366: ความผิดฐานบุกรุกยอมความได้ เว้นมาตรา 365
ตัวบทกฎหมาย
ความผิดในหมวดนี้ นอกจากความผิดตามมาตรา ๓๖๕ เป็นความผิดอันยอมความได้
คำแปลภาษาอังกฤษ
The offences in this Chapter, other than the offence under Section 365, are compoundable offences.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้เป็นบทบัญญัติทั่วไปประจำหมวด มิใช่ตัวความผิดในตัวเอง โดยกำหนดให้ความผิดฐานบุกรุกตามมาตรา ๓๖๒ มาตรา ๓๖๓ และมาตรา ๓๖๔ เป็นความผิดอันยอมความได้ และยกเว้นความผิดตามมาตรา ๓๖๕ ไว้โดยชัดแจ้ง ผลในทางปฏิบัติเชื่อมโยงกับประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาและอายุความตามประมวลกฎหมายอาญา กล่าวคือ ในความผิดอันยอมความได้ ผู้เสียหายต้องร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด และการถอนคำร้องทุกข์ย่อมทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับ แต่เมื่อมาตรา ๓๖๕ ถูกยกเว้นไว้ การบุกรุกโดยใช้กำลังประทุษร้ายหรือขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้าย โดยมีอาวุธหรือร่วมกระทำความผิดตั้งแต่สองคนขึ้นไป หรือในเวลากลางคืน จึงยอมความไม่ได้และคดีดำเนินต่อไปไม่ว่าผู้ครอบครองจะประสงค์อย่างใด หากเหตุเดียวกันมีทั้งข้อหาที่ยอมความได้และข้อหาที่ยอมความไม่ได้ การยอมความจะระงับเฉพาะข้อหาที่ยอมความได้เท่านั้น
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับผู้เสียหาย มาตรานี้เป็นเครื่องมือสองคม คือเปิดทางให้เจรจายอมความได้ แต่ก็กำหนดกรอบเวลาเข้มงวดให้ต้องร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่รู้ทั้งเรื่องความผิดและตัวผู้กระทำ มิฉะนั้นคดีบุกรุกจะขาดอายุความตามมาตรา ๙๖ สำหรับผู้ถูกกล่าวหา การให้ผู้ครอบครองถอนคำร้องทุกข์มักเป็นทางที่เร็วที่สุดในการทำให้คดีบุกรุกระงับ แต่ต้องตรวจก่อนว่าถูกฟ้องตามมาตราใด เพราะหากเป็นบทฉกรรจ์ตามมาตรา ๓๖๕ การยอมความไม่ทำให้คดีระงับ ควรเก็บหลักฐานวันที่รู้เรื่องการบุกรุกไว้ให้ชัด เพราะกำหนดสามเดือนมักเป็นตัวชี้ขาดคดี
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำตัดสินศาลฎีกาที่ 9026/2553 (2010)
ความผิดฐานบุกรุกตามมาตรา 362 เป็นความผิดอันยอมความได้ตามมาตรา 366 เมื่อโจทก์มิได้ร้องทุกข์ จึงต้องฟ้องคดีภายในสามเดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำ มิฉะนั้นคดีขาดอายุความตามมาตรา 96
ศาลล่างลงโทษจำเลยฐานบุกรุกตามมาตรา 362 ศาลฎีกาเห็นว่าเป็นความผิดอันยอมความได้และไม่ปรากฏการร้องทุกข์ เมื่อฟ้องเกินสามเดือนนับแต่โจทก์รู้เรื่องและรู้ตัวผู้กระทำ คดีบุกรุกจึงขาดอายุความ
-
คำตัดสินศาลฎีกาที่ 9337/2552 (2009)
การกระทำที่เป็นความผิดฐานบุกรุกตามมาตรา 364 เป็นความผิดอันยอมความได้ตามมาตรา 366 เมื่อผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ สิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 39 (2)
ศาลฎีกาฟังว่าการกระทำของจำเลยเป็นความผิดฐานบุกรุกตามมาตรา 364 ซึ่งเป็นความผิดอันยอมความได้ตามมาตรา 366 เมื่อผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์ สิทธินำคดีอาญามาฟ้องจึงระงับ และให้จำหน่ายคดีออกจากสารบบความ
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 6 คดี (พ.ศ. 2507 ถึง 2553)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2269/2538 (1995)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2253/2531 (1988)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9026/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9337/2552 (2009)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 905/2507 (1964)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 405/2507 (1964)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- 362 6
- 365 6
- 364 4
- 96 3
- ป.วิ.อาญา มาตรา 39 3
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
เลย
การกระทำผิดกฎหมายยอมเชื่อฟังตามมาตรา 366
ทุกมาตราเว้นมาตราเดียว มาตรา 366 กำหนดให้ความผิดฐานบุกรุกตามมาตรา 362 มาตรา 363 และมาตรา 364 เป็นความผิดอันยอมความได้ แต่ยกเว้นความผิดตามมาตรา 365 ซึ่งเป็นบทฉกรรจ์และยอมความไม่ได้
ร้องทุกข์คดีภายในกี่วัน
สำหรับความผิดฐานบุกรุกที่ยอมความได้ตามมาตรา 362 ถึงมาตรา 364 ต้องร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำ มิฉะนั้นคดีขาดอายุความตามมาตรา 96 ส่วนบุกรุกโดยเหตุฉกรรจ์ตามมาตรา 365 ยอมความไม่ได้ และไม่อยู่ใต้กำหนดสามเดือนดังกล่าว
ในกรณีที่ผู้ยื่นคำขอยื่นคำร้องขอร้องทุกข์จะเป็นเช่นนั้น
สำหรับความผิดฐานบุกรุกที่ยอมความได้ตามมาตรา 362 ถึงมาตรา 364 สิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับ และศาลจะจำหน่ายคดีออกจากสารบบความ ส่วนข้อหาตามมาตรา 365 ไม่ได้รับผล เพราะยอมความไม่ได้
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
การอ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 366 (Thailand) -
การอ้างอิงทางวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 366. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-366/ (accessed 20 สิงหาคม 2026). -
การอ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 366 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-366/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-366/"><p>ความผิดในหมวดนี้ นอกจากความผิดตามมาตรา ๓๖๕ เป็นความผิดอันยอมความได้</p><footer>Penal Code, s. 366 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-366/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา