บรรพ 2: หนี้
การก่อหนี้ การชำระหนี้ การผิดสัญญา ค่าเสียหาย และละเมิด
มาตรา 194 to 452
มาตราในบรรพนี้ (ที่จัดทำหมายเหตุแล้ว)
- มาตรา 194 สิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้ สิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้.
- มาตรา 195 หนี้ที่ระบุประเภท หนี้ที่ระบุประเภท.
- มาตรา 196
- มาตรา 197
- มาตรา 198
- มาตรา 199
- มาตรา 200
- มาตรา 201
- มาตรา 202
- มาตรา 203 กำหนดเวลาชำระหนี้ กำหนดเวลาชำระหนี้.
- มาตรา 204 การผิดนัดและการเตือนให้ชำระหนี้ หากไม่ได้กำหนดเวลาชำระหนี้ ลูกหนี้จะผิดนัดต่อเมื่อเจ้าหนี้ได้ทวงถาม หากกำหนดเวลาไว้แล้ว ลูกหนี้ผิดนัดอัตโนมัติ
- มาตรา 205 ลูกหนี้ยังไม่ผิดนัดเมื่อมีพฤติการณ์ที่ตนไม่ต้องรับผิดชอบ ตราบใดที่การชำระหนี้ยังมิได้กระทำลงเพราะพฤติการณ์อันใดอันหนึ่งซึ่งลูกหนี้ไม่ต้องรับผิดชอบ ตราบนั้นลูกหนี้ยังไม่ตกเป็นผู้ผิดนัด
- มาตรา 206 การผิดนัดในหนี้อันเกิดแต่มูลละเมิด ในหนี้อันเกิดแต่มูลละเมิด ลูกหนี้ตกเป็นผู้ผิดนัดตั้งแต่เวลาที่ทำละเมิด โดยไม่ต้องมีการทวงถามก่อน ดอกเบี้ยผิดนัดจึงเริ่มนับแต่วันที่ทำละเมิด
- มาตรา 207 เจ้าหนี้ผิดนัด
- มาตรา 208
- มาตรา 209
- มาตรา 210
- มาตรา 211
- มาตรา 212
- มาตรา 213 การบังคับชำระหนี้ การบังคับชำระหนี้.
- มาตรา 214
- มาตรา 215 ค่าเสียหายจากการไม่ชำระหนี้ ค่าเสียหายจากการไม่ชำระหนี้.
- มาตรา 216
- มาตรา 217 ความรับผิดของลูกหนี้ที่ผิดนัด
- มาตรา 218 การพ้นวิสัยที่เกิดจากฝ่ายลูกหนี้ หากการชำระหนี้กลายเป็นพ้นวิสัยเพราะเหตุที่ลูกหนี้ต้องรับผิดชอบ ลูกหนี้ต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่เจ้าหนี้
- มาตรา 219 การพ้นวิสัยโดยมิใช่ความผิด การพ้นวิสัยโดยมิใช่ความผิด.
- มาตรา 220
- มาตรา 221
- มาตรา 222 ขอบเขตค่าเสียหาย, หลักความคาดเห็นได้ ค่าเสียหายครอบคลุมความเสียหายที่เกิดจากการไม่ชำระหนี้รวมถึงค่ากำไรที่ขาดไป แต่จำกัดเฉพาะที่คาดเห็นได้ในขณะทำสัญญา
- มาตรา 223
- มาตรา 224 ดอกเบี้ยค่าเสียหาย ดอกเบี้ยค่าเสียหาย.
- มาตรา 224/1 มาตรานี้เพิ่มขึ้นใหม่โดยพระราชกำหนด พ.ศ. 2564 (มีผลวันที่ 11 เมษายน 2564) กำหนดว่าดอกเบี้ยผิดนัดในหนี้ผ่อนชำระคิดได้เฉพาะจากต้นเงินของงวดที่ผิดนัดเท่านั้น ไม่ใช่จากยอดหนี้ทั้งหมดที่ยังค้างอยู่ ข้อตกลงที่ขัดต่อหลักนี้เป็นโมฆะ
- มาตรา 225
- มาตรา 226 การรับช่วงสิทธิ การรับช่วงสิทธิ.
- มาตรา 227
- มาตรา 228
- มาตรา 229
- มาตรา 230
- มาตรา 231
- มาตรา 232
- มาตรา 233
- มาตรา 234
- มาตรา 235
- มาตรา 236
- มาตรา 237 การฉ้อฉลเจ้าหนี้ เจ้าหนี้อาจร้องต่อศาลให้เพิกถอนนิติกรรมที่ลูกหนี้ทำโดยรู้ว่าจะทำให้เจ้าหนี้เสียเปรียบ เว้นแต่ผู้รับประโยชน์จะกระทำโดยสุจริตและไม่รู้
- มาตรา 238
- มาตรา 239
- มาตรา 240
- มาตรา 241
- มาตรา 242
- มาตรา 243
- มาตรา 244
- มาตรา 245
- มาตรา 246
- มาตรา 247
- มาตรา 248
- มาตรา 249
- มาตรา 250
- มาตรา 251
- มาตรา 252
- มาตรา 253 บุริมสิทธิสามัญเหนือทรัพย์สินทั้งหมดของลูกหนี้
- มาตรา 254
- มาตรา 255
- มาตรา 256
- มาตรา 257
- มาตรา 258
- มาตรา 259
- มาตรา 260
- มาตรา 261
- มาตรา 262
- มาตรา 263
- มาตรา 264
- มาตรา 265
- มาตรา 266
- มาตรา 267
- มาตรา 268
- มาตรา 269
- มาตรา 270
- มาตรา 271
- มาตรา 272
- มาตรา 273
- มาตรา 274
- มาตรา 275
- มาตรา 276
- มาตรา 277 ลำดับบุริมสิทธิที่ขัดกัน
- มาตรา 278
- มาตรา 279
- มาตรา 280
- มาตรา 281
- มาตรา 282
- มาตรา 283 การลดเบี้ยปรับที่สูงเกินส่วน
- มาตรา 284
- มาตรา 285
- มาตรา 286
- มาตรา 287
- มาตรา 288
- มาตรา 289
- มาตรา 290
- มาตรา 291 หนี้ร่วม หนี้ร่วม.
- มาตรา 292
- มาตรา 293
- มาตรา 294
- มาตรา 295
- มาตรา 296
- มาตรา 297
- มาตรา 298
- มาตรา 299
- มาตรา 300
- มาตรา 301
- มาตรา 302
- มาตรา 303
- มาตรา 304
- มาตรา 305
- มาตรา 306 การโอนสิทธิเรียกร้อง การโอนสิทธิเรียกร้อง.
- มาตรา 307
- มาตรา 308
- มาตรา 309
- มาตรา 310
- มาตรา 311
- มาตรา 312
- มาตรา 313
- มาตรา 314 การเสนอชำระหนี้ การเสนอชำระหนี้.
- มาตรา 315
- มาตรา 316
- มาตรา 317
- มาตรา 318
- มาตรา 319
- มาตรา 320
- มาตรา 321 การระงับหนี้โดยการชำระหนี้อย่างอื่น หนี้ระงับเมื่อเจ้าหนี้ยอมรับการชำระหนี้อย่างอื่นแทน การรับภาระหนี้ใหม่เพื่อทำให้เจ้าหนี้พอใจถือว่าเป็นประกันเพิ่มเติม ไม่ใช่การชำระหนี้แทน เว้นแต่ตกลงกันไว้ชัดแจ้ง การชำระหนี้ด้วยตั๋วเงินมีผลระงับหนี้เมื่อตั๋วนั้นได้รับการชำระเงินแล้ว
- มาตรา 322
- มาตรา 323
- มาตรา 324
- มาตรา 325
- มาตรา 326 ใบเสร็จรับเงิน ใบเสร็จรับเงิน.
- มาตรา 327
- มาตรา 328
- มาตรา 329 ลำดับการจัดสรรชำระหนี้บางส่วน
- มาตรา 330
- มาตรา 331
- มาตรา 332
- มาตรา 333
- มาตรา 334
- มาตรา 335
- มาตรา 336
- มาตรา 337
- มาตรา 338
- มาตรา 339
- มาตรา 340
- มาตรา 341
- มาตรา 342
- มาตรา 343
- มาตรา 344
- มาตรา 345
- มาตรา 346
- มาตรา 347
- มาตรา 348
- มาตรา 349 การแปลงหนี้ใหม่ การแปลงหนี้ใหม่.
- มาตรา 350
- มาตรา 351
- มาตรา 352
- มาตรา 353
- มาตรา 354
- มาตรา 355
- มาตรา 356
- มาตรา 357
- มาตรา 358
- มาตรา 359
- มาตรา 360
- มาตรา 361
- มาตรา 362
- มาตรา 363
- มาตรา 364
- มาตรา 365
- มาตรา 366
- มาตรา 367
- มาตรา 368 การตีความสัญญาตามความประสงค์ในทางสุจริตและปกติประเพณี สัญญาต้องตีความตามความประสงค์ในทางสุจริตโดยพิเคราะห์ถึงปกติประเพณีด้วย ศาลพิจารณาเจตนาแท้จริงของคู่สัญญายิ่งกว่าถ้อยคำตัวอักษร
- มาตรา 369 สิทธิที่จะไม่ชำระหนี้จนกว่าอีกฝ่ายจะชำระในสัญญาต่างตอบแทน ในสัญญาต่างตอบแทน คู่สัญญาฝ่ายหนึ่งอาจไม่ยอมชำระหนี้จนกว่าอีกฝ่ายจะชำระหรือขอปฏิบัติการชำระหนี้ก่อน ทั้งนี้สิทธิดังกล่าวไม่มีผลหากหนี้ของอีกฝ่ายยังไม่ถึงกำหนด
- มาตรา 370
- มาตรา 371
- มาตรา 372
- มาตรา 373
- มาตรา 374 สัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอก สัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอก.
- มาตรา 375
- มาตรา 376
- มาตรา 377 เงินมัดจำ เงินมัดจำ.
- มาตรา 378
- มาตรา 379 เบี้ยปรับ: การริบเมื่อผิดนัดหรือไม่ชำระหนี้ เมื่อลูกหนี้สัญญาว่าจะใช้เบี้ยปรับกรณีไม่ชำระหนี้ เบี้ยปรับถูกริบเมื่อลูกหนี้ผิดนัด ถ้าหนี้เป็นการงดเว้นกระทำการ เบี้ยปรับถูกริบทันทีเมื่อลูกหนี้กระทำการฝ่าฝืน
- มาตรา 380
- มาตรา 381
- มาตรา 382
- มาตรา 383 การลดเบี้ยปรับที่สูงเกินส่วนโดยศาล ถ้าเบี้ยปรับที่ริบสูงเกินส่วน ศาลอาจลดลงเป็นจำนวนพอสมควรโดยพิเคราะห์ถึงผลประโยชน์ชอบด้วยกฎหมายของเจ้าหนี้ทุกอย่าง สิทธิขอลดสิ้นสุดเมื่อชำระเบี้ยปรับแล้ว กฎเดียวกันนี้ใช้บังคับกับเบี้ยปรับที่สัญญาว่าจะชำระในกรณีกระทำหรืองดเว้นกระทำการนอกเหนือจากมาตรา 379 และ 382
- มาตรา 384
- มาตรา 385
- มาตรา 386 การเลิกสัญญา การเลิกสัญญา.
- มาตรา 387 การเลิกสัญญาหลังกำหนดระยะเวลาพอสมควรให้ชำระหนี้ เมื่อคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งไม่ชำระหนี้ อีกฝ่ายอาจกำหนดระยะเวลาพอสมควรและบอกกล่าวให้ชำระหนี้ภายในระยะเวลานั้น หากยังไม่ชำระ อีกฝ่ายอาจเลิกสัญญาได้
- มาตรา 388
- มาตรา 389
- มาตรา 390
- มาตรา 391 การคืนทรัพย์เมื่อเลิกสัญญา เมื่อเลิกสัญญา คู่สัญญาต้องคืนสู่ฐานะเดิมก่อนทำสัญญา, คืนเงิน คืนทรัพย์ และคิดถึงดอกผลและประโยชน์การใช้
- มาตรา 392
- มาตรา 393
- มาตรา 394
- มาตรา 395
- มาตรา 396
- มาตรา 397
- มาตรา 398
- มาตรา 399
- มาตรา 400
- มาตรา 401
- มาตรา 402
- มาตรา 403
- มาตรา 404
- มาตรา 405
- มาตรา 406
- มาตรา 407
- มาตรา 408
- มาตรา 409
- มาตรา 410
- มาตรา 411
- มาตรา 412
- มาตรา 413
- มาตรา 414
- มาตรา 415
- มาตรา 416
- มาตรา 417
- มาตรา 418
- มาตรา 419
- มาตรา 420 หลักทั่วไปของละเมิด ผู้ที่จงใจหรือประมาทเลินเล่อก่อให้เกิดความเสียหายต่อชีวิต ร่างกาย อนามัย เสรีภาพ ทรัพย์สิน หรือสิทธิอื่นของผู้อื่นโดยผิดกฎหมาย ต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทน เป็นมาตราหลักของกฎหมายละเมิดไทย
- มาตรา 421 การใช้สิทธิโดยมิชอบ การใช้สิทธิจะกระทำเพื่อกลั่นแกล้งผู้อื่นไม่ได้ การใช้สิทธิด้วยเจตนากลั่นแกล้งล้วน ๆ ถือเป็นการกระทำที่ไม่ชอบ
- มาตรา 422
- มาตรา 423
- มาตรา 424
- มาตรา 425 นายจ้างต้องร่วมรับผิดในละเมิดของลูกจ้าง นายจ้างต้องร่วมรับผิดกับลูกจ้างในผลแห่งละเมิดที่ลูกจ้างกระทำในทางการที่จ้าง
- มาตรา 426
- มาตรา 427
- มาตรา 428 ผู้ว่าจ้างทำของไม่ต้องรับผิด เว้นแต่ผิดในงานที่สั่ง คำสั่ง หรือการเลือกผู้รับจ้าง ผู้ว่าจ้างทำของไม่ต้องรับผิดเพื่อความเสียหายที่ผู้รับจ้างก่อให้เกิดขึ้นแก่บุคคลภายนอกในระหว่างทำงานที่ว่าจ้าง เว้นแต่ผู้ว่าจ้างจะเป็นผู้ผิดในส่วนการงานที่สั่งให้ทำ ในคำสั่งที่ตนให้ไว้ หรือในการเลือกหาผู้รับจ้าง
- มาตรา 429
- มาตรา 430
- มาตรา 431
- มาตรา 432 ความรับผิดร่วมกันเพื่อละเมิด หากบุคคลหลายคนร่วมกันทำละเมิด หรือต่างก็มีส่วนทำให้เกิดความเสียหายอย่างเดียวกัน ทุกคนต้องรับผิดร่วมกันและแทนกันต่อผู้เสียหาย
- มาตรา 433 ความรับผิดเพื่อความเสียหายอันเกิดจากสัตว์ ความรับผิดเพื่อความเสียหายอันเกิดจากสัตว์.
- มาตรา 434 ความรับผิดเพื่อความเสียหายจากสิ่งปลูกสร้าง ความรับผิดเพื่อความเสียหายจากสิ่งปลูกสร้าง.
- มาตรา 435
- มาตรา 436
- มาตรา 437 ความรับผิดเพื่อทรัพย์อันตราย ความรับผิดเพื่อทรัพย์อันตราย.
- มาตรา 438 วิธีกำหนดค่าสินไหมทดแทน การชดใช้ค่าสินไหมทดแทนต้องคืนผู้เสียหายสู่ฐานะเดิมก่อนเกิดเหตุ โดยทั่วไปเป็นเงิน แต่ในบางกรณีอาจเป็นการคืนสภาพเดิม
- มาตรา 439
- มาตรา 440
- มาตรา 441
- มาตรา 442
- มาตรา 443 ค่าสินไหมทดแทนกรณีถึงแก่ความตาย ค่าสินไหมทดแทนกรณีถึงแก่ความตาย.
- มาตรา 444 ค่าสินไหมทดแทนกรณีบาดเจ็บ ค่าสินไหมทดแทนกรณีบาดเจ็บ.
- มาตรา 445
- มาตรา 446 ค่าสินไหมทดแทนความเสียหายที่มิใช่ตัวเงิน ค่าสินไหมทดแทนความเสียหายที่มิใช่ตัวเงิน.
- มาตรา 447 การสั่งให้จัดการเพื่อทำให้ชื่อเสียงกลับคืนดี เมื่อผู้เสียหายร้องขอ ศาลอาจสั่งให้ผู้ที่ทำให้เขาต้องเสียหายแก่ชื่อเสียงจัดการตามควรเพื่อทำให้ชื่อเสียงของผู้นั้นกลับคืนดี แทนการให้ใช้ค่าเสียหาย หรือให้ใช้ค่าเสียหายด้วยก็ได้
- มาตรา 448 อายุความฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนเพราะละเมิด การฟ้องเรียกค่าเสียหายจากการละเมิดต้องทำภายใน 1 ปี นับแต่ผู้เสียหายรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้กระทำ หรืออย่างช้าภายใน 10 ปีจากวันละเมิด แต่ถ้าการกระทำเป็นความผิดอาญาที่มีอายุความยาวกว่า ให้ใช้อายุความที่ยาวกว่า
- มาตรา 449 ไม่ต้องรับผิดเมื่อป้องกันโดยชอบหรือทำตามคำสั่งอันชอบ ผู้ที่กระทำการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย หรือกระทำตามคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมาย แม้ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นก็ไม่ต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทน ผู้ต้องเสียหายอาจเรียกค่าสินไหมทดแทนจากผู้เป็นต้นเหตุให้ต้องป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย หรือจากผู้ให้คำสั่งนั้นได้
- มาตรา 450 การทำลายทรัพย์เพื่อปัดป้องภยันตราย และความรับผิด มาตรานี้ว่าด้วยการทำบุบสลายหรือทำลายทรัพย์เพื่อปัดป้องภยันตรายอันมีมาโดยฉุกเฉิน และวางผลไว้สามกรณีที่ต่างกัน กรณีแรก ทำเพื่อปัดป้องภยันตรายซึ่งมีมาเป็นสาธารณะ ไม่จำต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน หากความเสียหายนั้นไม่เกินสมควรแก่เหตุ กรณีที่สอง ทำเพื่อปัดป้องภยันตรายอันมีแก่เอกชน ผู้นั้นจะต้องใช้คืนทรัพย์นั้น กรณีที่สาม ทำเพื่อป้องกันสิทธิของตนหรือของบุคคลภายนอกจากภยันตรายอันมีมาเพราะตัวทรัพย์นั้นเองเป็นเหตุ ไม่ต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนหากความเสียหายไม่เกินสมควรแก่เหตุ เว้นแต่ภยันตรายนั้นเกิดขึ้นเพราะความผิดของผู้นั้นเอง จึงต้องรับผิด ส่วนการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายและการกระทำตามคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายเป็นเรื่องของมาตรา 449
- มาตรา 451
- มาตรา 452