Pas de divorce en Thaïlande pour un conjoint étranger à moins que sa législation nationale ne permette le divorce. ฟ้องหย่าคู่สมรสต่างชาติต้องนำสืบว่ากฎหมายสัญชาติของอีกฝ่ายยอมให้หย่าได้ มิฉะนั้นศาลไทยให้หย่าไม่ได้
⚖️ Point essentiel ⚖️ ประเด็นสำคัญ
Un divorce entre un thaï et un ressortissant étranger, avant que le tribunal thaïlandais ne soit soumis à la loi sur le conflit des lois B.E. 2481. Conformément à l’article 27 de cette loi, un tribunal thaïlandais testament ne pas accorder le divorce à moins que les lois nationales de l'époux et de l'épouse ne le permettent ; les motifs du divorce sont alors régis par la loi du lieu où l'action est intentée, la loi thaïlandaise en cas d'action intentée en Thaïlande. La loi nationale du conjoint étranger est une question de fait, non connue de la juridiction, de sorte que le demandeur doit prouver que la loi étrangère permet le divorce avant que le tribunal puisse examiner les motifs en vertu de la loi. Code civil et commercial. Cette exigence est une question d’ordre public : un tribunal d’appel peut la soulever de son propre chef en vertu des articles 142 (5) et 246 du Code de procédure civile, même si le défendeur n’a jamais invoqué cette condition, et sans cette preuve, la demande de divorce est irrecevable. D’autres dispositions s’appliquent : Loi sur le conflit des lois B.E. 2481, article 27 ; Code de procédure civile, article 142 (5) ; Code de procédure civile, article 246 ; Loi sur les tribunaux et la procédure pénale pour mineurs et la famille B.E. 2553, article 182.
การหย่าระหว่างคนสัญชาติไทยกับคนต่างชาติที่ฟ้องต่อศาลไทยเป็นนิติสัมพันธ์ตามกฎหมายเอกชนที่เกี่ยวพันกับกฎหมายระหว่างประเทศ ตกอยู่ภายใต้บังคับ พ.ร.บ.ว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 ตามมาตรา 27 ศาลไทยจะไม่พิพากษาให้หย่ากัน เว้นแต่กฎหมายสัญชาติแห่งสามีและภริยาทั้งสองฝ่ายยอมให้หย่าได้ ส่วนเหตุหย่าให้เป็นไปตามกฎหมายแห่งถิ่นที่ยื่นฟ้องหย่า คือกฎหมายไทยเมื่อฟ้องในประเทศไทย กฎหมายสัญชาติของคู่สมรสต่างชาติเป็นข้อเท็จจริงที่ศาลไทยไม่อาจรับรู้ได้เอง โจทก์จึงต้องนำสืบว่ากฎหมายนั้นยอมให้หย่าได้เสียก่อน ศาลจึงจะพิจารณาเหตุหย่าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ได้ ข้อกำหนดนี้เป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลสูงยกขึ้นวินิจฉัยเองได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 142 (5) ประกอบมาตรา 246 และ พ.ร.บ.ศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553 มาตรา 182 แม้จำเลยมิได้ให้การต่อสู้ไว้ และเมื่อขาดการนำสืบดังกล่าว ฟ้องหย่าย่อมตกไป
Résumé บทสรุปผู้บริหาร
La femme, ressortissante thaïlandaise, a intenté une action en divorce contre son mari, ressortissant britannique, en raison de son abandon depuis plus d'un an et d'une hostilité grave. CCC article 1516 (4) et (6), et pour le seul autorité parentale sur leur fille. Le tribunal de première instance a accordé le divorce et a attribué à la femme la seule autorité parentale. La Cour d’appel des affaires spécialisées a, de sa propre initiative, rejeté la demande de divorce. La femme a obtenu la permission d’appel concernant une question : le tribunal d’appel pouvait-il appliquer l’article 27 de la loi sur le conflit des lois B.E. 2481 lorsque le mari n’avait jamais invoqué cette disposition ? La Cour suprême a considéré qu’un divorce entre un ressortissant thaïlandais et un ressortissant britannique en Thaïlande est une relation de droit privé avec une composante étrangère régie par cette loi. L’article 27 prévoit que un tribunal thaïlandais ne pourra accorder un divorce que si les lois nationales des deux conjoints le permettent, les motifs étant régis par la loi du lieu de dépôt ; il doit donc d’abord être convaincu que le droit anglais permet le divorce avant d’examiner les motifs de droit thaïlandais. Il est une réalité que le tribunal thaïlandais n’est pas en mesure de statuer de sa propre initiative ; il appartient donc au demandeur de prouver à la fois que la loi anglaise permet le divorce et qu’une cause anglaise existe. Étant donné qu’elle n’avait fourni aucune preuve concernant la loi anglaise, le tribunal thaïlandais n’a pas pu accorder le divorce. Cette question concerne l’ordre public ; le tribunal d’appel peut donc la soulever de sa propre initiative en vertu du Code de procédure civile, même si le mari n’en avait pas fait la demande. L’appel a été rejeté.
ภริยาสัญชาติไทยฟ้องสามีสัญชาติอังกฤษขอหย่าโดยอ้างเหตุจงใจละทิ้งร้างเกิน 1 ปี และเป็นปฏิปักษ์ต่อการเป็นสามีภริยาอย่างร้ายแรงตาม ป.พ.พ. มาตรา 1516 (4) และ (6) กับขอให้บุตรผู้เยาว์อยู่ในความปกครองดูแลและให้ตนใช้อำนาจปกครองแต่ผู้เดียว สามีให้การและฟ้องแย้งขอให้ยกฟ้อง ห้ามโจทก์กีดกันการพบบุตร และให้ส่งมอบบุตรให้ตนดูแล ศาลชั้นต้นพิพากษาให้หย่า ให้ภริยาใช้อำนาจปกครองแต่ผู้เดียวโดยสามีเยี่ยมได้ตามสมควร และยกฟ้องแย้ง ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษหยิบยกปัญหาขึ้นเองแล้วพิพากษาแก้ให้ยกฟ้องในส่วนฟ้องหย่า ภริยาได้รับอนุญาตให้ฎีกาในปัญหาเดียวว่า ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษนำ พ.ร.บ.ว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 มาใช้ทั้งที่สามีมิได้ให้การต่อสู้ไว้ชอบหรือไม่ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การหย่าระหว่างคนสัญชาติไทยกับคนสัญชาติอังกฤษในประเทศไทยเป็นนิติสัมพันธ์ตามกฎหมายเอกชนที่เกี่ยวพันกับกฎหมายระหว่างประเทศ ตกอยู่ภายใต้บังคับของพระราชบัญญัติดังกล่าว มาตรา 27 บัญญัติว่าศาลไทยจะไม่พิพากษาให้หย่ากัน เว้นแต่กฎหมายสัญชาติแห่งสามีและภริยาทั้งสองฝ่ายยอมให้หย่าได้ ส่วนเหตุหย่าให้เป็นไปตามกฎหมายแห่งถิ่นที่ยื่นฟ้อง ศาลจึงต้องได้ความก่อนว่ากฎหมายอังกฤษยอมให้คนสัญชาติอังกฤษหย่าได้ จึงจะพิจารณาเหตุหย่าตามกฎหมายไทยต่อไป กฎหมายต่างประเทศเป็นข้อเท็จจริงที่ศาลไทยไม่อาจรับรู้ได้เอง โจทก์จึงมีภาระการพิสูจน์ทั้งว่ากฎหมายอังกฤษยอมให้หย่าได้และมีเหตุหย่าตามกฎหมายไทย เมื่อโจทก์มิได้นำสืบกฎหมายอังกฤษ ศาลไทยจึงพิพากษาให้หย่าไม่ได้ ปัญหานี้เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษยกขึ้นวินิจฉัยเองได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 142 (5) ประกอบมาตรา 246 และ พ.ร.บ.ศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553 มาตรา 182 ศาลฎีกาพิพากษายืน
Faits de l’affaire ข้อเท็จจริง
La femme est une ressortissante thaïlandaise et le mari ressortissant britannique. Ils ont inscrit leur mariage le 14 novembre 2014 ; leur fille était née le 20 août 2013. La femme a demandé le divorce devant le tribunal des mineurs et de la famille de Chaiyaphum, allégation selon laquelle le mari l'avait abandonnée et le petit sans soutien, constituant un abandon intentionnel pendant plus d'un an et un comportement hostile grave, motifs prévus à l'article 1516 (4) et (6) du Code de la famille. Elle a également demandé le droit parental exclusif. Le mari a rejeté cette allégation et a fait une contre-allégation demandant un contact sans entrave et que l'enfant lui soit remis jusqu'à l'âge de 20 ans ou l'obtention d'un diplôme de premier cycle. Le tribunal de première instance a statué en faveur de la demande de divorce, a placé l'enfant sous la garde exclusive de la femme, avec des visites raisonnables pour le mari, et a rejeté la contre-allégation. Suite à la requête du mari, la Cour d’appel des affaires spécialisées, division Jeunesse et Famille, a modifié le jugement en rejetant la demande de divorce et en laissant les autres dispositions inchangées. La femme a été autorisée à faire appel quant à savoir si le tribunal d’appel pouvait se fonder sur l’article 27 de la loi sur le conflit des lois B.E. 2481, alors que le mari n’avait jamais évoqué cette question.
