มาตรา 432 : ความรับผิดร่วมกันเพื่อละเมิด
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าบุคคลหลายคนก่อให้เกิดเสียหายแก่บุคคลอื่นโดยร่วมกันทำละเมิด ท่านว่าบุคคลเหล่านั้นจะต้องร่วมกันรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายนั้น ความข้อนี้ท่านให้ใช้ตลอดถึงกรณีที่ไม่สามารถสืบรู้ตัวได้แน่ว่าในจำพวกที่ทำละเมิดร่วมกันนั้น คนไหนเป็นผู้ก่อให้เกิดเสียหายนั้นด้วยอนึ่ง บุคคลผู้ยุยงส่งเสริมหรือช่วยเหลือในการทำละเมิด ท่านก็ให้ถือว่าเป็นผู้กระทำละเมิดร่วมกันด้วยในระหว่างบุคคลทั้งหลายซึ่งต้องรับผิดร่วมกันใช้ค่าสินไหมทดแทนนั้น ท่านว่าต่างต้องรับผิดเป็นส่วนเท่า ๆ กัน เว้นแต่โดยพฤติการณ์ ศาลจะวินิจฉัยเป็นประการอื่น
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
If several persons by a joint wrongful act cause damage to another person, they are jointly bound to make compensation for the damage. The same applies if, among several joint doers of an act, the one who caused the damage cannot be ascertained. Persons who instigate or assist in a wrongful act are deemed to be joint actors. As between themselves the persons jointly bound to make compensation are liable in equal shares unless, under the circumstances, the Court otherwise decides.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 432 ให้สิทธิโจทก์ฟ้องจำเลยรายใดรายหนึ่งให้รับผิดเต็มจำนวน แล้วจำเลยไปจัดการเรื่องการเฉลี่ยกันเอง ตัวอย่างที่พบบ่อยในไทย: อุบัติเหตุจราจรหลายคัน อาคารพังด้วยความผิดของทั้งผู้ออกแบบและผู้รับเหมา ผู้บริหารโรงเรียนร่วมกันไล่นักเรียนโดยมิชอบ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6234/2564 และ 15067/2557 ยืนยันว่าความรับผิดร่วมตามมาตรา 432 อาจเกิดได้แม้ความประมาทของฝ่ายหนึ่งจะหนักกว่าฝ่ายอื่นมาก
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
- 15067/2557 (2014) ★ การวินิจฉัยผิดพลาด — ความรับผิดร่วมกันของแพทย์
- 6234/2564 (2021) เจ้าหน้าที่โรงเรียน — ความรับผิดร่วมกันจากการไล่ออกโดยมิชอบ
แสดงคำพิพากษาที่อ้างถึงมาตรานี้ในฐานข้อมูลของเรา ดูคำพิพากษาเพิ่มเติมได้ที่ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 24 คดี (พ.ศ. 2506 ถึง 2566)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6234/2564 (2021) เจ้าหน้าที่โรงเรียน — ความรับผิดร่วมกันจากการไล่ออกโดยมิชอบ
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6700/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 748/2552 (2009)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8793/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 551/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 104/2534 (1991)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2786/2529 (1986)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1067/2524 (1981)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 432 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 432. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-432/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 432 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-432/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-432/"><p>ถ้าบุคคลหลายคนก่อให้เกิดเสียหายแก่บุคคลอื่นโดยร่วมกันทำละเมิด ท่านว่าบุคคลเหล่านั้นจะต้องร่วมกันรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายนั้น ความข้อนี้ท่านให้ใช้ตลอดถึงกรณีที่ไม่สามารถสืบรู้ตัวได้แน่ว่าในจำพวกที่ทำละเมิดร่วมกันนั้น คนไหนเป็นผู้ก่อให้เกิดเสียหายนั้นด้วยอนึ่ง บุคคลผู้ยุยงส่งเสริมหรือช่วยเหลือในการทำละเมิด ท่านก็ให้ถือว่าเป็นผู้กระทำละเมิดร่วมกันด้วยในระหว่างบุคคลทั้งหลายซึ่งต้องรับผิดร่วมกันใช้ค่าสินไหมทดแทนนั้น ท่านว่าต่างต้องรับผิดเป็นส่วนเท่า ๆ กัน เว้นแต่โดยพฤติการณ์ ศาลจะวินิจฉัยเป็นประการอื่น</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 432 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-432/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา