเหตุฉกรรจ์ตามมาตรา 289 การต่อสู้ในทางปฏิบัติจึงมักอยู่ที่ว่ามีเหตุฉกรรจ์นั้นหรือไม่ เช่น ผู้เสียหายเป็นเจ้าพนักงานซึ่งกระทำการตามหน้าที่หรือไม่ หรือกระทำโดยไตร่ตรองไว้ก่อนหรือไม่ โทษสูงขึ้นเป็นสามปี และเช่นเดียวกับมาตรา 295 มิใช่ความผิดอันยอมความได้ การตกลงกันจึงไม่ทำให้คดีระงับโดยอัตโนมัติ ผู้ถูกฟ้องควรให้วิเคราะห์เหตุฉกรรจ์อย่างละเอียด เพราะหากตัดออกได้คดีอาจกลับไปสู่มาตรา 295 ซึ่งเบากว่า
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 65 คดี (พ.ศ. 2503 ถึง 2564)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2741/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8332/2548 (2005)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1729/2547 (2004)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 108/2546 (2003)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 76/2542 (1999)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2292/2541 (1998)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5251/2537 (1994)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 501/2537 (1994)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
เลย
อะไรทำให้ร่างกายทำร้ายร่างกายเป็นเหตุจกรรจ์ตามมาตรา 296
การทำร้ายต้องปฏิบัติตามกฎหมายเหตุฉกรรจ์อย่างใดอย่างหนึ่งอย่างใดตามมาตรา 289 แปลว่า เหตุผลต่อบุพการีหรือเจ้าพนักงานซึ่งการดำเนินการตามหน้าที่โดยไตร่ตรองตามปกติหรือโดยความเจ็บปวดของระบบสุริยะสูงสุดเป็นสามปี
มาตรา 296 ต่างจากมาตรา 295 อย่างไร
มาตรา 295 คือทำร้ายร่างกายพื้นฐานโทษสูงสุดสองปี ส่วนมาตรา 296 เป็นการกระทำเดียวกันที่มีเหตุฉกรรจ์ตามมาตรา 289 ทำให้โทษสูงสุดเป็นสามปี
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 296 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 296. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-296/ (accessed 17 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 296 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-296/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-296/"><p>ผู้ใดกระทำความผิดฐานทำร้ายร่างกาย ถ้าความผิดนั้น มีลักษณะประการหนึ่งประการใดดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๘๙ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>Penal Code, s. 296 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-296/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา