Un don avec un usufruit réservé est un don chargé de charges : il ne peut pas être révoqué pour ingratitude en vertu de l’article 535 การยกที่ดินให้โดยสงวนสิทธิเก็บกิน เป็นการให้สิ่งที่มีค่าภาระติดพัน ไม่อาจถอนคืนเพราะการประพฤติเนรคุณ
⚖️ Points clés à retenir ⚖️ ประเด็นสำคัญ
CCC L’article 531 permet à un donneur de réclamer la révocation d’un don pour ingratitude de la part du bénéficiaire uniquement sur les trois motifs qu’il énumère. L’article 535 du CCC exclut totalement les dons contre ingratitude, et le deuxième est un don subordonné à un paiement d’un droit. Lorsque les parents transfèrent une propriété à un enfant dans le cadre d’un contrat stipulant que celui-ci conserve les avantages de cette propriété pour lui-même, en prenant les loyers des terres arables et les revenus de l’orchidée, le don est soumis à un paiement d’un droit, donc l’article 535 (2) s’applique et le donneur n’a aucun droit de réclamer la révocation, même si le bénéficiaire n’a jamais invoqué ce droit en première instance et n’a pas invoqué ce droit en appel. L’absence de droit est une question de droit concernant l’ordre public : un tribunal d’appel peut la soulever de sa propre initiative en vertu de l’article 142 (5) du Code de procédure civile, même si le bénéficiaire n’a jamais invoqué ce droit en première instance et n’a pas invoqué ce droit en appel, et le bénéficiaire ne renonce pas à ce droit en ne s’y plaignant pas.
ป.พ.พ. มาตรา 531 ให้ผู้ให้เรียกถอนคืนการให้เพราะเหตุผู้รับประพฤติเนรคุณได้เฉพาะสามกรณีที่ระบุไว้เท่านั้น ส่วนมาตรา 535 กำหนดการให้สี่ประเภทที่จะถอนคืนเพราะเหตุเนรคุณไม่ได้เลย ซึ่ง (2) คือการให้สิ่งที่มีค่าภาระติดพัน ดังนั้น เมื่อบิดามารดายกที่ดินให้บุตรโดยมีข้อตกลงว่าตนยังคงมีสิทธิเก็บกินผลประโยชน์ในที่ดิน คือเก็บค่าเช่านาและรับเงินจากการขายผลไม้ในสวน การให้นั้นย่อมเป็นการให้สิ่งที่มีค่าภาระติดพันตามมาตรา 535 (2) ผู้ให้จึงไม่มีอำนาจฟ้องขอถอนคืนการให้ ไม่ว่าผู้รับจะประพฤติอย่างไร อนึ่ง ปัญหาเรื่องอำนาจฟ้องเป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลอุทธรณ์ย่อมยกขึ้นวินิจฉัยเองได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 142 (5) แม้ผู้รับจะมิได้ให้การต่อสู้ไว้ในศาลชั้นต้นและมิได้อุทธรณ์ในประเด็นนั้น และการไม่ได้ให้การต่อสู้ไว้ก็มิใช่การสละข้อต่อสู้
Résumé exécutif บทสรุปผู้บริหาร
Décision de la Cour (Ratio Decidendi) คำวินิจฉัยของศาล (หลักกฎหมาย)
L’article 531 de la loi sur les successions et les donations permet à un donneur de réclamer la révocation d’un don pour ingratitude de la part du bénéficiaire uniquement sur les trois motifs qu’il liste. L’article 535 de la loi sur les successions et les donations exclut totalement toute possibilité de révocation en cas d’ingratitude, et le deuxième est un don encoursé d’une charge. Lorsque les parents transfèrent des terres à un enfant dans le cadre d’un contrat stipulant que celui-ci conservera les avantages de cette propriété pour lui-même, en prenant les loyers de la terre de riz et les revenus de l’orchidée, le don est encoursé d’une charge, de sorte que l’article 535 (2) s’applique et le donneur n’a aucun droit de réclamer la révocation, même si le bénéficiaire n’a jamais invoqué cette possibilité en première instance et n’a pas invoqué cette possibilité en appel. L’absence de droit de réclamer est une question de droit concernant l’ordre public : un tribunal d’appel peut la soulever de sa propre initiative en vertu de l’article 142 (5) du Code de procédure civile, même lorsque le bénéficiaire n’a jamais invoqué cette possibilité en première instance et n’a pas invoqué cette possibilité en appel, et le bénéficiaire ne renonce pas à cette possibilité en ne s’y attaquant pas.
ป.พ.พ. มาตรา 531 ให้ผู้ให้เรียกถอนคืนการให้เพราะเหตุผู้รับประพฤติเนรคุณได้เฉพาะสามกรณีที่ระบุไว้เท่านั้น ส่วนมาตรา 535 กำหนดการให้สี่ประเภทที่จะถอนคืนเพราะเหตุเนรคุณไม่ได้เลย ซึ่ง (2) คือการให้สิ่งที่มีค่าภาระติดพัน ดังนั้น เมื่อบิดามารดายกที่ดินให้บุตรโดยมีข้อตกลงว่าตนยังคงมีสิทธิเก็บกินผลประโยชน์ในที่ดิน คือเก็บค่าเช่านาและรับเงินจากการขายผลไม้ในสวน การให้นั้นย่อมเป็นการให้สิ่งที่มีค่าภาระติดพันตามมาตรา 535 (2) ผู้ให้จึงไม่มีอำนาจฟ้องขอถอนคืนการให้ ไม่ว่าผู้รับจะประพฤติอย่างไร อนึ่ง ปัญหาเรื่องอำนาจฟ้องเป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลอุทธรณ์ย่อมยกขึ้นวินิจฉัยเองได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 142 (5) แม้ผู้รับจะมิได้ให้การต่อสู้ไว้ในศาลชั้นต้นและมิได้อุทธรณ์ในประเด็นนั้น และการไม่ได้ให้การต่อสู้ไว้ก็มิใช่การสละข้อต่อสู้
Décision de la Cour plénière คำพิพากษาฉบับเต็ม
Voici le texte intégral de la décision de la Cour suprême n° 10344/2551. Source : deka.supremecourt.or.th ต่อไปนี้คือคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10344/2551 ฉบับเต็ม แหล่งที่มา: deka.supremecourt.or.th
Une traduction anglaise est en cours de préparation et sera bientôt disponible.
โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยส่งมอบที่ดินทั้งสองแปลงดังกล่าวคืนแก่โจทก์แปลงละกึ่งหนึ่ง โดยให้ไปจดทะเบียนโอนเป็นชื่อโจทก์ หากจำเลยไม่ยอมปฏิบัติให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลย
จำเลยให้การ ขอให้ยกฟ้อง
ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยส่งมอบที่ดินโฉนดที่ดินเลขที่ 34020 ตำบลดงประคำ อำเภอพรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก เนื้อที่ 1 ไร่ 36 ตารางวา กึ่งหนึ่งและส่งมอบที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) เลขที่ 3855 ตำบลมะต้อง อำเภอพรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก เนื้อที่ 16 ไร่ 3 งาน 47 ตารางวา กึ่งหนึ่งแก่โจทก์ และให้จำเลยจดทะเบียนโอนที่ดินทั้งสองแปลงดังกล่าวเป็นชื่อของโจทก์แปลงละกึ่งหนึ่ง หากจำเลยไม่ยอมปฏิบัติให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลย กับให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความ 4,000 บาท
ศาลอุทธรณ์ภาค 6 พิพากษากลับ ให้ยกฟ้อง ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสองศาลให้เป็นพับ
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ข้อเท็จจริงเบื้องต้นฟังได้เป็นยุติว่า โจทก์เป็นภริยาโดยชอบด้วยกฎหมายของนายทรง อยู่กินมีบุตรด้วยกัน 9 คน จำเลยเป็นบุตรคนที่ 4 ขณะนายทรงยังมีชีวิตอยู่ นายทรงกับโจทก์ยกที่ดินซึ่งเป็นที่ดินสำหรับปลูกบ้านและทำนาให้จำเลย 2 แปลง คือ ที่ดินโฉนดที่ดินเลขที่ 34020 ตำบลดงประคำ อำเภอพรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก เนื้อที่ 1 ไร่ 36 ตารางวา และที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3 ก.) เลขที่ 3855 ตำบลมะต้อง อำเภอพรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก เนื้อที่ 16 ไร่ 3 งาน 47 ตารางวา ตามโฉนดที่ดินและหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ต่อมาวันที่ 4 ธันวาคม 2541 นายทรงถึงแก่ความตายตามมรณบัตร
คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ว่า ศาลอุทธรณ์ภาค 6 พิพากษายกฟ้องโจทก์ด้วยเหตุโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเป็นการชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เห็นว่า โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นมารดาจำเลยยกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงให้แก่จำเลย ซึ่งเป็นบุตรโดยเสน่หาและไม่มีค่าตอบแทน จำเลยประพฤติเนรคุณขอเพิกถอนคืนการให้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 531 แต่โจทก์ จำเลยต่างนำสืบรับตรงกันว่า ขณะนายทรงยังมีชีวิตอยู่ โจทก์กับนายทรงแบ่งที่ดินสำหรับปลูกบ้านที่นาและที่สวนให้แก่บุตรทุกคนรวมทั้งจำเลยด้วย โดยจำเลยได้ที่ดินพิพาททั้งสองแปลง ในการให้ที่ดินดังกล่าวมีข้อตกลงว่า โจทก์กับนายทรงมีสิทธิเก็บกินในที่ดินถ้าเป็นที่นาโจทก์กับนายทรงมีสิทธิเก็บค่าเช่าที่นา ถ้าเป็นที่สวนผลไม้โจทก์กับนายทรงมีสิทธินำผลไม้ไปขายได้หรือหากบุตรซึ่งเป็นผู้รับนำผลไม้ไปขายก็ต้องนำเงินมาให้โจทก์กับนายทรง ข้อเท็จจริงจึงฟังได้ว่า โจทก์ยกที่ดินพิพาททั้งสองแปลงให้จำเลยโดยโจทก์ยังมีสิทธิเก็บกินผลประโยชน์ในที่ดินดังกล่าว ถือได้ว่าเป็นการให้สิ่งที่มีค่าภาระติดพัน โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องเรียกถอนคืนการให้ เพราะเหตุจำเลยประพฤติเนรคุณได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 535 (2) ปัญหาเรื่องอำนาจฟ้องเป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน แม้จำเลยจะมิได้ให้การต่อสู้ตั้งเป็นประเด็นข้อพิพาทไว้ในศาลชั้นต้น และมิได้อุทธรณ์เป็นปัญหาวินิจฉัยในชั้นอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค 6 ก็มีอำนาจยกปัญหาข้อกฎหมายดังกล่าวขึ้นวินิจฉัยได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142 (5) มิใช่กรณีอันจะถือได้ว่าจำเลยสละข้อต่อสู้ในประเด็นเรื่องอำนาจฟ้องดังที่โจทก์ฎีกา ทั้งแม้จะมีการสืบพยานเพิ่มเติมอย่างไร ก็ไม่ทำให้ผลของคำวินิจฉัยเปลี่ยนแปลงไป ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 6 พิพากษายกฟ้องมาจึงชอบแล้ว ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้น"
พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ
Articles de code cités มาตราที่อ้างอิง
Foire aux questions คำถามที่พบบ่อย
Quel est le principe juridique énoncé dans la décision 10344/2551 ? คำพิพากษาฎีกาที่ 10344/2551 วินิจฉัยอย่างไร?
L’article 531 de la loi sur les successions et les donations permet à un donneur de réclamer la révocation d’un don pour ingratitude de la part du bénéficiaire uniquement sur les trois motifs qu’il liste. L’article 535 de la loi sur les successions et les donations exclut totalement toute possibilité de révocation en cas d’ingratitude, et le deuxième est un don encoursé d’une charge. Lorsque les parents transfèrent des terres à un enfant dans le cadre d’un contrat stipulant que celui-ci conservera les avantages de cette propriété pour lui-même, en prenant les loyers de la terre de riz et les revenus de l’orchidée, le don est encoursé d’une charge, de sorte que l’article 535 (2) s’applique et le donneur n’a aucun droit de réclamer la révocation, même si le bénéficiaire n’a jamais invoqué cette possibilité en première instance et n’a pas invoqué cette possibilité en appel. L’absence de droit de réclamer est une question de droit concernant l’ordre public : un tribunal d’appel peut la soulever de sa propre initiative en vertu de l’article 142 (5) du Code de procédure civile, même lorsque le bénéficiaire n’a jamais invoqué cette possibilité en première instance et n’a pas invoqué cette possibilité en appel, et le bénéficiaire ne renonce pas à cette possibilité en ne s’y attaquant pas.
ป.พ.พ. มาตรา 531 ให้ผู้ให้เรียกถอนคืนการให้เพราะเหตุผู้รับประพฤติเนรคุณได้เฉพาะสามกรณีที่ระบุไว้เท่านั้น ส่วนมาตรา 535 กำหนดการให้สี่ประเภทที่จะถอนคืนเพราะเหตุเนรคุณไม่ได้เลย ซึ่ง (2) คือการให้สิ่งที่มีค่าภาระติดพัน ดังนั้น เมื่อบิดามารดายกที่ดินให้บุตรโดยมีข้อตกลงว่าตนยังคงมีสิทธิเก็บกินผลประโยชน์ในที่ดิน คือเก็บค่าเช่านาและรับเงินจากการขายผลไม้ในสวน การให้นั้นย่อมเป็นการให้สิ่งที่มีค่าภาระติดพันตามมาตรา 535 (2) ผู้ให้จึงไม่มีอำนาจฟ้องขอถอนคืนการให้ ไม่ว่าผู้รับจะประพฤติอย่างไร อนึ่ง ปัญหาเรื่องอำนาจฟ้องเป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลอุทธรณ์ย่อมยกขึ้นวินิจฉัยเองได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 142 (5) แม้ผู้รับจะมิได้ให้การต่อสู้ไว้ในศาลชั้นต้นและมิได้อุทธรณ์ในประเด็นนั้น และการไม่ได้ให้การต่อสู้ไว้ก็มิใช่การสละข้อต่อสู้
Quelle section du CCC empêche de révoquer un don qui comporte une charge ? มาตราใดในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ห้ามถอนคืนการให้ที่มีค่าภาระติดพัน
Article 535 (2) de la loi sur les successions et les donations (CCC). L’article 531 est la disposition habilitante : il permet à un donneur de réclamer la révocation en cas de mépris, mais uniquement sur les trois motifs qu’il liste. L’article 535 est la dérogation, excluant complètement toute révocation en cas de mépris pour quatre types de dons, et un don qui est assorti d’une charge est le deuxième d’entre eux. Lorsque l’article 535 (2) s’applique, le donneur n’a aucun droit de poursuivre en justice, de sorte que la conduite du bénéficiaire ne peut jamais être prise en considération.
ป.พ.พ. มาตรา 535 (2) โดยมาตรา 531 เป็นบทที่ให้สิทธิผู้ให้เรียกถอนคืนการให้เพราะเหตุเนรคุณ แต่เฉพาะสามกรณีที่ระบุไว้ ส่วนมาตรา 535 เป็นบทยกเว้น กำหนดการให้สี่ประเภทที่ถอนคืนเพราะเหตุเนรคุณไม่ได้เลย ซึ่งการให้สิ่งที่มีค่าภาระติดพันเป็นประเภทที่สอง เมื่อต้องด้วยมาตรา 535 (2) ผู้ให้ย่อมไม่มีอำนาจฟ้อง จึงไม่ต้องพิจารณาความประพฤติของผู้รับเลย
📖 Pour en savoir plus, consultez ThaiLawOnline 📖 อ่านเพิ่มเติมที่ ThaiLawOnline
Avertissement : Les traductions anglaises fournies sur ce site Web sont non officielles et à titre informatif uniquement. Le texte faisant foi des lois thaïlandaises est en langue thaïe tel que publié dans la Gazette royale thaïlandaise (RatchakitchanubeksaCe contenu ne constitue pas un avis juridique. Pour toute question juridique spécifique, veuillez consulter un avocat thaïlandais qualifié.
Droits d'auteur © 2026 ThaiLaw Online Co. Ltd. Le texte statutaire thaïlandais (ตัวบทกฎหมาย) et les décisions originales de la Cour suprême (Dika) en langue thaïe sont dans le domaine public telles que publiées dans la Gazette du gouvernement royal thaïlandais (ราชกิจจานุเบกษา) conformément à l'article 7 de la loi sur le droit d'auteur de 2537 (1994). Tout le reste du contenu, y compris les traductions en anglais, les résumés des décisions de la Cour suprême (Dika), les annotations juridiques, les renvois, les commentaires et l'analyse éditoriale, constitue la propriété intellectuelle protégée par le droit d'auteur de ThaiLawOnline et ses rédacteurs, Sebastien H. Brousseau (LL.B.) et Wichuda Atthatmethakon (LL.M.). Toute reproduction ou distribution non autorisée est interdite.
ข้อสงวนสิทธิ์: คำแปลภาษาอังกฤษที่ให้ไว้ในเว็บไซต์นี้เป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการและมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเท่านั้น ตัวบทกฎหมายที่เป็นทางการคือภาษาไทยตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เนื้อหานี้ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย สำหรับคำถามทางกฎหมายเฉพาะ กรุณาปรึกษาทนายความไทยที่มีคุณสมบัติ
ลิขสิทธิ์ © 2026 บริษัท ไทยลอว์ ออนไลน์ จำกัด ตัวบทกฎหมายภาษาไทยและคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับภาษาไทยดั้งเดิมเป็นสาธารณสมบัติ ตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 เนื้อหาอื่นทั้งหมด ได้แก่ คำแปลภาษาอังกฤษ บทสรุปคำพิพากษาศาลฎีกา คำอธิบายกฎหมาย การอ้างอิงข้าม ข้อวิจารณ์ และบทวิเคราะห์ทางบรรณาธิการ เป็นทรัพย์สินทางปัญญาอันมีลิขสิทธิ์ของ ThaiLawOnline และบรรณาธิการ เซบาสเตียง อ็อง บรูโซ (LL.B.) และ วิชุดา อรรถเมธากร (LL.M.) ห้ามทำซ้ำหรือเผยแพร่โดยไม่ได้รับอนุญาต