1: บทนิยาม
ตัวบทกฎหมาย
ในประมวลกฎหมายนี้ (๑) “โดยทุจริต” หมายความว่า เพื่อแสวงหาประโยชน์ที่มิควรได้โดยชอบด้วยกฎหมายสำหรับตนเองหรือผู้อื่น (๒) “ทางสาธารณะ” หมายความว่า ทางบกหรือทางน้ำสำหรับประชาชนใช้ในการจราจร และให้หมายความรวมถึงทางรถไฟและทางรถรางที่มีรถเดิน สำหรับประชาชนโดยสารด้วย (๓) “สาธารณสถาน” หมายความว่า สถานที่ใด ๆ ซึ่งประชาชนมีความชอบธรรมที่จะเข้าไปได้ (๔) “เคหสถาน” หมายความว่า ที่ซึ่งใช้เป็นที่อยู่อาศัย เช่น เรือน โรง เรือ หรือแพ ซึ่งคนอยู่อาศัย และให้หมายความรวมถึงบริเวณของที่ซึ่งใช้เป็นที่อยู่อาศัยนั้นด้วย จะมีรั้วล้อมหรือไม่ก็ตาม (๕) “อาวุธ” หมายความรวมถึงสิ่งซึ่งไม่เป็นอาวุธโดยสภาพ แต่ซึ่งได้ใช้หรือเจตนาจะใช้ประทุษร้ายร่างกายถึงอันตรายสาหัสอย่างอาวุธ (๖) “ใช้กำลังประทุษร้าย” หมายความว่า ทำการประทุษร้ายแก่กายหรือจิตใจของบุคคล ไม่ว่าจะทำด้วยใช้แรงกายภาพหรือด้วยวิธีอื่นใด และให้หมายความรวมถึงการกระทำใด ๆ ซึ่งเป็นเหตุให้บุคคลหนึ่งบุคคลใดอยู่ในภาวะที่ไม่สามารถขัดขืนได้ ไม่ว่าจะโดยใช้ยาทำให้มึนเมา สะกดจิต หรือใช้วิธีอื่นใดอันคล้ายคลึงกัน (๗) “เอกสาร” หมายความว่า กระดาษหรือวัตถุอื่นใดซึ่งได้ทำให้ปรากฏความหมายด้วยตัวอักษร ตัวเลข ผัง หรือแผนแบบอย่างอื่น จะเป็นโดยวิธีพิมพ์ ถ่ายภาพ หรือวิธีอื่นอันเป็นหลักฐานแห่งความหมายนั้น (๘) “เอกสารราชการ” หมายความว่า เอกสารซึ่งเจ้าพนักงานได้ทำขึ้นหรือรับรองในหน้าที่ และให้หมายความรวมถึงสำเนาเอกสารนั้น ๆ ที่เจ้าพนักงานได้รับรองในหน้าที่ด้วย (๙) “เอกสารสิทธิ” หมายความว่า เอกสารที่เป็นหลักฐานแห่งการก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวนหรือระงับซึ่งสิทธิ(๑๐) “ลายมือชื่อ” หมายความรวมถึงลายพิมพ์นิ้วมือและเครื่องหมายซึ่งบุคคลลงไว้แทนลายมือชื่อของตน (๑๑) “กลางคืน” หมายความว่า เวลาระหว่างพระอาทิตย์ตกและพระอาทิตย์ขึ้น (๑๒) “คุมขัง” หมายความว่า คุมตัว ควบคุม ขัง กักขังหรือจำคุก (๑๓) “ค่าไถ่” หมายความว่า ทรัพย์สินหรือประโยชน์ที่เรียกเอา หรือให้เพื่อแลกเปลี่ยนเสรีภาพของผู้ถูกเอาตัวไป ผู้ถูกหน่วงเหนี่ยวหรือผู้ถูกกักขัง (๑๔)[๖] “บัตรอิเล็กทรอนิกส์” หมายความว่า (ก) เอกสารหรือวัตถุอื่นใดไม่ว่าจะมีรูปลักษณะใดที่ผู้ออกได้ออกให้แก่ผู้มีสิทธิใช้ ซึ่งจะระบุชื่อหรือไม่ก็ตาม โดยบันทึกข้อมูลหรือรหัสไว้ด้วยการประยุกต์ใช้วิธีการทางอิเล็กตรอน ไฟฟ้า คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า หรือวิธีอื่นใดในลักษณะคล้ายกัน ซึ่งรวมถึงการประยุกต์ใช้วิธีการทางแสงหรือวิธีการทางแม่เหล็กให้ปรากฏความหมายด้วยตัวอักษร ตัวเลข รหัส หมายเลขบัตร หรือสัญลักษณ์อื่นใด ทั้งที่สามารถมองเห็นและมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า (ข) ข้อมูล รหัส หมายเลขบัญชี หมายเลขชุดทางอิเล็กทรอนิกส์หรือเครื่องมือทางตัวเลขใด ๆ ที่ผู้ออกได้ออกให้แก่ผู้มีสิทธิใช้ โดยมิได้มีการออกเอกสารหรือวัตถุอื่นใดให้ แต่มีวิธีการใช้ในทำนองเดียวกับ (ก) หรือ (ค) สิ่งอื่นใดที่ใช้ประกอบกับข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์เพื่อแสดงความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลกับข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อระบุตัวบุคคลผู้เป็นเจ้าของ (๑๕)[๗] “หนังสือเดินทาง” หมายความว่า เอกสารสำคัญประจำตัวไม่ว่าจะมีรูปลักษณะใดที่รัฐบาลไทย รัฐบาลต่างประเทศ หรือองค์การระหว่างประเทศออกให้แก่บุคคลใด เพื่อใช้แสดงตนในการเดินทางระหว่างประเทศ และให้หมายความรวมถึงเอกสารใช้แทนหนังสือเดินทางและแบบหนังสือเดินทางที่ยังไม่ได้กรอกข้อความเกี่ยวกับผู้ถือหนังสือเดินทางด้วย (๑๖)[๘] “เจ้าพนักงาน” หมายความว่า บุคคลซึ่งกฎหมายบัญญัติว่าเป็นเจ้าพนักงานหรือได้รับแต่งตั้งตามกฎหมายให้ปฏิบัติหน้าที่ราชการ ไม่ว่าเป็นประจำหรือครั้งคราว และไม่ว่าจะได้รับค่าตอบแทนหรือไม่ (๑๗)[๙] “สื่อลามกอนาจารเด็ก” หมายความว่า วัตถุหรือสิ่งที่แสดงให้รู้หรือเห็นถึงการกระทำทางเพศของเด็กหรือกับเด็กซึ่งมีอายุไม่เกินสิบแปดปี โดยรูป เรื่อง หรือลักษณะสามารถสื่อไปในทางลามกอนาจาร ไม่ว่าจะอยู่ในรูปแบบของเอกสาร ภาพเขียน ภาพพิมพ์ ภาพระบายสี สิ่งพิมพ์ รูปภาพ ภาพโฆษณา เครื่องหมาย รูปถ่าย ภาพยนตร์ แถบบันทึกเสียง แถบบันทึกภาพ หรือรูปแบบอื่นใดในลักษณะทำนองเดียวกัน และให้หมายความรวมถึงวัตถุหรือสิ่งต่าง ๆ ข้างต้นที่จัดเก็บในระบบคอมพิวเตอร์หรือในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อื่นที่สามารถแสดงผลให้เข้าใจความหมายได้
(๑๘) “กระทำชำเรา” หมายความว่า กระทำเพื่อสนองความใคร่ของผู้กระทำ โดยการใช้อวัยวะเพศของผู้กระทำล่วงล้ำอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือช่องปากของผู้อื่น หรือการใช้อวัยวะอื่นของผู้กระทำหรือวัตถุล่วงล้ำอวัยวะเพศหรือทวารหนักของผู้อื่น หรือการให้ผู้อื่นกระทำกับผู้กระทำในลักษณะเดียวกัน แต่การให้ผู้อื่นกระทำการดังกล่าวนั้นไม่รวมถึงกรณีที่ผู้อื่นใช้อวัยวะอื่นหรือวัตถุล่วงล้ำอวัยวะเพศหรือทวารหนักของผู้กระทำ ทั้งนี้ อวัยวะเพศให้หมายความรวมถึงอวัยวะเพศจากการผ่าตัด
(๑๙) “คุกคามทางเพศ” หมายความว่า กระทำโดยทางกาย วาจา การส่งเสียง การแสดงอากัปกิริยาหรือท่าทาง การติดต่อสื่อสาร การเฝ้าดู การติดตามรังควาน หรือกระทำด้วยประการใด ๆ รวมถึงกระทำด้วยระบบคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์โทรคมนาคม หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อื่นที่สามารถแสดงผลให้เข้าใจความหมายได้ ต่อผู้อื่น อันมีลักษณะส่อไปในทางเพศ โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นนั้นเดือดร้อนรำคาญ อับอาย ถูกเหยียดหยาม หวาดกลัว หรือได้รับความไม่ปลอดภัยในทางเพศ
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
In this Code
(1) "Dishonestly" means to seek a benefit that one is not lawfully entitled to obtain, for oneself or for another.
(2) "Public way" means a way by land or by water for the public to use for traffic, and includes railways and tramways on which trains run for public carriage.
(3) "Public place" means any place to which the public has a legitimate right of entry.
(4) "Dwelling" means a place used as a residence, such as a house, building, boat, or raft in which persons live, and includes the surrounding premises of such residence, whether or not enclosed by a fence.
(5) "Weapon" includes anything that is not a weapon by its nature but that has been used, or is intended to be used, to cause bodily harm amounting to grievous harm in the manner of a weapon.
(6) "To commit an act of violence" means to do harm to the body or mind of a person, whether by physical force or by any other means, and includes any act that renders a person incapable of resistance, whether by administering an intoxicating drug, by hypnosis, or by any other similar method.
(7) "Document" means paper or any other object on which meaning has been made to appear by letters, figures, plans, or any other form of design, whether by printing, photography, or any other method, constituting evidence of such meaning.
(8) "Official document" means a document made or certified by an official in the course of duty, and includes a copy of such document certified by an official in the course of duty.
(9) "Document of title" means a document that is evidence of the creation, alteration, transfer, reservation, or extinguishment of a right.
(10) "Signature" includes a fingerprint and a mark placed by a person in lieu of that person's signature.
(11) "Night-time" means the period between sunset and sunrise.
(12) "Confinement" means to detain, control, imprison, hold in custody, or incarcerate.
(13) "Ransom" means property or a benefit demanded or given in exchange for the liberty of a person who has been taken away, detained, or confined.
(14) "Electronic card" means
(a) a document or any other object, whatever its form, issued by an issuer to a person entitled to use it, whether or not bearing a name, on which data or a code is recorded by the application of electronic, electrical, electromagnetic, or any other similar method, including the application of optical or magnetic methods so as to render meaning by letters, figures, codes, a card number, or any other symbol, whether or not visible to the naked eye;
(b) data, a code, an account number, an electronic serial number, or any numerical tool that an issuer has issued to a person entitled to use it without issuing any document or other object, but which is used in a manner similar to (a); or
(c) anything else used together with electronic data to show the relationship between a person and that electronic data, for the purpose of identifying the person to whom it belongs.
(15) "Passport" means an identity document, whatever its form, issued by the Thai Government, a foreign government, or an international organisation to any person for use in identifying that person when travelling between countries, and includes a document used in place of a passport and a passport form in which the particulars of the holder have not yet been entered.
(16) "Official" means a person whom the law provides to be an official, or who is appointed under the law to perform official duties, whether permanently or from time to time, and whether or not receiving remuneration.
(17) "Child pornography" means an object or thing showing or making known the sexual act of a child, or with a child, not over eighteen years of age, the picture, story, or character of which is capable of conveying obscenity, whether in the form of a document, drawing, print, painting, printed matter, picture, advertisement, mark, photograph, film, sound recording, video recording, or any other similar form, and includes any of the above stored in a computer system or in any other electronic device capable of displaying it so that its meaning can be understood.(18) "Sexual intercourse" means an act done to gratify the sexual desire of the doer, by using the doer's genital organ to penetrate the genital organ, anus or mouth of another person, or by using another organ of the doer, or an object, to penetrate the genital organ or anus of another person, or by causing another person to do the like to the doer; but causing another person to do so does not include the case where that other person uses another organ or an object to penetrate the genital organ or anus of the doer. For this purpose, genital organ includes a genital organ created by surgery.
(19) "Sexual harassment" means an act done to another person, whether physically, verbally, by making sounds, by gestures or bearing, by communication, by watching, by stalking or pestering, or by any other means, including by means of a computer system, a telecommunications device or any other electronic device capable of displaying meaning that can be understood, which is of a sexual character and is such as is likely to cause that person annoyance, embarrassment, humiliation, fear, or a lack of safety in a sexual respect.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
บทนี้เป็นบทนิยามในภาคทั่วไปของประมวลกฎหมายอาญา ไม่ได้บัญญัติความผิดฐานใด แต่กำหนดความหมายที่ควบคุมของถ้อยคำที่ปรากฏซ้ำ ทำให้การตีความบทความผิดในภายหลังต้องนำความหมายตามมาตรา 1 มาใช้ นิยามหลายคำเป็นองค์ประกอบชี้ขาดในบทอื่น เช่น โดยทุจริต (1 (1)) เป็นเจตนาพิเศษในความผิดฐานลักทรัพย์ ยักยอก และฉ้อโกง อาวุธ (1 (5)) และใช้กำลังประทุษร้าย (1 (6)) เป็นตัวกำหนดเหตุฉกรรจ์ของความผิดต่อร่างกายและชิงทรัพย์ เอกสาร (1 (7)) ถึงเอกสารสิทธิ (1 (9)) เป็นกรอบของความผิดฐานปลอมเอกสารตามมาตรา 264 ถึง 269 บัตรอิเล็กทรอนิกส์ (1 (14)) เป็นวัตถุแห่งความผิดตามมาตรา 269/1 ถึง 269/7 ซึ่งมิได้นิยามไว้ในหมวดนั้นเอง หนังสือเดินทาง (1 (15)) ใช้กับมาตรา 269/8 ถึง 269/11 และถ้อยคำท้ายนิยามมีความสำคัญ เพราะขยายความให้รวมถึงเอกสารใช้แทนหนังสือเดินทางและแบบหนังสือเดินทางที่ยังไม่ได้กรอกข้อความ อันทำให้การกระทำต่อเล่มที่ยังไม่ได้ออกเป็นความผิดได้ เจ้าพนักงาน (1 (16)) เป็นตัวกำหนดว่าผู้ใดอาจกระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการและผู้ใดเป็นผู้ถูกกระทำในความผิดเกี่ยวกับเจ้าพนักงาน และค่าไถ่ (1 (13)) เป็นองค์ประกอบของการเรียกค่าไถ่ มาตรานี้มีบทนิยามสิบแปดอนุมาตรา โดยอนุมาตรา (14) ถึง (18) เพิ่มเติมขึ้นภายหลังเพื่อให้ประมวลกฎหมายทันสมัย ครอบคลุมบัตรอิเล็กทรอนิกส์ หนังสือเดินทาง เจ้าพนักงาน สื่อลามกอนาจารเด็ก และการแก้ไขนิยามการกระทำชำเรา.
ความสำคัญต่อ
ส่วน 1 มักจะไม่ปรากฏเดี่ยวๆ ในคำตัดสินแต่เป็นการชี้ขาดคดีความผิดจะเป็นสาเหตุของการลักทรัพย์หรือเป็นเพียงความขัดแย้งตาม 1 (1) การสอบสวนร่างกายจะเป็นเหตุฉกรรจ์หรือขึ้นอยู่กับว่าองค์ประกอบนั้นเป็นเหตุตาม 1 (5) สาเหตุและสาเหตุเพิ่มในตอนกลางคืนที่ 1 (11) ผู้ตรวจสอบหรือจะร้องทุกข์ควรพิจารณาที่นิยามแต่ละคำสอบสวนฐานเป็นจุดศูนย์กลางที่นิยามไว้เป็นจุดสำคัญ
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำตัดสินศาลฎีกาที่ 4317/2567 (2024)
คำว่าโดยทุจริตตามมาตรา 1 (1) เป็นเจตนาพิเศษอันเป็นองค์ประกอบของความผิดฐานลักทรัพย์ แม้ผู้กระทำมีเจตนาเอาทรัพย์ของผู้อื่นไป หากขาดเจตนาทุจริต การกระทำนั้นย่อมไม่เป็นความผิดฐานลักทรัพย์
ศาลฎีกาวินิจฉัยโดยอาศัยนิยามคำว่าโดยทุจริตตามมาตรา 1 (1) ว่าเจตนาทุจริตแยกต่างหากจากเจตนาตามมาตรา 59 การเอาทรัพย์ไปที่ขาดเจตนาทุจริตย่อมไม่เป็นความผิดฐานลักทรัพย์
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 172 คดี (พ.ศ. 2502 ถึง 2569)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1688/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7179/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 633/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2185/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4354/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4009/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1373/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5089/2565 (2022)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
เลย
คำว่าเท็จในศาลกฎหมายอาญาเป็นอย่างไรอย่างไร
ตามมาตรา 1 (1) โดยรายงานกล่าวอ้างว่าเพื่อค้นหาประโยชน์ที่มิควรมีลักษณะชอบด้วยกฎหมายสำหรับตนเองหรือผู้อื่นที่มีความสำคัญพิเศษที่ต้องพิสูจน์ในความผิดฐานลักทรัพย์ ยักยอกข่าว และฉ้อโกง
มาตรการควบคุมตามมาตรา 1
มาตรา 1 (5) ถือว่ามีการตรวจสอบสิ่งที่ไม่เป็นการควบคุมโดยสภาพแต่ได้ใช้หรือมิฉะนั้นประทุษร้ายร่างกายถึงอันตรายสาหัส ซึ่งส่งผลต่อการประพฤติผิดในการตรวจสอบฉกรรจ์หรือไม่
คำจำกัดความของเราเกี่ยวกับคุณสมบัติของอุปกรณ์
ตรวจสอบมาตรา 1 (18) นิยามของส่วนต่างๆ เราไว้ในส่วนลึกของส่วนต่างๆ ของความเชื่ออันล้ำเลิศ หรือห้องประชุมและการใช้สิ่งอื่นใดที่เกิดขึ้นกับเฟิร์มแวร์หรือไดรฟ์หลักอีกครั้งเพื่อสนองความใคร่...
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 1 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 1. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-1/ (accessed 17 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 1 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-1/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-1/"><p>ในประมวลกฎหมายนี้ (๑) “โดยทุจริต” หมายความว่า เพื่อแสวงหาประโยชน์ที่มิควรได้โดยชอบด้วยกฎหมายสำหรับตนเองหรือผู้อื่น (๒) “ทางสาธารณะ” หมายความว่า ทางบกหรือทางน้ำสำหรับประชาชนใช้ในการจราจร และให้หมายความรวมถึงทางรถไฟและทางรถรางที่มีรถเดิน สำหรับประชาชนโดยสารด้วย (๓) “สาธารณสถาน” หมายความว่า สถานที่ใด ๆ ซึ่งประชาชนมีความชอบธรรมที่จะเข้าไปได้ (๔) “เคหสถาน” หมายความว่า ที่ซึ่งใช้เป็นที่อยู่อาศัย เช่น เรือน โรง เรือ หรือแพ ซึ่งคนอยู่อาศัย และให้หมายความรวมถึงบริเวณของที่ซึ่งใช้เป็นที่อยู่อาศัยนั้นด้วย จะมีรั้วล้อมหรือไม่ก็ตาม (๕) “อาวุธ” หมายความรวมถึงสิ่งซึ่งไม่เป็นอาวุธโดยสภาพ แต่ซึ่งได้ใช้หรือเจตนาจะใช้ประทุษร้ายร่างกายถึงอันตรายสาหัสอย่างอาวุธ (๖) “ใช้กำลังประทุษร้าย” หมายความว่า ทำการประทุษร้ายแก่กายหรือจิตใจของบุคคล ไม่ว่าจะทำด้วยใช้แรงกายภาพหรือด้วยวิธีอื่นใด และให้หมายความรวมถึงการกระทำใด ๆ ซึ่งเป็นเหตุให้บุคคลหนึ่งบุคคลใดอยู่ในภาวะที่ไม่สามารถขัดขืนได้ ไม่ว่าจะโดยใช้ยาทำให้มึนเมา สะกดจิต หรือใช้วิธีอื่นใดอันคล้ายคลึงกัน (๗)…</p><footer>Penal Code, s. 1 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-1/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา