มาตรา 432: ความรับผิดร่วมกันเพื่อละเมิด
ตัวบทของมาตรา
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าบุคคลหลายคนก่อให้เกิดเสียหายแก่บุคคลอื่นโดยร่วมกันทำละเมิด ท่านว่าบุคคลเหล่านั้นจะต้องร่วมกันรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายนั้น ความข้อนี้ท่านให้ใช้ตลอดถึงกรณีที่ไม่สามารถสืบรู้ตัวได้แน่ว่าในจำพวกที่ทำละเมิดร่วมกันนั้น คนไหนเป็นผู้ก่อให้เกิดเสียหายนั้นด้วยอนึ่ง บุคคลผู้ยุยงส่งเสริมหรือช่วยเหลือในการทำละเมิด ท่านก็ให้ถือว่าเป็นผู้กระทำละเมิดร่วมกันด้วยในระหว่างบุคคลทั้งหลายซึ่งต้องรับผิดร่วมกันใช้ค่าสินไหมทดแทนนั้น ท่านว่าต่างต้องรับผิดเป็นส่วนเท่า ๆ กัน เว้นแต่โดยพฤติการณ์ ศาลจะวินิจฉัยเป็นประการอื่น
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
Where several persons jointly commit a wrongful act causing damage to another person, they shall be jointly liable to make compensation for that damage. This also applies where it cannot be ascertained which of the persons who jointly committed the wrongful act caused the damage.
Persons who instigate, encourage or assist in a wrongful act are deemed to be joint wrongdoers.
As between the persons jointly liable to make compensation, each is liable in equal shares, unless the Court, having regard to the circumstances, decides otherwise.
ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว 6 พฤศจิกายน 2026
ต้องการทนายความ? หากมาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของท่าน ปรึกษาสำนักงานกฎหมายของเราได้ทางออนไลน์ เป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษ นัดปรึกษาออนไลน์ →
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 432 ให้สิทธิโจทก์ฟ้องจำเลยรายใดรายหนึ่งให้รับผิดเต็มจำนวน แล้วจำเลยไปจัดการเรื่องการเฉลี่ยกันเอง ตัวอย่างที่พบบ่อยในไทย: อุบัติเหตุจราจรหลายคัน อาคารพังด้วยความผิดของทั้งผู้ออกแบบและผู้รับเหมา ผู้บริหารโรงเรียนร่วมกันไล่นักเรียนโดยมิชอบ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6234/2564 (โรงเรียนกับผู้บริหาร เรื่องสิทธิทางการศึกษาภาคบังคับ) และ 15067/2557 (โรงพยาบาลกับบุคลากร กรณีแจ้งผลตรวจผิดพลาดจนมะเร็งลุกลาม) ต่างใช้มาตรา 432 ให้สถาบันและบุคคลภายในสถาบันต้องรับผิดร่วมกัน
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
- 15067/2557 (2014) ★ ผลตรวจผิดพลาด โรงพยาบาลร่วมรับผิด และอายุความเริ่มนับเมื่อรู้ทั้งการละเมิดและตัวผู้ต้องรับผิด
- 6234/2564 (2021) เจ้าหน้าที่โรงเรียน ความรับผิดร่วมกันจากการไล่ออกโดยมิชอบ
แสดงคำพิพากษาที่อ้างถึงมาตรานี้ในฐานข้อมูลของเรา ดูคำพิพากษาเพิ่มเติมได้ที่ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกา
สถิติการอ้างถึงในคำพิพากษาศาลฎีกา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 24 คดี (พ.ศ. 2506 ถึง 2566)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6234/2564 (2021) เจ้าหน้าที่โรงเรียน ความรับผิดร่วมกันจากการไล่ออกโดยมิชอบ
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6700/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 748/2552 (2009)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8793/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 551/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 104/2534 (1991)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2786/2529 (1986)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1067/2524 (1981)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
อ้างอิงมาตรานี้
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 432 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 432. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-432/ (accessed 16 พฤศจิกายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 432 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-432/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-432/"><p>ถ้าบุคคลหลายคนก่อให้เกิดเสียหายแก่บุคคลอื่นโดยร่วมกันทำละเมิด ท่านว่าบุคคลเหล่านั้นจะต้องร่วมกันรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายนั้น ความข้อนี้ท่านให้ใช้ตลอดถึงกรณีที่ไม่สามารถสืบรู้ตัวได้แน่ว่าในจำพวกที่ทำละเมิดร่วมกันนั้น คนไหนเป็นผู้ก่อให้เกิดเสียหายนั้นด้วยอนึ่ง บุคคลผู้ยุยงส่งเสริมหรือช่วยเหลือในการทำละเมิด ท่านก็ให้ถือว่าเป็นผู้กระทำละเมิดร่วมกันด้วยในระหว่างบุคคลทั้งหลายซึ่งต้องรับผิดร่วมกันใช้ค่าสินไหมทดแทนนั้น ท่านว่าต่างต้องรับผิดเป็นส่วนเท่า ๆ กัน เว้นแต่โดยพฤติการณ์ ศาลจะวินิจฉัยเป็นประการอื่น</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 432 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-432/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา