Point de repère คำพิพากษาสำคัญ Code pénalป.อ. Décision 5299/2562 คำพิพากษาที่ 5299/2562 2019 (BE 2562)

Excessive Self-Defense Under a Mistake of Fact: Attempted Murder, Sentence Suspended คำพิพากษาฎีกาที่ 5299/2562: ป้องกันเกินสมควรแก่เหตุโดยสำคัญผิด พยายามฆ่า แต่ศาลฎีการอการลงโทษ

Articles du Code criminel : มาตรา ป.อ.: §62 §68 §69 §288 §80

⚖️ Points clés à retenir ⚖️ ประเด็นสำคัญ

Where the victim's group threw bottles and wood into the place where the defendant was hiding, and the defendant had not started the trouble, the defendant was caused to believe, mistakenly, that a group larger than his own intended to do him violence. That is a danger arising from an unlawful attack, and a danger close at hand, so a right of defense arose. But nothing showed that the group carried any other serious weapon, so firing a gun at them was not proportionate to the defense the defendant needed. The act was therefore autodéfense exceeding what the circumstances warranted, committed under a mistake of fact. Since the shot caused grievous lésions corporelles, the defendant was guilty of jointly attempting to kill, committed as excessive self-defense under a mistake of fact, under Article 288 with Section 80, read with Section 62 paragraph one and Section 69.

การที่ผู้เสียหายกับพวกขว้างปาขวดสุราและไม้เข้าไปยังบริเวณที่จำเลยกับพวกหลบซ่อนอยู่ โดยจำเลยมิได้ก่อเหตุขึ้นก่อน ย่อมเป็นเหตุทำให้จำเลยสำคัญผิดว่าผู้เสียหายกับพวกซึ่งมีจำนวนมากกว่ามีเจตนาประทุษร้ายจำเลยกับพวก อันเป็นภยันตรายซึ่งเกิดจากการประทุษร้ายอันละเมิดต่อกฎหมาย และเป็นภยันตรายที่ใกล้จะถึง จำเลยจึงมีสิทธิกระทำการป้องกัน แต่ไม่ปรากฏว่าผู้เสียหายกับพวกมีอาวุธร้ายแรงอื่นใดอีก การที่จำเลยใช้อาวุธปืนยิงย่อมไม่ได้สัดส่วนกับการป้องกันตัวของจำเลย การกระทำของจำเลยจึงเป็นการป้องกันเกินสมควรแก่เหตุโดยสำคัญผิด เมื่อกระสุนปืนถูกผู้เสียหายเป็นเหตุให้ได้รับอันตรายสาหัส จำเลยจึงมีความผิดฐานร่วมกันพยายามฆ่าผู้อื่นอันเป็นการป้องกันเกินสมควรแก่เหตุโดยสำคัญผิด ตาม ป.อ. มาตรา 288 ประกอบมาตรา 80, มาตรา 62 วรรคแรก และมาตรา 69

Résumé exécutif บทสรุปผู้บริหาร

The victim and about ten companions went looking for whoever had shot at their friend with a slingshot, carrying liquor bottles and pieces of wood and throwing them as they went. They threw bottles and wood into the cassava field where the defendant and a companion were hiding, and the defendant fired twice, wounding the victim gravely. The Supreme Court held that the defendant was mistaken in believing the group meant to attack him, so a right of defense arose on the facts as he took them to be, but that firing a gun on people carrying only bottles and wood was not proportionate. The offense was tentative de meurtre committed as excessive self-defense under a mistake of fact, Section 288 with Section 80, read with Section 62 paragraph one and Section 69. The Supreme Court varied the sentence and suspended it.

ผู้เสียหายกับพวกประมาณ 10 คน ออกตามหาคนร้ายที่ใช้หนังสติ๊กยิงพวกของตน โดยบางคนถือขวดสุราบางคนถือไม้ และขว้างปามาตลอดทาง เมื่อขว้างขวดสุราและไม้เข้าไปในบริเวณป่ามันสำปะหลังที่จำเลยกับพวกหลบซ่อนอยู่ จำเลยใช้อาวุธปืนยิงออกมา ถูกผู้เสียหายได้รับอันตรายสาหัส ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าจำเลยสำคัญผิดว่าจะถูกประทุษร้าย จึงมีสิทธิป้องกัน แต่เมื่ออีกฝ่ายไม่มีอาวุธร้ายแรง การใช้อาวุธปืนยิงย่อมไม่ได้สัดส่วน เป็นการป้องกันเกินสมควรแก่เหตุโดยสำคัญผิด ตาม ป.อ. มาตรา 288 ประกอบมาตรา 80, มาตรา 62 วรรคแรก และมาตรา 69 และศาลฎีกาพิพากษาแก้ให้รอการลงโทษจำคุก

Les faits de l'affaire ข้อเท็จจริง

On 10 November 2016 at about 23:00 in Prakhon Chai, Buriram, the victim and about ten companions left a friend's house to find whoever had shot at that friend with a slingshot. Some carried liquor bottles and some carried pieces of wood, and they shouted and threw them along the way. Seeing figures in a cassava field, they threw bottles and wood into it. The defendant and his companion, who had gone out to watch with a firearm because they expected trouble rather than to pick a fight, fired two shots. One struck the victim in the left flank, causing 1,000 ml of bleeding into the abdomen and perforating the left diaphragm and the left lobe of the liver, which is grievous bodily harm.

เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2559 เวลาประมาณ 23 นาฬิกา ที่อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์ ผู้เสียหายกับพวกประมาณ 10 คน ออกจากบ้านเพื่อตามหาคนร้ายที่ใช้หนังสติ๊กยิงพวกของตน โดยบางคนถือขวดสุราบางคนถือไม้ ตะโกนส่งเสียงดังและขว้างปาสิ่งของมาตลอดทาง เมื่อเห็นเงาคนในบริเวณป่ามันสำปะหลัง จึงขว้างขวดสุราและไม้เข้าไป จำเลยกับพวกซึ่งหลบซ่อนอยู่ในบริเวณนั้นใช้อาวุธปืนยิงออกมา 2 นัด กระสุนปืนถูกผู้เสียหายที่ชายโครงซ้าย ทำให้ตกเลือดในช่องท้อง 1,000 มิลลิลิตร มีบาดแผลทะลุกะบังลมซ้ายและตับกลีบซ้าย ได้รับบาดเจ็บเป็นอันตรายสาหัส

Décision de la Cour (Ratio Decidendi) คำวินิจฉัยของศาล (หลักกฎหมาย)

Where the victim's group threw bottles and wood into the place where the defendant was hiding, and the defendant had not started the trouble, the defendant was caused to believe, mistakenly, that a group larger than his own intended to do him violence. That is a danger arising from an unlawful attack, and a danger close at hand, so a right of defense arose. But nothing showed that the group carried any other serious weapon, so firing a gun at them was not proportionate to the defense the defendant needed. The act was therefore self-defense exceeding what the circumstances warranted, committed under a mistake of fact. Since the shot caused grievous bodily harm, the defendant was guilty of jointly attempting to kill, committed as excessive self-defense under a mistake of fact, under Section 288 with Section 80, read with Section 62 paragraph one and Section 69.

การที่ผู้เสียหายกับพวกขว้างปาขวดสุราและไม้เข้าไปยังบริเวณที่จำเลยกับพวกหลบซ่อนอยู่ โดยจำเลยมิได้ก่อเหตุขึ้นก่อน ย่อมเป็นเหตุทำให้จำเลยสำคัญผิดว่าผู้เสียหายกับพวกซึ่งมีจำนวนมากกว่ามีเจตนาประทุษร้ายจำเลยกับพวก อันเป็นภยันตรายซึ่งเกิดจากการประทุษร้ายอันละเมิดต่อกฎหมาย และเป็นภยันตรายที่ใกล้จะถึง จำเลยจึงมีสิทธิกระทำการป้องกัน แต่ไม่ปรากฏว่าผู้เสียหายกับพวกมีอาวุธร้ายแรงอื่นใดอีก การที่จำเลยใช้อาวุธปืนยิงย่อมไม่ได้สัดส่วนกับการป้องกันตัวของจำเลย การกระทำของจำเลยจึงเป็นการป้องกันเกินสมควรแก่เหตุโดยสำคัญผิด เมื่อกระสุนปืนถูกผู้เสียหายเป็นเหตุให้ได้รับอันตรายสาหัส จำเลยจึงมีความผิดฐานร่วมกันพยายามฆ่าผู้อื่นอันเป็นการป้องกันเกินสมควรแก่เหตุโดยสำคัญผิด ตาม ป.อ. มาตรา 288 ประกอบมาตรา 80, มาตรา 62 วรรคแรก และมาตรา 69

Analyse juridique การวิเคราะห์ทางกฎหมาย

The case turns on Section 62 paragraph one, not on Article 68 alone. Section 62 paragraph one requires the defendant to be judged on the facts as he mistakenly believed them to be, so the court first accepted that he genuinely believed he was about to be attacked, which gave him the right of defense he would have had if the belief had been true, and then measured his response against that supposed danger. A firearm against bottles and sticks failed that test, so Section 69 applied and the conviction stood as attempted meurtre under Sections 288 and 80. Sentence is the practical half of the decision. The trial court imposed 10 years for the attempt, reduced by one third to 6 years 8 months, and the Court of Appeal Region 3 affirmed. The Supreme Court did not agree. Because the defendant had paid the victim 80,000 baht in compensation, and the victim was satisfied and no longer wished to pursue him in either criminal or civil proceedings, the court set the term at 6 years, reduced it by one third under Section 78 to 4 years, and combined with the firearms counts already final on the Court of Appeal's judgment arrived at 4 years 9 months and a fine of 5,000 baht. It then suspended the whole of the imprisonment for three years under Section 56, with probation, reporting to a probation officer every four months, and 30 hours of community service.

ศาลชั้นต้นลงโทษฐานร่วมกันพยายามฆ่าผู้อื่นจำคุก 10 ปี ลดโทษหนึ่งในสามตาม ป.อ. มาตรา 78 คงจำคุก 6 ปี 8 เดือน และศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายืน ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่าฝ่ายจำเลยได้พยายามบรรเทาผลร้ายโดยชดใช้ค่าเสียหาย ให้แก่ผู้เสียหายเป็นเงิน 80,000 บาท จนผู้เสียหายพอใจและไม่ติดใจดำเนินคดีแก่จำเลยทั้งทางคดีอาญาและคดีแพ่ง จึงพิพากษาแก้เป็นว่าจำเลยมีความผิดตาม ป.อ. มาตรา 288, 80 ประกอบมาตรา 62 วรรคแรก, 69 จำคุก 6 ปี ลดโทษหนึ่งในสามตามมาตรา 78 คงจำคุก 4 ปี เมื่อรวมกับโทษในความผิดเกี่ยวกับอาวุธปืนตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 3 เป็นจำคุก 4 ปี 9 เดือน และปรับ 5,000 บาท โดยให้รอการลงโทษจำคุกไว้มีกำหนด 3 ปี คุมความประพฤติ ให้รายงานตัวต่อพนักงานคุมประพฤติทุก 4 เดือนต่อครั้ง และให้ทำงานบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์เป็นเวลา 30 ชั่วโมง ตาม ป.อ. มาตรา 56

Décision de la Cour plénière คำพิพากษาฉบับเต็ม

Voici le texte intégral de l'arrêt n° 5299/2562 de la Cour suprême. Source : deka.supremecourt.or.th ต่อไปนี้คือคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5299/2562 ฉบับเต็ม แหล่งที่มา: deka.supremecourt.or.th

DÉCISION DE LA COUR SUPRÊME N° 5299/2562
Année : 2019 (BE 2562)
Relevant Code Sections: Criminal Code, Section 62 paragraph one, Section 69, Section 80, Section 288

RÉSUMÉ
The victim and about ten companions went looking for whoever had shot at their friend with a slingshot, carrying liquor bottles and pieces of wood and throwing them as they went. They threw bottles and wood into the cassava field where the defendant and a companion were hiding, and the defendant fired twice, wounding the victim gravely. The Supreme Court held that the defendant was mistaken in believing the group meant to attack him, so a right of defense arose on the facts as he took them to be, but that firing a gun on people carrying only bottles and wood was not proportionate. The offense was attempted murder committed as excessive self-defense under a mistake of fact, Section 288 with Section 80, read with Section 62 paragraph one and Section 69. The Supreme Court varied the sentence and suspended it.

FAITS DE L'AFFAIRE
On 10 November 2016 at about 23:00 in Prakhon Chai, Buriram, the victim and about ten companions left a friend's house to find whoever had shot at that friend with a slingshot. Some carried liquor bottles and some carried pieces of wood, and they shouted and threw them along the way. Seeing figures in a cassava field, they threw bottles and wood into it. The defendant and his companion, who had gone out to watch with a firearm because they expected trouble rather than to pick a fight, fired two shots. One struck the victim in the left flank, causing 1,000 ml of bleeding into the abdomen and perforating the left diaphragm and the left lobe of the liver, which is grievous bodily harm.

DÉCISION DU TRIBUNAL
Where the victim's group threw bottles and wood into the place where the defendant was hiding, and the defendant had not started the trouble, the defendant was caused to believe, mistakenly, that a group larger than his own intended to do him violence. That is a danger arising from an unlawful attack, and a danger close at hand, so a right of defense arose. But nothing showed that the group carried any other serious weapon, so firing a gun at them was not proportionate to the defense the defendant needed. The act was therefore self-defense exceeding what the circumstances warranted, committed under a mistake of fact. Since the shot caused grievous bodily harm, the defendant was guilty of jointly attempting to kill, committed as excessive self-defense under a mistake of fact, under Section 288 with Section 80, read with Section 62 paragraph one and Section 69.

ANALYSE JURIDIQUE
The case turns on Section 62 paragraph one, not on Section 68 alone. Section 62 paragraph one requires the defendant to be judged on the facts as he mistakenly believed them to be, so the court first accepted that he genuinely believed he was about to be attacked, which gave him the right of defense he would have had if the belief had been true, and then measured his response against that supposed danger. A firearm against bottles and sticks failed that test, so Section 69 applied and the conviction stood as attempted murder under Sections 288 and 80.

Sentence is the practical half of the decision. The trial court imposed 10 years for the attempt, reduced by one third to 6 years 8 months, and the Court of Appeal Region 3 affirmed. The Supreme Court did not agree. Because the defendant had paid the victim 80,000 baht in compensation, and the victim was satisfied and no longer wished to pursue him in either criminal or civil proceedings, the court set the term at 6 years, reduced it by one third under Section 78 to 4 years, and combined with the firearms counts already final on the Court of Appeal's judgment arrived at 4 years 9 months and a fine of 5,000 baht. It then suspended the whole of the imprisonment for three years under Section 56, with probation, reporting to a probation officer every four months, and 30 hours of community service.

PRACTICAL NOTE
Two things decide a case of this shape. The first is what the defendant believed, not what was in fact true: Section 62 paragraph one judges him on the facts as he took them to be, so evidence of what he could see and hear at that moment counts for more than what the other side actually intended. The second is proportionality, which is measured against the weapons the other side was carrying, not against how frightened the defendant was. Compensation goes to sentence rather than to guilt: paying the victim 80,000 baht, and the victim's willingness to let the matter drop, is what turned four years in prison into a suspended sentence.

การที่ผู้เสียหายกับพวกขว้างปาขวดสุราและไม้เข้าไปยังบริเวณที่จำเลยและ ว. หลบซ่อนอยู่โดยจำเลยและ ว. มิได้ก่อเหตุขึ้นก่อน ย่อมเป็นเหตุทำให้จำเลยสำคัญผิดว่าผู้เสียหายกับพวกซึ่งมีจำนวนมากกว่ามีเจตนาประทุษร้ายจำเลยและ ว. อันเป็นภยันตรายซึ่งเกิดจากการประทุษร้ายอันละเมิดต่อกฎหมาย และเป็นภยันตรายที่ใกล้จะถึง จำเลยจึงมีสิทธิกระทำการป้องกันเพื่อให้พ้นจากภยันตรายดังกล่าว แต่ไม่ปรากฏว่าผู้เสียหายกับพวกมีอาวุธร้ายแรงอื่นใดอีก การที่จำเลยใช้อาวุธปืนยิงผู้เสียหายกับพวกย่อมไม่ได้สัดส่วนกับการป้องกันตัวของจำเลย การกระทำของจำเลยจึงเป็นการป้องกันเกินสมควรแก่เหตุโดยสำคัญผิด เมื่อกระสุนปืนที่จำเลยยิงถูกผู้เสียหายเป็นเหตุให้ผู้เสียหายได้รับบาดเจ็บเป็นอันตรายสาหัส จำเลยมีความผิดฐานร่วมกันพยายามฆ่าผู้อื่นอันเป็นการป้องกันเกินสมควรแก่เหตุโดยสำคัญผิด
โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 32, 33, 80, 83, 91, 288, 371 พระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ.2490 มาตรา 4, 7, 8 ทวิ, 72, 72 ทวิ ริบอาวุธปืนและปลอกกระสุนปืนของกลาง
จำเลยให้การปฏิเสธ แต่ก่อนสืบพยานโจทก์ จำเลยขอถอนคำให้การเดิมและให้การใหม่เป็นรับสารภาพข้อหาร่วมกันมีและพาอาวุธปืน ส่วนข้อหาพยายามฆ่าผู้อื่นให้การต่อสู้อ้างเหตุป้องกัน
ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 288 ประกอบมาตรา 80, 371 พระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ.2490 มาตรา 7, 8 ทวิ วรรคหนึ่ง, 72 วรรคหนึ่ง, 72 ทวิ วรรคสอง ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83 การกระทำของจำเลยเป็นความผิดหลายกรรมต่างกัน ให้ลงโทษทุกกรรมเป็นกระทงความผิดไปตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 91 ฐานร่วมกันมีอาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืนไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับใบอนุญาต จำคุก 1 ปี ฐานร่วมกันพาอาวุธปืน ติดตัวไปในเมือง หมู่บ้าน หรือทางสาธารณะโดยไม่ได้รับใบอนุญาตและโดยไม่มีเหตุสมควร เป็นกรรมเดียวเป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบท ให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติอาวุธปืน ฯ ซึ่งเป็นกฎหมายบทที่มีโทษหนักที่สุดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 90 จำคุก 6 เดือน ฐานร่วมกันพยายามฆ่าผู้อื่น จำคุก 10 ปี จำเลยให้การรับสารภาพฐานร่วมกันมีและพาอาวุธปืนโดยไม่ได้รับใบอนุญาตและโดยไม่มีเหตุสมควร เป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้กระทงละกึ่งหนึ่ง ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 ฐานร่วมกันมีอาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืนไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับใบอนุญาต จำคุก 6 เดือน ฐานร่วมกันพาอาวุธปืนติดตัวไปในเมือง หมู่บ้าน หรือทางสาธารณะโดยไม่ได้รับใบอนุญาตและโดยไม่มีเหตุสมควร จำคุก 3 เดือน ฐานร่วมกันพยายามฆ่าผู้อื่น ทางนำสืบของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา เห็นควรลดโทษให้หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงจำคุก 6 ปี 8 เดือน รวมจำคุก 6 ปี 17 เดือน ริบอาวุธปืนและปลอกกระสุนปืนของกลาง
จำเลยอุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายืน
จำเลยฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงฟังยุติโดยไม่มีคู่ความฝ่ายใดโต้แย้งในชั้นนี้ว่า เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2559 เวลาประมาณ 23 นาฬิกา นายอนุชิต ผู้เสียหายไปร่วมดื่มสุรากับนายกุ้ง กับพวกรวมประมาณ 10 คน ที่บ้านของนายกุ้ง สักพักนายกุ้งขับรถจักรยานยนต์ออกจากบ้านเพื่อไปรับภริยาที่สี่แยกคลินิกกลางหมู่บ้านที่เกิดเหตุ ต่อมานายกุ้งขับรถจักรยานยนต์กลับมาที่บ้านและบอกว่าถูกคนร้ายใช้หนังสติ๊กยิง ผู้เสียหายกับพวกจึงพากันเดินออกจากบ้านของนายกุ้งเพื่อช่วยกันตามหาคนร้ายโดยมุ่งหน้ามาทางห้องพักของจำเลย โดยบางคนถือขวดสุราบางคนถือไม้ติดตัวไปด้วย พร้อมกับตะโกนส่งเสียงดังขว้างปาขวดและไม้มาตลอดทาง เมื่อถึงสี่แยกที่เกิดเหตุ ผู้เสียหายเห็นเงาคนอยู่ในบริเวณป่ามันสำปะหลัง ผู้เสียหายกับพวกจึงขว้างปาขวดสุราและไม้เข้าไปในบริเวณดังกล่าว แล้วจำเลยกับนายวายุร่วมกันใช้อาวุธปืนยิงออกมาจากป่ามันสำปะหลัง 2 นัด กระสุนปืนถูกผู้เสียหายที่บริเวณชายโครงซ้าย ทำให้ผู้เสียหายตกเลือดในช่องท้อง 1,000 มิลลิลิตร มีบาดแผลทะลุที่กะบังลมซ้ายและตับกลีบซ้าย บาดแผลฉีกขาดที่ผนังชั้นนอกของกระเพาะอาหารและตับอ่อนส่วนปลาย ได้รับบาดเจ็บเป็นอันตรายสาหัส จากนั้นจำเลยและนายวายุวิ่งหลบหนีไป นายวันชนะ เพื่อนของผู้เสียหายกับพวกพาผู้เสียหายไปส่งที่โรงพยาบาลประโคนชัย หลังเกิดเหตุพันตำรวจโทประวิตร พนักงานสอบสวนสถานีตำรวจภูธรประโคนชัยกับพวกเดินทางไปตรวจสถานที่เกิดเหตุ ทำแผนที่สังเขปแสดงสถานที่เกิดเหตุ บันทึกการตรวจสถานที่เกิดเหตุ ถ่ายรูปที่เกิดเหตุและยึดปลอกกระสุนปืนซึ่งตกอยู่ในที่เกิดเหตุเป็นของกลาง ส่วนร้อยตำรวจเอกพรชัย รองสารวัตรสืบสวนสถานีตำรวจภูธรประโคนชัยกับพวกเชิญจำเลยและนายวายุมาสอบถามข้อเท็จจริงเบื้องต้น แล้วจำเลยและนายวายุพาร้อยตำรวจเอกพรชัยกับพวกไปตรวจยึดอาวุธปืนสั้นแบบหักลำกล้อง 1 กระบอก อาวุธปืนปากกา 1 กระบอก และกระสุนปืน ขนาด .38 จำนวน 7 นัด ซึ่งจำเลยและนายวายุนำไปซุกซ่อนไว้เป็นของกลาง จากนั้นร้อยตำรวจเอกพรชัยนำตัวจำเลยและนายวายุพร้อมของกลางส่งมอบให้พนักงานสอบสวนดำเนินคดีเป็นคดีนี้
มีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยว่า จำเลยกระทำความผิดฐานร่วมกันพยายามฆ่าผู้อื่นตามคำพิพากษาศาลล่างทั้งสองหรือไม่ เห็นว่า เหตุที่ผู้เสียหายกับพวกพากันเดินออกจากบ้านของนายกุ้งไปยังที่เกิดเหตุ ก็เพราะก่อนเกิดเหตุมีคนร้ายใช้หนังสติ๊กยิงนายกุ้งพวกของผู้เสียหาย เนื่องจากไม่พอใจที่นายกุ้งขับรถจักรยานยนต์เสียงดัง ผู้เสียหายกับพวกจึงออกตามหาคนร้ายดังกล่าวโดยผู้เสียหายกับพวกบางคนถือขวดสุราบางคนถือไม้ติดตัวไปด้วย พฤติการณ์ที่ผู้เสียหายกับพวกออกตามหาคนร้ายมุ่งหน้ามาทางห้องพักของจำเลยพร้อมกับตะโกนส่งเสียงดังขว้างปาขวดและไม้มาตลอดทางเช่นนี้ ย่อมก่อให้เกิดความตื่นตระหนกแก่จำเลยซึ่งนอนอยู่ในห้องพักกับนายวายุพวกของจำเลยซึ่งนั่งเล่นอยู่ที่ร้านค้าตรงข้ามห้องพักของจำเลย เป็นเหตุให้จำเลยและนายวายุต้องหลบออกมาแอบซุ่มดูเหตุการณ์อยู่ในป่ามันสำปะหลัง แม้จำเลยและนายวายุจะนำอาวุธปืนติดตัวออกมาด้วย แต่จำเลยและนายวายุก็มิได้ใช้อาวุธปืนยิงผู้เสียหายกับพวกในทันทีที่เห็นผู้เสียหายกับพวก ที่จำเลยใช้อาวุธปืนยิงผู้เสียหายกับพวกก็เป็นการยิงสวนออกไปเพราะถูกผู้เสียหายกับพวกขว้างปาขวดสุราและไม้เข้าใส่ก่อน โดยได้ความจากคำเบิกความของผู้เสียหายว่า ที่ผู้เสียหายกับพวกขว้างปาขวดสุราและไม้เข้าไปในป่ามันสำปะหลัง เนื่องจากผู้เสียหายเห็นเงาคนในบริเวณดังกล่าว เมื่อไม่ปรากฏว่าผู้เสียหายกับพวกและจำเลยกับนายวายุมีสาเหตุโกรธเคืองกันมาก่อนอันจะเป็นเหตุให้ต้องทะเลาะวิวาทกัน เชื่อว่าการที่จำเลยและนายวายุออกไปซุ่มดูเหตุการณ์โดยนำอาวุธปืนติดตัวไปด้วย ก็เพราะเข้าใจว่าอาจถูกผู้เสียหายกับพวกทำร้ายเอาได้ หาใช่เป็นการตระเตรียมอาวุธปืนเพื่อสมัครใจทะเลาะวิวาทกับพวกผู้เสียหายไม่ การที่ผู้เสียหายกับพวกขว้างปาขวดสุราและไม้เข้าไปยังบริเวณที่จำเลยและนายวายุหลบซ่อนอยู่โดยจำเลยและนายวายุมิได้ก่อเหตุขึ้นก่อน ย่อมเป็นเหตุทำให้จำเลยสำคัญผิดว่าผู้เสียหายกับพวกซึ่งมีจำนวนมากกว่ามีเจตนาประทุษร้ายจำเลยและนายวายุ อันเป็นภยันตรายซึ่งเกิดจากการประทุษร้ายอันละเมิดต่อกฎหมาย และเป็นภยันตรายที่ใกล้จะถึง จำเลยจึงมีสิทธิกระทำการป้องกันเพื่อให้พ้นจากภยันตรายดังกล่าว แต่ไม่ปรากฏว่าผู้เสียหายกับพวกมีอาวุธร้ายแรงอื่นใดอีก การที่จำเลยใช้อาวุธปืนยิงผู้เสียหายกับพวกย่อมไม่ได้สัดส่วนกับการป้องกันตัวของจำเลย การกระทำของจำเลยจึงเป็นการป้องกันเกินสมควรแก่เหตุโดยสำคัญผิด เมื่อกระสุนปืนที่จำเลยยิงถูกผู้เสียหายเป็นเหตุให้ผู้เสียหายได้รับบาดเจ็บเป็นอันตรายสาหัส จำเลยมีความผิดฐานร่วมกันพยายามฆ่าผู้อื่นอันเป็นการป้องกันเกินสมควรแก่เหตุโดยสำคัญผิด อย่างไรก็ดีเมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่าฝ่ายจำเลยได้พยายามบรรเทาผลร้ายโดยชดใช้ค่าเสียหายให้แก่ผู้เสียหายเป็นเงิน 80,000 บาท จนผู้เสียหายพอใจและไม่ติดใจดำเนินคดีแก่จำเลยทั้งทางคดีอาญาและคดีแพ่ง กรณีมีเหตุอันควรปรานีลงโทษจำเลยสถานเบาและรอการลงโทษให้จำเลย โดยให้มีผลไปถึงความผิดฐานร่วมกันมีอาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืนไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับใบอนุญาตและฐานร่วมกันพาอาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืนติดตัวไปในเมือง หมู่บ้าน หรือทางสาธารณะโดยไม่ได้รับใบอนุญาตและโดยไม่มีเหตุสมควรด้วย แม้จะยุติไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นโดยไม่มีคู่ความผ่ายใดอุทธรณ์ก็ตาม แต่เพื่อให้จำเลยหลาบจำ เห็นควรลงโทษปรับและคุมความประพฤติของจำเลยไว้ด้วย ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษามานั้นศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยฟังขึ้นบางส่วน
พิพากษาแก้เป็นว่า จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 288, 80 ประกอบมาตรา 62 วรรคแรก, 69 จำคุก 6 ปี ทางนำสืบของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา มีเหตุบรรเทาโทษ ลดโทษให้หนึ่งในสามตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงจำคุก 4 ปี ให้ลงโทษปรับจำเลยฐานร่วมกันมีอาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืนไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับใบอนุญาต 6,000 บาท และฐานร่วมกันพาอาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืนติดตัวไปในเมือง หมู่บ้าน หรือทางสาธารณะโดยไม่ได้รับใบอนุญาตและโดยไม่มีเหตุสมควร 4,000 บาท อีกสถานหนึ่ง ลดโทษให้กึ่งหนึ่ง ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 แล้ว คงปรับ 5,000 บาท เมื่อรวมกับโทษจำคุกฐานร่วมกันมีอาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืนไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับใบอนุญาตและฐานร่วมกันพาอาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืนติดตัวไปในเมือง หมู่บ้าน หรือทางสาธารณะโดยไม่ได้รับใบอนุญาตและโดยไม่มีเหตุสมควรตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 3 แล้ว เป็นจำคุก 4 ปี 9 เดือน และปรับ 5,000 บาท โทษจำคุกให้รอการลงโทษไว้มีกำหนด 3 ปี ให้คุมความประพฤติของจำเลย โดยให้จำเลยไปรายงานตัวต่อพนักงานคุมประพฤติทุก 4 เดือนต่อครั้ง ภายในระยะเวลาที่รอการลงโทษ กับให้จำเลยกระทำกิจกรรมบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์ตามที่พนักงานคุมประพฤติและจำเลยเห็นสมควรเป็นเวลา 30 ชั่วโมง ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 ไม่ชำระค่าปรับให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30 นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 3

Articles de code cités มาตราที่อ้างอิง

Article 288 du Code criminel มาตรา 288 ป.อ. Section 62, Criminal Code มาตรา 62 ป.อ. Section 68, Criminal Code มาตรา 68 ป.อ. Section 69, Criminal Code มาตรา 69 ป.อ. Article 80 du Code criminel มาตรา 80 ป.อ.

💡 Ce que cela signifie pour vous 💡 สิ่งที่หมายถึงสำหรับคุณ

Two things decide a case of this shape. The first is what the defendant believed, not what was in fact true: Section 62 paragraph one judges him on the facts as he took them to be, so evidence of what he could see and hear at that moment counts for more than what the other side actually intended. The second is proportionality, which is measured against the weapons the other side was carrying, not against how frightened the defendant was. Compensation goes to sentence rather than to guilt: paying the victim 80,000 baht, and the victim's willingness to let the matter drop, is what turned four years in prison into a suspended sentence.

คดีลักษณะนี้ชี้ขาดด้วยสองเรื่อง เรื่องแรกคือสิ่งที่จำเลยเข้าใจ ไม่ใช่ความจริงที่เกิดขึ้น เพราะ ป.อ. มาตรา 62 วรรคแรก ให้วินิจฉัยจากข้อเท็จจริงเท่าที่จำเลยสำคัญผิด พยานหลักฐานว่าจำเลยเห็นและได้ยินอะไรในขณะนั้น จึงสำคัญกว่าเจตนาที่แท้จริงของอีกฝ่าย เรื่องที่สองคือสัดส่วนของการป้องกัน ซึ่งวัดจากอาวุธที่อีกฝ่ายมีอยู่ ไม่ใช่จากความหวาดกลัวของจำเลย ส่วนการชดใช้ค่าเสียหายไม่ทำให้พ้นความผิด แต่มีผลในชั้นกำหนดโทษ การชดใช้ 80,000 บาท จนผู้เสียหายไม่ติดใจดำเนินคดี คือเหตุที่ทำให้โทษจำคุก 4 ปี กลายเป็นโทษที่รอการลงโทษ

Foire aux questions คำถามที่พบบ่อย

Does a mistaken belief that you are about to be attacked give a right of self-defense in Thailand? การสำคัญผิดว่าจะถูกทำร้าย ทำให้มีสิทธิป้องกันตัวหรือไม่?