โจทก์มีสัญชาติไทย จำเลยมีสัญชาติอังกฤษ ทั้งสองจดทะเบียนสมรสเมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2557 (ค.ศ. 2014) มีบุตร 1 คน เกิดเมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2556 (ค.ศ. 2013) ภริยายื่นฟ้องต่อศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัดชัยภูมิขอหย่า โดยอ้างว่าสามีทอดทิ้งตนและบุตรไปโดยไม่อุปการะเลี้ยงดู เป็นการจงใจละทิ้งร้างเกิน 1 ปี ทำให้ได้รับความเดือดร้อนและอับอายอย่างร้ายแรง และเป็นปฏิปักษ์ต่อการเป็นสามีภริยาอย่างร้ายแรง อันเป็นเหตุหย่าตาม ป.พ.พ. มาตรา 1516 (4) และ (6) กับขอให้บุตรอยู่ในความปกครองดูแลและให้ตนใช้อำนาจปกครองแต่ผู้เดียว สามีให้การและฟ้องแย้งขอให้ยกฟ้อง ห้ามภริยากีดกันการพบบุตร และให้ส่งมอบบุตรให้ตนดูแลจนกว่าบุตรจะอายุครบ 20 ปีหรือจบปริญญาตรี ศาลชั้นต้นพิพากษาให้หย่า ให้บุตรอยู่ในความปกครองดูแลของภริยาและให้ภริยาใช้อำนาจปกครองแต่ผู้เดียว โดยสามีพบและเยี่ยมบุตรได้ตามสมควร ให้สามีใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโดยกำหนดค่าทนายความ 10,000 บาท และยกฟ้องแย้ง สามีอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษแผนกคดีเยาวชนและครอบครัวพิพากษาแก้ให้ยกฟ้องในส่วนฟ้องหย่า นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ภริยาได้รับอนุญาตให้ฎีกาในปัญหาว่าศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษหยิบยก พ.ร.บ.ว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 ขึ้นวินิจฉัยทั้งที่สามีมิได้ยกขึ้นต่อสู้ชอบหรือไม่
Motifs déterminants de la décision คำวินิจฉัยของศาล (หลักกฎหมาย)
Un divorce entre un thaï et un ressortissant étranger devant un tribunal thaïlandais relève de la loi sur le conflit des lois B.E. 2481. Conformément à l’article 27 de cette loi, un tribunal thaïlandais ne prononcera pas de divorce à moins que les lois nationales des deux époux ne permettent le divorce ; les motifs du divorce sont alors régis par la loi du lieu où l’action est intentée, la loi thaïlandaise pour un litige intenté en Thaïlande. La loi nationale du conjoint étranger relève d’un aspect de fait qui n’est pas connu de la juridiction, de sorte que le demandeur doit prouver que la loi nationale permet le divorce avant que le tribunal puisse examiner les motifs en vertu du Code de procédure civile et commerciale. Cette exigence est une question de droit public : un tribunal d’appel peut la soulever de sa propre initiative aux termes des articles 142 (5) et 246 du Code de procédure civile, même si le défendeur n’en a jamais invoqué la possibilité, et sans cette preuve, la demande de divorce est irrecevable. D'autres dispositions applicables : Loi sur le conflit des lois B.E. 2481, article 27 ; Code de procédure civile, article 142 (5) ; Code de procédure civile, article 246 ; Loi sur les tribunaux et la procédure pénale pour mineurs et les tribunaux de la famille B.E. 2553, article 182.
การหย่าระหว่างคนสัญชาติไทยกับคนต่างชาติที่ฟ้องต่อศาลไทยเป็นนิติสัมพันธ์ตามกฎหมายเอกชนที่เกี่ยวพันกับกฎหมายระหว่างประเทศ ตกอยู่ภายใต้บังคับ พ.ร.บ.ว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 ตามมาตรา 27 ศาลไทยจะไม่พิพากษาให้หย่ากัน เว้นแต่กฎหมายสัญชาติแห่งสามีและภริยาทั้งสองฝ่ายยอมให้หย่าได้ ส่วนเหตุหย่าให้เป็นไปตามกฎหมายแห่งถิ่นที่ยื่นฟ้องหย่า คือกฎหมายไทยเมื่อฟ้องในประเทศไทย กฎหมายสัญชาติของคู่สมรสต่างชาติเป็นข้อเท็จจริงที่ศาลไทยไม่อาจรับรู้ได้เอง โจทก์จึงต้องนำสืบว่ากฎหมายนั้นยอมให้หย่าได้เสียก่อน ศาลจึงจะพิจารณาเหตุหย่าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ได้ ข้อกำหนดนี้เป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลสูงยกขึ้นวินิจฉัยเองได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 142 (5) ประกอบมาตรา 246 และ พ.ร.บ.ศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553 มาตรา 182 แม้จำเลยมิได้ให้การต่อสู้ไว้ และเมื่อขาดการนำสืบดังกล่าว ฟ้องหย่าย่อมตกไป
Analyse juridique การวิเคราะห์ทางกฎหมาย
La femme a soutenu que le mari n'avait jamais invoqué le fait que la loi anglaise interdisait le divorce, de sorte que le point et l'article 27 de la loi sur le conflit des lois B.E. 2481 ne pouvaient être appliqués. La Cour suprême a rejeté cette argumentation : un divorce entre un ressortissant thaïlandais et un ressortissant britannique en Thaïlande est une relation de droit privé ayant un élément étranger et soumise à la loi. Elle a cité l'article 27 : ' Un tribunal thaïlandais ne peut accorder un divorce que si les lois nationales des deux époux permettent le divorce. Les motifs du divorce sont régis par la loi du lieu où la demande de divorce est déposée. ' Dans le cas où l'un ou l'autre des époux est ressortissant étranger et que le divorce est demandé en Thaïlande, le tribunal thaïlandais ne peut l'accorder que si la loi du pays du conjoint étranger permet aux personnes mariées de divorcer. Il doit d'abord être établi que la loi anglaise, la loi nationale du mari, permet le divorce ; uniquement alors le tribunal considère les motifs en vertu de la loi thaïlandaise comme la loi du for. C’est une question de fond et un fait que le demandeur doit prouver, car le droit étranger est considéré comme un fait et n’est pas connu juridiquement d’un tribunal thaïlandais. La femme a porté la charge de prouver que le droit anglais permettait le divorce et que le divorce thaïlandais existait. Elle n’avait présenté aucune preuve selon laquelle le droit anglais permettait le divorce, de sorte que le tribunal de première instance n’avait pas pu le statuer. Étant donné que cette question relève de l’ordre public, la Cour d’appel spécialisée était en droit de la soulever de sa propre initiative en vertu de l’article 142 (5) lu conjointement avec l’article 246 du Code de procédure civile et l’article 182 de la loi B.E. 2553 sur les tribunaux de la famille et les procédures pénales, bien que aucune partie n’en ait fait état et que le mari n’en ait pas invoqué la possibilité. La Cour suprême a confirmé ; les ordonnances relatives aux droits parentaux et aux visites n’ont pas été modifiées.
ภริยาฎีกาในเชิงวิธีพิจารณาว่า สามีไม่ได้ให้การต่อสู้ว่ากฎหมายอังกฤษห้ามมิให้หย่า ถือว่าสละประเด็นแล้ว จึงไม่เกิดประเด็นข้อพิพาท และไม่ต้องนำ พ.ร.บ.ว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 มาใช้บังคับ ศาลฎีกาไม่เห็นด้วย โดยวินิจฉัยว่าการหย่าระหว่างโจทก์ซึ่งมีสัญชาติไทยกับจำเลยซึ่งมีสัญชาติอังกฤษในประเทศไทยมีลักษณะเป็นนิติสัมพันธ์ตามกฎหมายเอกชนที่เกี่ยวพันกับกฎหมายระหว่างประเทศ จึงตกอยู่ภายใต้บังคับของพระราชบัญญัติดังกล่าว และยกมาตรา 27 ซึ่งบัญญัติว่า "ศาลไทยจะไม่พิพากษาให้หย่ากัน เว้นแต่กฎหมายสัญชาติแห่งสามีและภริยาทั้งสองฝ่ายยอมให้หย่าได้ เหตุหย่า ให้เป็นไปตามกฎหมายแห่งถิ่นที่ยื่นฟ้องหย่า" ซึ่งหมายความว่า ในกรณีที่สามีภริยาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือทั้งสองฝ่ายเป็นคนสัญชาติอื่นแต่มาฟ้องหย่าในประเทศไทย ศาลไทยจะพิพากษาให้หย่าได้ต่อเมื่อกฎหมายของประเทศสามีหรือภริยาหรือทั้งสองฝ่ายยินยอมให้สามีภริยาที่สมรสกันแล้วหย่ากันได้ ดังนั้นในเบื้องต้นต้องได้ความก่อนว่ากฎหมายอังกฤษอันเป็นกฎหมายสัญชาติของจำเลยยอมให้คนสัญชาติอังกฤษหย่าหรือฟ้องหย่าได้ ศาลจึงจะพิจารณาเหตุหย่าตามกฎหมายไทยอันเป็นกฎหมายแห่งถิ่นที่ฟ้องต่อไป ข้อนี้จึงเป็นข้อสำคัญที่ศาลต้องพิจารณาเสียก่อน และเป็นข้อเท็จจริงที่โจทก์ต้องนำสืบ เพราะกฎหมายต่างประเทศถือเป็นข้อเท็จจริง มิใช่สิ่งที่ศาลไทยรับรู้ได้เอง โจทก์จึงมีภาระการพิสูจน์ทั้งว่ากฎหมายอังกฤษยอมให้หย่าได้ และมีเหตุฟ้องหย่าตามกฎหมายไทยซึ่งเป็นกฎหมายสัญชาติของโจทก์และกฎหมายแห่งถิ่นที่ยื่นฟ้อง เมื่อโจทก์มิได้นำสืบว่ากฎหมายอังกฤษยอมให้คู่สมรสหย่ากันได้ ศาลชั้นต้นซึ่งเป็นศาลไทยจึงไม่อาจพิพากษาให้หย่าได้ ปัญหานี้เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดยกขึ้นในชั้นอุทธรณ์และจำเลยมิได้ให้การต่อสู้ไว้ ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษก็ยกขึ้นวินิจฉัยเองได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 142 (5) ประกอบมาตรา 246 และ พ.ร.บ.ศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553 มาตรา 182 ที่ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษพิพากษายกฟ้องในส่วนฟ้องหย่าจึงชอบแล้ว ศาลฎีกาพิพากษายืน โดยคำพิพากษาในส่วนอำนาจปกครองและการเยี่ยมบุตรคงเดิม
Texte de la décision judiciaire ข้อความคำพิพากษาภาษาไทย
Texte de la décision conservé dans la base.
Source à l’appui : Adresse de la source non renseignée
ข้อความคำพิพากษาที่บันทึกไว้ในฐานข้อมูลนี้
เอกสารอ้างอิงประกอบ: ยังไม่ได้บันทึก URL ของแหล่งที่มา
โจทก์ฟ้องขอให้พิพากษาให้โจทก์และจำเลยหย่าขาดจากกัน ให้บุตรผู้เยาว์อยู่ในความปกครองดูแลของโจทก์ และให้โจทก์เป็นผู้ใช้อำนาจปกครองบุตรผู้เยาว์แต่เพียงผู้เดียว
จำเลยให้การและฟ้องแย้ง ขอให้ยกฟ้อง และบังคับโจทก์มิให้กีดกันการที่จำเลยพบบุตรผู้เยาว์ และให้โจทก์ส่งมอบบุตรผู้เยาว์ให้จำเลยเป็นผู้ดูแลจนกว่าบุตรผู้เยาว์จะอายุครบยี่สิบปีบริบูรณ์หรือจนกว่าบุตรผู้เยาว์จะจบการศึกษาระดับปริญญาตรี
โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งขอให้ยกฟ้องแย้ง
ศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์และจำเลยหย่าขาดจากกัน ให้บุตรผู้เยาว์อยู่ในความปกครองดูแลของโจทก์และให้โจทก์เป็นผู้ใช้อำนาจปกครองบุตรผู้เยาว์แต่เพียงผู้เดียว แต่จำเลยสามารถพบและเยี่ยมเยียนบุตรผู้เยาว์ได้ตามสมควร กับให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความ 10,000 บาท ฟ้องแย้งของจำเลยให้ยกเสีย ค่าฤชาธรรมเนียมในส่วนฟ้องแย้งให้เป็นพับ
จำเลยอุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษแผนกคดีเยาวชนและครอบครัวพิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกฟ้องโจทก์ในส่วนฟ้องหย่า นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ค่าฤชาธรรมเนียมตามฟ้องและฟ้องแย้งในชั้นอุทธรณ์ให้เป็นพับ
โจทก์ฎีกา โดยได้รับอนุญาตจากศาลฎีกา
ศาลฎีกาแผนกคดีเยาวชนและครอบครัววินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงเบื้องต้นฟังได้ว่า จำเลยเป็นคนสัญชาติอังกฤษ โจทก์กับจำเลยเป็นสามีภริยาชอบด้วยกฎหมาย จดทะเบียนสมรสเมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2557 มีบุตรด้วยกัน 1 คน คือ เด็กหญิง ก. เกิดเมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2556 โจทก์ยื่นฟ้องจำเลยขอหย่าโดยอ้างเหตุว่าจำเลยทอดทิ้งโจทก์และบุตรผู้เยาว์ไปโดยจำเลยไม่อุปการะเลี้ยงดูโจทก์และบุตรผู้เยาว์ การกระทำของจำเลยเป็นการจงใจละทิ้งร้างโจทก์ไปเกิน 1 ปี ทำให้โจทก์ได้รับความเดือดร้อนและอับอายอย่างร้ายแรง ทั้งยังเป็นปฏิปักษ์ต่อการที่เป็นสามีหรือภริยากันอย่างร้ายแรง อันเป็นเหตุหย่าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1516 (4) และ (6) มีปัญหาต้องวินิจฉัยตามที่โจทก์ได้รับอนุญาตให้ฎีกาเพียงประการเดียวว่า การที่ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษหยิบยกพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 มาพิพากษายกฟ้องโจทก์ เป็นการไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ โดยโจทก์ฎีกาว่า จำเลยไม่ได้ให้การต่อสู้ว่า กฎหมายประเทศอังกฤษห้ามมิให้โจทก์และจำเลยหย่าขาดกัน ถือว่าจำเลยสละประเด็นข้อต่อสู้ดังกล่าวแล้ว ย่อมไม่ก่อให้เกิดประเด็นข้อพิพาทในเรื่องดังกล่าว จึงไม่ต้องนำพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 มาใช้บังคับ เห็นว่า การหย่าระหว่างโจทก์ซึ่งมีสัญชาติไทยกับจำเลยซึ่งเป็นคนสัญชาติอังกฤษในประเทศไทยนั้นมีลักษณะเป็นนิติสัมพันธ์ตามกฎหมายเอกชนที่เกี่ยวพันกับกฎหมายระหว่างประเทศอันตกอยู่ภายใต้บังคับแห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 โดยพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 บัญญัติว่า "ศาลไทยจะไม่พิพากษาให้หย่ากัน เว้นแต่กฎหมายสัญชาติแห่งสามีและภริยาทั้งสองฝ่ายยอมให้หย่าได้ เหตุหย่า ให้เป็นไปตามกฎหมายแห่งถิ่นที่ยื่นฟ้องหย่า" ซึ่งมีความหมายว่า ในกรณีที่สามีภริยาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นบุคคลสัญชาติอื่นหรือทั้งสองฝ่ายเป็นคนสัญชาติอื่นแต่มาฟ้องหย่าในประเทศไทย ศาลไทยจะพิพากษาให้หย่ากันได้ต่อเมื่อกฎหมายของประเทศสามีหรือภริยาหรือทั้งสองฝ่ายยินยอมให้สามีภริยาที่สมรสกันตามกฎหมายแล้วสามารถหย่ากันได้ ดังนั้นในเบื้องต้นต้องได้ความก่อนว่า กฎหมายของประเทศอังกฤษซึ่งเป็นสัญชาติของจำเลยมีบทบัญญัติให้บุคคลที่มีสัญชาติอังกฤษสามารถหย่าหรือฟ้องหย่ากันได้ ศาลจึงจะพิจารณาเหตุหย่าตามกฎหมายไทยอันเป็นกฎหมายแห่งถิ่นที่ฟ้องหย่าต่อไป ดังนั้นข้อที่ว่ากฎหมายแห่งประเทศอังกฤษอนุญาตให้บุคคลที่มีสัญชาติอังกฤษหย่าได้หรือไม่ จึงเป็นข้อสำคัญที่ศาลต้องพิจารณาเสียก่อน และเป็นข้อเท็จจริงที่โจทก์ต้องนำสืบให้ปรากฏ เพราะกฎหมายของต่างประเทศถือเป็นข้อเท็จจริงและไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ศาลไทยรับรู้ได้เอง โจทก์จึงมีภาระการพิสูจน์ว่ากฎหมายอังกฤษอันเป็นกฎหมายสัญชาติของจำเลยผู้เป็นสามียินยอมให้หย่าได้และมีเหตุฟ้องหย่าตามกฎหมายไทยซึ่งเป็นกฎหมายสัญชาติของโจทก์ผู้เป็นภริยาและเป็นกฎหมายแห่งถิ่นที่ยื่นฟ้องหย่า เมื่อโจทก์มิได้นำสืบว่ากฎหมายของประเทศอังกฤษอันเป็นกฎหมายสัญชาติของจำเลยยอมให้คู่สมรสหย่ากันได้ ศาลชั้นต้นซึ่งเป็นศาลไทยจึงไม่อาจพิพากษาให้หย่ากันได้ ปัญหาดังกล่าวเป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดยกขึ้นอ้างในชั้นอุทธรณ์ หรือจำเลยมิได้ให้การต่อสู้ไว้ ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษก็สามารถยกขึ้นวินิจฉัยเองได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142 (5) ประกอบมาตรา 246 และพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553 มาตรา 182 ที่ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษวินิจฉัยว่าศาลชั้นต้นซึ่งเป็นศาลไทยไม่อาจพิพากษาให้โจทก์และจำเลยหย่ากันได้ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 และพิพากษายกฟ้องโจทก์ในส่วนฟ้องหย่ามานั้นชอบแล้ว ฎีกาของโจทก์ฟังไม่ขึ้น
พิพากษายืน ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ
Articles de loi cités มาตราที่อ้างอิง
💡 Ce que cela signifie pour vous 💡 สิ่งที่หมายถึงสำหรับคุณ
C’est la plus importante trappe procédurale dans un divorce thaïlandais impliquant un étranger. Quel que soit le conjoint qui intente la procédure, le demandeur doit prouver, en tant que fait, que la loi nationale de l’époux étranger permet le divorce ; le juge thaïlandais ne l’acceptera pas et le silence du défendeur ne remédie pas à cette omission, car une juridiction d’appel peut soulever le point elle-même et déclarer le divorce plusieurs années plus tard. En pratique, cela signifie obtenir les dispositions pertinentes de la loi étrangère, dûment traduites, généralement avec un certificat ou une déclaration de l’ambassade ou d’un avocat qualifié de ce pays, et les incorporer à l’acte de preuve lors du procès. Une fois que ces preuves sont réunies, les motifs eux-mêmes sont évalués en vertu de la loi thaïlandaise, donc les motifs habituels de l’article 1516 du CCC s’appliquent. L’absence de preuve ici n’a pas affecté les décisions relatives au pouvoir parental, qui sont restées inchangées.
นี่คือกับดักทางวิธีพิจารณาที่สำคัญที่สุดในคดีหย่าที่มีชาวต่างชาติเกี่ยวข้อง ไม่ว่าฝ่ายใดเป็นผู้ฟ้อง โจทก์ต้องพิสูจน์เป็นข้อเท็จจริงว่ากฎหมายสัญชาติของคู่สมรสต่างชาติยอมให้หย่าได้ ศาลไทยจะไม่สันนิษฐานให้ และการที่จำเลยไม่ต่อสู้ก็ไม่ช่วย เพราะศาลสูงยกปัญหานี้ขึ้นเองและยกฟ้องหย่าได้แม้เวลาผ่านไปหลายปี ในทางปฏิบัติต้องจัดหาบทบัญญัติของกฎหมายต่างประเทศที่เกี่ยวข้องพร้อมคำแปลที่ถูกต้อง และโดยปกติต้องมีหนังสือรับรองหรือความเห็นจากสถานเอกอัครราชทูตหรือนักกฎหมายผู้มีคุณวุฒิของประเทศนั้น แล้วนำเข้าสืบในชั้นพิจารณา ผู้ถือสองสัญชาติและคู่สมรสจากประเทศที่ใช้กฎหมายศาสนาในเรื่องการหย่าต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ เมื่อพิสูจน์ส่วนนี้ได้แล้ว เหตุหย่าจึงพิจารณาตามกฎหมายไทย คือเหตุตาม ป.พ.พ. มาตรา 1516 ตามปกติ ทั้งนี้ ความบกพร่องในคดีนี้ไม่กระทบคำพิพากษาส่วนอำนาจปกครองบุตรซึ่งยังคงอยู่
Foire aux questions คำถามที่พบบ่อย
Un tribunal thaïlandais peut-il accorder un divorce lorsque l’un des époux est un étranger ? ศาลไทยพิพากษาให้หย่าได้หรือไม่เมื่อคู่สมรสฝ่ายหนึ่งเป็นชาวต่างชาติ
Oui, mais uniquement dans le cadre de l'article 27 de la loi sur le conflit des lois de l'année 2481. Dans la décision 1869/2566, la Cour suprême a expliqué que les tribunaux thaïlandais ne pourront accorder un divorce que si les lois nationales des deux époux le permettent, et que les motifs seront alors appréciés selon la loi du lieu de dépôt de la demande, à savoir la loi thaïlandaise. L'époux qui intente une action doit d'abord prouver que la loi nationale du conjoint étranger permet le divorce ; dans ce cas, la femme thaïlandaise n'a pas prouvé la loi anglaise et sa demande de divorce a été rejetée.
ได้ แต่ภายใต้ พ.ร.บ.ว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1869/2566 ศาลฎีกาอธิบายว่าศาลไทยจะไม่พิพากษาให้หย่า เว้นแต่กฎหมายสัญชาติของสามีและภริยาทั้งสองฝ่ายยอมให้หย่าได้ ส่วนเหตุหย่าพิจารณาตามกฎหมายแห่งถิ่นที่ยื่นฟ้อง คือกฎหมายไทย ฝ่ายที่ฟ้องต้องนำสืบก่อนว่ากฎหมายสัญชาติของคู่สมรสต่างชาติยอมให้หย่าได้ ในคดีนั้นภริยาไทยมิได้นำสืบกฎหมายอังกฤษ ฟ้องหย่าจึงถูกยก
Dois-je prouver l’existence d’une loi étrangère dans une affaire de divorce thaïlandaise ? ต้องพิสูจน์กฎหมายต่างประเทศในคดีหย่าที่ศาลไทยหรือไม่
Oui. La décision 1869/2566 stipule que le droit étranger est un fait dont le tribunal thaïlandais n'est pas au courant de par lui-même. Le demandeur doit prouver que la loi nationale du conjoint étranger permet le divorce et que le divorce est possible en vertu du droit thaïlandais. La femme thaïlandaise n'avait présenté aucune preuve selon laquelle le droit anglais permet le divorce, de sorte que le tribunal n'a pas pu accorder le divorce, même si son mari britannique n'avait jamais fait valoir cette question dans son plaidoyer.
ต้อง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1869/2566 วินิจฉัยว่ากฎหมายต่างประเทศเป็นข้อเท็จจริงที่ศาลไทยไม่อาจรับรู้ได้เอง โจทก์มีภาระการพิสูจน์ว่ากฎหมายสัญชาติของคู่สมรสต่างชาติยอมให้หย่าได้ และมีเหตุหย่าตามกฎหมายไทย ภริยาไทยในคดีนั้นมิได้นำสืบว่ากฎหมายอังกฤษยอมให้หย่า ศาลจึงพิพากษาให้หย่าไม่ได้ แม้สามีชาวอังกฤษไม่เคยยกข้อนี้ขึ้นต่อสู้ในคำให้การเลยก็ตาม
Et si mon conjoint n’avait jamais évoqué le problème de la loi étrangère devant les tribunaux ? หากคู่สมรสไม่เคยยกเรื่องกฎหมายต่างประเทศขึ้นต่อสู้ในศาล จะมีผลอย่างไร
Cela n’aide pas. Dans la décision 1869/2566, le mari britannique n’avait pas invoqué le fait que la loi anglaise interdisait le divorce, et la femme a soutenu que celui-ci avait renoncé à ce point. La Cour suprême a estimé que l’exigence prévue à l’article 27 de la loi sur le conflit des lois B.E. 2481 était une question d’ordre public, de sorte que la Cour d’appel des affaires spécialisées pouvait la soulever de sa propre initiative en vertu des articles 142 (5) et 246 du Code de procédure civile et de l’article 182 de la loi sur le tribunal des mineurs et les tribunaux de la famille et de la procédure B.E. 2553, et rejeter la demande de divorce.
ไม่ช่วยอะไร ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1869/2566 สามีชาวอังกฤษมิได้ให้การว่ากฎหมายอังกฤษห้ามหย่า และภริยาอ้างว่าสามีสละประเด็นแล้ว ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าข้อกำหนดตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 เป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษจึงยกขึ้นวินิจฉัยเองได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 142 (5) ประกอบมาตรา 246 และ พ.ร.บ.ศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553 มาตรา 182 และยกฟ้องหย่าได้
Quel est le droit qui détermine les motifs de divorce entre un Thaï et un étranger ? กฎหมายใดกำหนดเหตุหย่าระหว่างคนไทยกับชาวต่างชาติ
La loi thaïlandaise, si l’affaire est intentée en Thaïlande. La décision 1869/2566 cite le deuxième paragraphe de l’article 27 de la loi sur les conflits de lois B.E. 2481 : les motifs de divorce sont régis par la loi du lieu où l’action est intentée. Une fois établi que les lois nationales des deux époux permettent le divorce, le tribunal examine les motifs au paragraphe 1516 de la CCC, tels que la défection pendant plus d’un an ou une hostilité grave, qui étaient les motifs invoqués par la femme dans cette affaire.
กฎหมายไทย หากฟ้องในประเทศไทย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1869/2566 ยกข้อความตอนท้ายของ พ.ร.บ.ว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 ว่า เหตุหย่าให้เป็นไปตามกฎหมายแห่งถิ่นที่ยื่นฟ้องหย่า ดังนั้นเมื่อได้ความแล้วว่ากฎหมายสัญชาติของทั้งสองฝ่ายยอมให้หย่าได้ ศาลจึงพิจารณาเหตุหย่าตาม ป.พ.พ. มาตรา 1516 เช่น จงใจละทิ้งร้างเกิน 1 ปี หรือเป็นปฏิปักษ์ต่อการเป็นสามีภริยาอย่างร้ายแรง ซึ่งเป็นเหตุที่ภริยาอ้างในคดีนั้น
📖 Pour en savoir plus, consultez ThaiLawOnline 📖 อ่านเพิ่มเติมที่ ThaiLawOnline
Avertissement : Les traductions anglaises fournies sur ce site Web sont non officielles et à titre informatif uniquement. Le texte faisant foi des lois thaïlandaises est en langue thaïe tel que publié dans la Gazette royale thaïlandaise (RatchakitchanubeksaCe contenu ne constitue pas un avis juridique. Pour toute question juridique spécifique, veuillez consulter un avocat thaïlandais qualifié.
Droits d'auteur © 2026 ThaiLaw Online Co. Ltd. Le texte statutaire thaïlandais (ตัวบทกฎหมาย) et les décisions originales de la Cour suprême (Dika) en langue thaïe sont dans le domaine public telles que publiées dans la Gazette du gouvernement royal thaïlandais (ราชกิจจานุเบกษา) conformément à l'article 7 de la loi sur le droit d'auteur de 2537 (1994). Tout le reste du contenu, y compris les traductions en anglais, les résumés des décisions de la Cour suprême (Dika), les annotations juridiques, les renvois, les commentaires et l'analyse éditoriale, constitue la propriété intellectuelle protégée par le droit d'auteur de ThaiLawOnline et ses rédacteurs, Sebastien H. Brousseau (LL.B.) et Wichuda Atthatmethakon (LL.M.). Toute reproduction ou distribution non autorisée est interdite.
ข้อสงวนสิทธิ์: คำแปลภาษาอังกฤษที่ให้ไว้ในเว็บไซต์นี้เป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการและมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเท่านั้น ตัวบทกฎหมายที่เป็นทางการคือภาษาไทยตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เนื้อหานี้ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย สำหรับคำถามทางกฎหมายเฉพาะ กรุณาปรึกษาทนายความไทยที่มีคุณสมบัติ
ลิขสิทธิ์ © 2026 บริษัท ไทยลอว์ ออนไลน์ จำกัด ตัวบทกฎหมายภาษาไทยและคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับภาษาไทยดั้งเดิมเป็นสาธารณสมบัติ ตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 เนื้อหาอื่นทั้งหมด ได้แก่ คำแปลภาษาอังกฤษ บทสรุปคำพิพากษาศาลฎีกา คำอธิบายกฎหมาย การอ้างอิงข้าม ข้อวิจารณ์ และบทวิเคราะห์ทางบรรณาธิการ เป็นทรัพย์สินทางปัญญาอันมีลิขสิทธิ์ของ ThaiLawOnline และบรรณาธิการ เซบาสเตียง อ็อง บรูโซ (LL.B.) และ วิชุดา อรรถเมธากร (LL.M.) ห้ามทำซ้ำหรือเผยแพร่โดยไม่ได้รับอนุญาต