มาตรา 71: ความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ระหว่างญาติ
ตัวบทกฎหมาย
ความผิดตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๓๓๔ ถึงมาตรา ๓๓๖ วรรคแรก และมาตรา ๓๔๑ ถึงมาตรา ๓๖๔ นั้น ถ้าเป็นการกระทำที่สามีกระทำต่อภริยา หรือภริยากระทำต่อสามี ผู้กระทำไม่ต้องรับโทษ ความผิดดังระบุมานี้ ถ้าเป็นการกระทำที่ผู้บุพการีกระทำต่อผู้สืบสันดาน ผู้สืบสันดานกระทำต่อผู้บุพการี หรือพี่หรือน้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกระทำต่อกัน แม้กฎหมายมิได้บัญญัติให้เป็นความผิดอันยอมความได้ ก็ให้เป็นความผิดอันยอมความได้ และนอกจากนั้น ศาลจะลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้นเพียงใดก็ได้
คำแปลภาษาอังกฤษ
The offences provided in Section 334 to Section 336 paragraph one, and in Section 341 to Section 364, if committed by a husband against his wife or by a wife against her husband, are not punishable.
Where any of the offences so specified is committed by an ascendant against a descendant, by a descendant against an ascendant, or between a brother or sister of the same parents, then, even though the law does not provide that offence to be a compoundable offence, it shall be a compoundable offence; and in addition, the court may impose a punishment less than that provided by law for that offence, to any extent.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 71 ให้การปฏิบัติเป็นพิเศษแก่ความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ที่กระทำกันภายในครอบครัว ขอบเขตของมาตรานี้กำหนดไว้เป็นสองช่วง มิใช่บัญชีที่เลือกมาเป็นรายมาตรา คือความผิดที่บัญญัติไว้ในมาตรา 334 ถึงมาตรา 336 วรรคแรก และความผิดในมาตรา 341 ถึงมาตรา 364 ช่วงหลังเป็นช่วงต่อเนื่อง จึงครอบคลุมความผิดฐานฉ้อโกง โกงเจ้าหนี้ ยักยอก รับของโจร ทำให้เสียทรัพย์ และบุกรุกทั้งหมด จนถึงมาตรา 364 วรรคหนึ่งให้ยกเว้นโทษโดยสมบูรณ์เมื่อเป็นการกระทำระหว่างสามีภริยา ส่วนวรรคสอง สำหรับการที่ผู้บุพการีกระทำต่อผู้สืบสันดาน ผู้สืบสันดานกระทำต่อผู้บุพการี หรือพี่หรือน้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกระทำต่อกัน ให้ศาลใช้ดุลพินิจลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้เพียงใดก็ได้ และที่สำคัญคือทำให้เป็นความผิดอันยอมความได้ แม้บทฐานความผิดนั้นจะมิใช่ความผิดอันยอมความได้ก็ตาม ส่วนบทเพิ่มโทษที่อยู่นอกช่วงดังกล่าว เช่น มาตรา 336 ทวิ มิได้บัญญัติฐานความผิดขึ้นใหม่ ความผิดที่ถูกฟ้องยังคงเป็นฐานความผิดที่อยู่ในช่วงนั้น ประโยชน์ตามมาตรานี้จึงไม่เสียไปเพราะมีการเพิ่มบทดังกล่าว มาตรานี้สะท้อนนโยบายให้ข้อพิพาทเกี่ยวกับทรัพย์ในครอบครัวยอมความได้และลงโทษเบา
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
มาตรา 71 มีความสำคัญที่สุดตรงผลเรื่องการยอมความได้ สำหรับความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ตามบัญชีที่สมาชิกครอบครัวกระทำต่อบุพการี ผู้สืบสันดาน หรือพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน คดีจะกลายเป็นคดีที่ผู้เสียหายยอมความและถอนได้ แม้ความผิดฐานลักทรัพย์โดยปกติจะยอมความไม่ได้ก็ตาม จึงเป็นอำนาจต่อรองที่แท้จริงในข้อพิพาทเรื่องทรัพย์ในครอบครัว เพราะการยอมความยุติการดำเนินคดีได้ สำหรับจำเลย การพิสูจน์ความสัมพันธ์ที่เข้าเงื่อนไขเป็นข้อเท็จจริงสำคัญ และบทเพิ่มโทษ เช่น มาตรา 336 ทวิ ไม่ตัดประโยชน์ของมาตรานี้ เพราะเพียงเพิ่มโทษฐานความผิดพื้นฐานที่ระบุไว้ กรณีคดีลักทรัพย์หรือยักยอกในครอบครัวที่ยุติได้ด้วยการตกลง ควรปรึกษาทนายเรื่องการยอมความแต่เนิ่น ๆ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3681/2568 (2025)
การลักทรัพย์ที่กระทำระหว่างพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันอยู่ในมาตรา 71 วรรคสอง ศาลจึงลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดได้
จำเลยเป็นน้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกับผู้เสียหายและถูกฟ้องฐานลักทรัพย์ตามมาตรา 335 และ 336 ทวิ เมื่อเป็นการกระทำระหว่างพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันตามมาตรา 71 วรรคสอง ศาลเห็นควรลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดและลดโทษให้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1543/2568 (2025)
ความผิดฐานยักยอกที่กระทำต่อพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันอยู่ในมาตรา 71 วรรคสอง ให้ศาลใช้ดุลพินิจลดโทษต่ำกว่าที่กฎหมายกำหนดได้
จำเลยกระทำความผิดตามมาตรา 353 ประกอบมาตรา 354 ต่อโจทก์ทั้งสองซึ่งเป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน ศาลชี้ว่ามาตรา 71 วรรคสองให้ดุลพินิจลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนด แสดงว่ากฎหมายถือว่ากรณีในครอบครัวเช่นนี้ไม่ร้ายแรงมากนัก
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1750/2568 (2025)
กรณีผู้สืบสันดานกระทำความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ตามบัญชีต่อบุพการี มาตรา 71 วรรคสองทำให้เป็นความผิดอันยอมความได้ แม้ฐานความผิดจะยอมความไม่ได้ และบทเพิ่มโทษอย่างมาตรา 336 ทวิ ก็ไม่เปลี่ยนแปลงผลนี้
จำเลยซึ่งเป็นบุตรของผู้เสียหายถูกฟ้องฐานลักทรัพย์ตามมาตรา 335 วรรคหนึ่ง ศาลวินิจฉัยว่าตามมาตรา 71 วรรคสอง ความผิดเป็นอันยอมความได้แม้โดยปกติจะยอมความไม่ได้ และมาตรา 336 ทวิ เป็นเพียงบทเพิ่มโทษของมาตรา 335 ซึ่งไม่ตัดผลดังกล่าว
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 22 คดี (พ.ศ. 2506 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4925/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1933/2564 (2021)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2887/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1579-1580/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3756-3757/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 552/2542 (1999)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4419/2528 (1985)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 221/2528 (1985)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 78 13
- มาตรา 335 12
- มาตรา 91 10
- ป.วิ.อาญา มาตรา 39 8
- มาตรา 83 8
- มาตรา 336 ทวิ 6
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
การลักทรัพย์ระหว่างสามีภริยาเป็นความผิดหรือไม่
สำหรับความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ตามบัญชีในมาตรา 71 การกระทำระหว่างสามีภริยาไม่ต้องรับโทษ ผู้กระทำได้รับยกเว้นโทษ แต่บัญชีจำกัดเฉพาะความผิดบางฐาน เช่น ลักทรัพย์ ฉ้อโกง และยักยอก
มาตรา 71 ทำให้การลักทรัพย์ต่อบิดามารดายอมความได้หรือไม่
ได้ กรณีผู้สืบสันดานกระทำความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ตามบัญชีต่อบุพการี หรือระหว่างพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน มาตรา 71 วรรคสองให้เป็นความผิดอันยอมความได้ และให้ศาลลดโทษต่ำกว่าที่กฎหมายกำหนดได้
บทเพิ่มโทษอย่างมาตรา 336 ทวิ ตัดประโยชน์ตามมาตรา 71 หรือไม่
ไม่ มาตรา 336 ทวิ เพียงเพิ่มโทษฐานลักทรัพย์ตามมาตรา 335 มิใช่ความผิดต่างหาก จึงอาศัยฐานความผิดพื้นฐานที่ระบุไว้และไม่ตัดผลเรื่องการยอมความได้ตามมาตรา 71 วรรคสอง
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 71 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 71. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-71/ (accessed 6 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 71 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-71/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-71/"><p>ความผิดตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๓๓๔ ถึงมาตรา ๓๓๖ วรรคแรก และมาตรา ๓๔๑ ถึงมาตรา ๓๖๔ นั้น ถ้าเป็นการกระทำที่สามีกระทำต่อภริยา หรือภริยากระทำต่อสามี ผู้กระทำไม่ต้องรับโทษ ความผิดดังระบุมานี้ ถ้าเป็นการกระทำที่ผู้บุพการีกระทำต่อผู้สืบสันดาน ผู้สืบสันดานกระทำต่อผู้บุพการี หรือพี่หรือน้องร่วมบิดามารดาเดียวกันกระทำต่อกัน แม้กฎหมายมิได้บัญญัติให้เป็นความผิดอันยอมความได้ ก็ให้เป็นความผิดอันยอมความได้ และนอกจากนั้น ศาลจะลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้นเพียงใดก็ได้</p><footer>ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 71 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-71/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา