มาตรา 1390
ตัวบทกฎหมาย
ท่านมิให้เจ้าของภารยทรัพย์ประกอบกรรมใด ๆ อันจะเป็นเหตุให้ประโยชน์แห่งภาระจำยอมลดไปหรือเสื่อมความสะดวก
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
The owner of the servient property must refrain from any act which will tend to diminish the utility of the servitude or to make it less convenient.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1390 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 4 (ทรัพย์สิน) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
ทนายความ: การกระทำใดของเจ้าของภารยทรัพย์ที่ลดความสามารถของสามยทรัพย์ในการใช้ภาระจำยอม ไม่ว่าจะเป็นการก่อสร้าง ปลูกต้นไม้ ปิดกั้น หรือทำให้แคบลง อาจถูกฟ้องได้ ประชาชน: หากเพื่อนบ้านปลูกต้นไม้ สร้างรั้ว หรือวางสิ่งกีดขวางบนทางผ่านที่ดินซึ่งที่ดินของท่านมีภาระจำยอม ท่านสามารถเรียกให้รื้อถอนและชดใช้ค่าเสียหายได้ตามมาตรา 1390
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ตั้งแต่ประกาศใช้ครั้งแรก ไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญในภายหลัง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6226/2552 (2009)
มาตรา 1390 ห้ามมิให้เจ้าของภารยทรัพย์ประกอบกรรมใด ๆ อันจะเป็นเหตุให้ประโยชน์แห่งภาระจำยอมลดไปหรือเสื่อมความสะดวก การก่อสร้างแผงร้านค้าลงบนทางภาระจำยอมซึ่งเป็นทางเข้าออกของที่ดินจัดสรร ย่อมเป็นการกีดขวางการใช้ประโยชน์และทำให้ภาระจำยอมเสื่อมความสะดวก ไม่ว่ารถยนต์จะผ่านทางนั้นได้หรือไม่ก็ตาม
จำเลยที่ 1 จดทะเบียนให้ที่ดินของตนตกอยู่ในภาระจำยอมเรื่องทางเดินเพื่อประโยชน์แก่ที่ดินในโครงการจัดสรร ซึ่งโจทก์เป็นผู้ซื้อแปลงหนึ่ง เมื่อปี 2541 จำเลยทั้งสองสร้างแผงร้านค้าโครงเหล็ก 5 คูหาลงบนทางภาระจำยอม โดยอ้างว่าเว้นทางเท้าไว้ 2.50 เมตร และรถยนต์ไม่อาจเข้าออกได้อยู่แล้วเพราะมีขั้นบันไดลงสู่ถนนสาธารณะ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าทางพิพาทเป็นทางสัญจรในโครงการจัดสรร ไม่ว่ารถยนต์จะใช้เป็นทางเข้าออกได้หรือไม่ มาตรา 1390 ก็ห้ามมิให้เจ้าของภารยทรัพย์กระทำการอันเป็นเหตุให้ประโยชน์แห่งภาระจำยอมลดไปหรือเสื่อมความสะดวก การสร้างแผงร้านค้าจึงเป็นการกีดขวางการใช้ประโยชน์ และไม่รับฟังข้ออ้างที่ว่าภาระจำยอมบางส่วนหมดสภาพไปเพราะไม่จำเป็น เนื่องจากทางพิพาทเชื่อมต่อกับทางหลวงจังหวัดสายหลัก
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3748/2546 (2003)
การปักเสาหรือวางสิ่งกีดขวางทำให้ทางภาระจำยอมแคบลงฝ่าฝืนหน้าที่ของเจ้าของภารยทรัพย์ตามมาตรา 1390
โจทก์เจ้าของสามยทรัพย์มีสิทธิใช้ทางภาระจำยอมกว้าง 4 เมตรได้ทุกจุดทุกเวลา จำเลยปักเสาปูนในทางทำให้แคบลง เป็นการฝ่าฝืนมาตรา 1390
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 35 คดี (พ.ศ. 2494 ถึง 2565)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4240/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2079/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6006/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2621/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 10665/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6226/2552 (2009)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7171-7182/2552 (2009)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 771/2547 (2004)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 1401 10
- มาตรา 1387 8
- มาตรา 1336 6
- มาตรา 1388 6
- มาตรา 1382 6
- มาตรา 1391 5
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1390 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1390. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1390/ (accessed 17 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1390 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1390/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1390/"><p>ท่านมิให้เจ้าของภารยทรัพย์ประกอบกรรมใด ๆ อันจะเป็นเหตุให้ประโยชน์แห่งภาระจำยอมลดไปหรือเสื่อมความสะดวก</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1390 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1390/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา