รีวิวโดย วิชุฑา อัตตะมัธคอน, LL.M., ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพทนายความ 3149/2556 จาก ThaiLawOnline ซึ่งเป็นบริษัทกฎหมายในประเทศไทยที่ให้บริการด้านกฎหมายแก่ชาวต่างชาติมาตั้งแต่ปี 2006.
ปรับปรุงล่าสุดเมื่อ
ผู้ใหญ่บ้าน (ผู้ใหญ่บ้าน หรือที่เขียนว่า poo yai baan หรือ puyaiban) คือ ผู้ใหญ่บ้าน ของหมู่บ้าน ซึ่งเป็นหน่วยที่เล็กที่สุดของการปกครองท้องที่ของไทย ประเทศไทยมีหมู่บ้านประมาณ 75,000 หมู่บ้าน แต่ละหมู่บ้านมีผู้ใหญ่บ้านที่มาจากการเลือกตั้ง ตำแหน่งนี้จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457 (1914) ผู้ใหญ่บ้านเป็นผู้แทนของรัฐในหมู่บ้าน และรายงานผ่านกำนันแห่ง แทมบอน, ถึงนายอำเภอแห่ง อำเภอ.
มีการตรวจสอบล่าสุดเมื่อ: 21 กันยายน 2026. กฎบนหน้านี้ได้รับการอ่านเป็นภาษาไทยเทียบกับ พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457, มาตรา 12, 14 และ 30 ในฉบับรวมแก้ไขที่อยู่ในทะเบียนกฎหมายกลาง และกับพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมสองฉบับที่เกี่ยวข้องในที่นี้. พระราชบัญญัติ (ฉบับที่ 11) พ.ศ. 2551 นั่นคือสิ่งที่กำหนดอายุเกษียณที่ 60 ปี และเพิ่มการประเมินผลงาน ซึ่งต้องดำเนินการอย่างน้อยทุกห้าปี. พระราชบัญญัติ (ฉบับที่ 13) พ.ศ. 2568 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 142 ตอนที่ 92 ก หน้า 7 วันที่ 31 ธันวาคม 2568) ได้อ่านจากราชกิจจานุเบกษาโดยตรง: พระราชบัญญัติฉบับนี้แก้ไขเพียงลักษณะต้องห้ามทางอาญาในมาตรา 12 เท่านั้น และไม่ได้แตะต้องอายุเกษียณและการคัดเลือกกำนัน. ยังไม่ได้รับการตรวจสอบที่นี่: จำนวนหมู่บ้านในประเทศไทย ค่าตอบแทนรายเดือน และแนวปฏิบัติที่ที่ว่าการอำเภอขอให้ผู้ใหญ่บ้านยืนยันถิ่นที่อยู่ ซึ่งเป็นแนวปฏิบัติทางการบริหาร ไม่ใช่บทบัญญัติของกฎหมาย.
สารบัญ
วิธีการเลือกตั้งผู้ใหญ่บ้าน
ผู้ใหญ่บ้านได้รับเลือกจากราษฎรที่มีชื่อในทะเบียนบ้านของหมู่บ้าน นับตั้งแต่การแก้ไขเพิ่มเติมฉบับที่ 11 ของพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. 2551 (2008) ผู้ใหญ่บ้านดำรงตำแหน่งจนถึงอายุ 60 ปี โดยต้องผ่านการประเมินผลการปฏิบัติงานเป็นระยะโดยอำเภอ แทนวาระห้าปีที่ใช้บังคับก่อนหน้านั้น ผู้ใหญ่บ้านอาจถูกนายอำเภอหรือผู้ว่าราชการจังหวัดให้ออกจากตำแหน่งเพราะประพฤติมิชอบ และมีผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านตั้งแต่สองคนขึ้นไป (phu chuai phu yai ban) คอยช่วยเหลือ กำนันซึ่งเป็นหัวหน้าตำบล ได้รับการคัดเลือกจากบรรดาผู้ใหญ่บ้านในตำบลนั้น.
ผู้ใหญ่บ้านได้รับค่าตอบแทนรายเดือนจากกระทรวงมหาดไทย ผู้ใหญ่บ้านเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐตามพระราชบัญญัติ พ.ศ. 2457 แต่ไม่ใช่ข้าราชการ และไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งขององค์กรที่มาจากการเลือกตั้ง คือ องค์การบริหารส่วนตำบล หรือ เทศบาล, แม้ว่าโครงสร้างทั้งสองจะครอบคลุมพื้นที่เดียวกันก็ตาม.
หน้าที่ของผู้ใหญ่บ้าน
พระราชบัญญัติดังกล่าวได้มอบหมายให้ผู้ใหญ่บ้านมีบทบาทที่ผสมผสานกัน ทั้งในฐานะตำรวจท้องที่ เจ้าพนักงานรับรองข้อเท็จจริงของหมู่บ้าน และผู้สื่อสารของรัฐ ได้แก่ การรักษาความสงบเรียบร้อยและรายงานอาชญากรรมต่ออำเภอ การช่วยเหลือนายทะเบียนอำเภอด้วยการรายงานการเกิด การตาย และการย้ายถิ่นที่อยู่ การประกาศข่าวสารทางราชการ การจัดการบรรเทาภัยพิบัติ การรักษาความถูกต้องของบัญชีรายชื่อทหารกองเกินและผู้มีสิทธิเลือกตั้ง และการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทเล็กๆ น้อยๆ ระหว่างชาวบ้านก่อนที่จะถึงมือตำรวจหรือศาล.
เมื่อชาวต่างชาติติดต่อกับผู้ใหญ่บ้าน
ทะเบียนบ้าน. เมื่อคุณย้ายเข้าไปอยู่ในบ้านในหมู่บ้านและยื่นขอ ทะเบียนบ้านสีเหลือง (ท.ร.13) หรือรายการใน ทะเบียนบ้าน, ที่ว่าการอำเภอมักจะขอให้ผู้ใหญ่บ้านยืนยันว่าคุณอาศัยอยู่ที่นั่นจริงๆ และผู้ใหญ่บ้านมักจะเป็นพยานในแบบฟอร์มนั้น.
ที่ดิน. เมื่อกรมที่ดินทำการรังวัดแนวเขตสำหรับแปลงใหม่ โฉนด หรือ น.ส. 3 ยกระดับ โดยปกติผู้ใหญ่บ้านหรือกำนันจะทำหน้าที่เป็นพยานฝ่ายราชการ ในกรณีที่ดินที่มีสิทธิครอบครอง เช่น ภ.บ.ท. 5 หรือ ส.ป.ก. 4-01, ใบรับรองของผู้ใหญ่บ้านเกี่ยวกับผู้ที่ครอบครองแปลงที่ดินอยู่นั้น มักจะเป็นหลักฐานเป็นลายลักษณ์อักษรชิ้นเดียวที่มีอยู่ และ ศาลฎีกา ในคดีเกี่ยวกับการครอบครองมักวินิจฉัยโดยอาศัยคำเบิกความของผู้ใหญ่บ้าน ก่อนซื้อที่ดินในหมู่บ้าน ให้สอบถามผู้ใหญ่บ้านเกี่ยวกับข้อพิพาทเรื่องแนวเขต ถนนเข้าออก และใครกันแน่ที่ทำประโยชน์ในแปลงที่ดินนั้น.
ข้อพิพาทและชีวิตประจำวัน. ผู้ใหญ่บ้านคือบุคคลแรกที่ควรติดต่อเมื่อมีข้อพิพาทระหว่างเพื่อนบ้าน ข้อร้องเรียนเรื่องเสียง หรือปัญหาเกี่ยวกับถนนในหมู่บ้าน และสามารถเรียกคู่กรณีมาพบกันได้ก่อนที่จะมีการแจ้งความกับตำรวจ ผู้ใหญ่บ้านยังเป็นบุคคลที่ตำรวจและอำเภอติดต่อเมื่อมีชาวต่างชาติเสียชีวิตในหมู่บ้าน.
ข้อจำกัด. จดหมายของผู้ใหญ่บ้านเป็นการยืนยันข้อเท็จจริง ไม่ใช่การสร้างสิทธิ ผู้ใหญ่บ้านไม่สามารถโอนที่ดินได้ (ซึ่งการดำเนินการดังกล่าวจะกระทำที่ สำนักงานที่ดิน), ไม่สามารถจดทะเบียนสมรสได้ (นั่นคือ อำเภอ) และไม่สามารถลบล้าง ข้อจำกัดในการถือครองที่ดินของชาวต่างชาติ.
คำถามที่พบบ่อย
ผู้ใหญ่บ้านเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐหรือไม่
ใช่ ในแง่ที่ว่าตำแหน่งนี้มีอยู่ตามพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457 และผู้ใหญ่บ้านได้รับค่าตอบแทนจากรัฐและขึ้นตรงต่อนายอำเภอ ผู้ใหญ่บ้านไม่ใช่ข้าราชการ และไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งขององค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) หรือเทศบาลซึ่งมาจากการเลือกตั้ง.
ผู้ใหญ่บ้านดำรงตำแหน่งได้นานเท่าใด
จนถึงอายุ 60 ปี นับตั้งแต่การแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 11) ของพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ในปี 2008 โดยขึ้นอยู่กับการประเมินผลการปฏิบัติงาน ก่อนปี 2008 วาระการดำรงตำแหน่งคือห้าปี.
ผู้ใหญ่บ้านสามารถเซ็นลงนามในการขายที่ดินได้หรือไม่
ไม่ได้ ที่ดินจะโอนกันได้โดยการจดทะเบียน ณ สำนักงานที่ดินเท่านั้น ผู้ใหญ่บ้านสามารถเป็นพยานในการรังวัด ยืนยันว่าใครเป็นผู้ครอบครองแปลงที่ดิน หรือรับรองถิ่นที่อยู่ได้ แต่หนังสือรับรองของผู้ใหญ่บ้านไม่ใช่เอกสารสิทธิ์และไม่สามารถใช้โอนกรรมสิทธิ์ได้.
ดูเพิ่มเติม: ตำบล, อำเภอ, องค์การบริหารส่วนตำบล, ทะเบียนบ้าน, ที่ดิน ภ.บ.ท. 5 และ ข้อจำกัดการถือครองที่ดินสำหรับชาวต่างชาติ.
ข่าวสารกฎหมายไทย ฟรีทางอีเมล
อัปเดตข่าวสารเป็นภาษาอังกฤษที่เข้าใจง่ายเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของกฎหมายไทยที่ส่งผลกระทบต่อชาวต่างชาติ: อสังหาริมทรัพย์, วีซ่า, การสมรส, ธุรกิจ และพินัยกรรม จดหมายข่าวสั้นเพียงฉบับเดียวต่อเดือน จากสำนักงานกฎหมายที่ดำเนินงานมาตั้งแต่ปี 2549 ไม่มีการส่งสแปม ยกเลิกรับได้ทุกเมื่อ.