Yes, within limits. In Decision 5299/2562 the Supreme Court applied Section 62 paragraph one and judged the defendant on the facts as he mistakenly believed them to be, so a right of defense arose. But firing a gun on attackers carrying only bottles and pieces of wood was not proportionate, so the act was excessive self-defense under Section 69, the conviction for attempted murder stood, and the sentence was suspended.

มีสิทธิ แต่มีขอบเขต ศาลฎีกาวินิจฉัยในคำพิพากษาที่ 5299/2562 ว่า ตาม ป.อ. มาตรา 62 วรรคแรก ต้องวินิจฉัยตามข้อเท็จจริงเท่าที่จำเลยสำคัญผิด จำเลยจึงมีสิทธิป้องกัน แต่เมื่ออีกฝ่ายมีเพียงขวดสุราและไม้ การใช้อาวุธปืนยิงย่อมไม่ได้สัดส่วน เป็นการป้องกันเกินสมควรแก่เหตุตามมาตรา 69 ยังคงมีความผิดฐานพยายามฆ่า แต่ศาลให้รอการลงโทษ

légitime défense excessive mistake of fact Article 62 Article 69 tentative de meurtre peine avec sursis

📖 Pour en savoir plus, consultez ThaiLawOnline 📖 อ่านเพิ่มเติมที่ ThaiLawOnline

Meurtre et homicide en droit pénal thaïlandais

Sébastien H. Brousseau LL.B., B.Sc. Consultant juridique étranger

Wichuda Atthatmethakon LL.M. Avocat et notaire thaïlandais

Examiné et annoté par des professionnels du droit qualifiés ayant plus de 18 ans d'expérience en droit thaïlandais.

ตรวจสอบและอธิบายโดยผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายที่มีประสบการณ์การปฏิบัติงานด้านกฎหมายไทยมากกว่า 18 ปี

Clause de non-responsabilité: Les traductions anglaises fournies sur ce site Web sont non officielles et à titre informatif uniquement. Le texte faisant foi des lois thaïlandaises est en langue thaïe tel que publié dans la Gazette royale thaïlandaise (RatchakitchanubeksaCe contenu ne constitue pas un avis juridique. Pour toute question juridique spécifique, veuillez consulter un avocat thaïlandais qualifié.

Droits d'auteur © 2026 ThaiLaw Online Co. Ltd. Le texte statutaire thaïlandais (ตัวบทกฎหมาย) et les décisions originales de la Cour suprême (Dika) en langue thaïe sont dans le domaine public telles que publiées dans la Gazette du gouvernement royal thaïlandais (ราชกิจจานุเบกษา) conformément à l'article 7 de la loi sur le droit d'auteur de 2537 (1994). Tout le reste du contenu, y compris les traductions en anglais, les résumés des décisions de la Cour suprême (Dika), les annotations juridiques, les renvois, les commentaires et l'analyse éditoriale, constitue la propriété intellectuelle protégée par le droit d'auteur de ThaiLawOnline et ses rédacteurs, Sébastien H. Brousseau (LL.B.) et Wichuda Atthatmethakon (LL.M.). Toute reproduction ou distribution non autorisée est interdite.

ข้อสงวนสิทธิ์: คำแปลภาษาอังกฤษที่ให้ไว้ในเว็บไซต์นี้เป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการและมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเท่านั้น ตัวบทกฎหมายที่เป็นทางการคือภาษาไทยตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เนื้อหานี้ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย สำหรับคำถามทางกฎหมายเฉพาะ กรุณาปรึกษาทนายความไทยที่มีคุณสมบัติ

ลิขสิทธิ์ © 2026 บริษัท ไทยลอว์ ออนไลน์ จำกัด ตัวบทกฎหมายภาษาไทยและคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับภาษาไทยดั้งเดิมเป็นสาธารณสมบัติ ตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 เนื้อหาอื่นทั้งหมด ได้แก่ คำแปลภาษาอังกฤษ บทสรุปคำพิพากษาศาลฎีกา คำอธิบายกฎหมาย การอ้างอิงข้าม ข้อวิจารณ์ และบทวิเคราะห์ทางบรรณาธิการ เป็นทรัพย์สินทางปัญญาอันมีลิขสิทธิ์ของ ThaiLawOnline และบรรณาธิการ เซบาสเตียง อ็อง บรูโซ (LL.B.) และ วิชุดา อรรถเมธากร (LL.M.) ห้ามทำซ้ำหรือเผยแพร่โดยไม่ได้รับอนุญาต

Guide

mariage

Divorce et enfants

Planification successorale

Plus

Guide

Achat

Droits

Baux et impôts

Vivre en Thaïlande

Guide

Créer une entreprise

Entreprises étrangères

Emploi et fiscalité

Contrats

Types de visas

Statut

Exigences

Guides

Guide

Lois

Procédures

Sujets

⚖️ Points clés à retenir ⚖️ ประเด็นสำคัญ

Résumé exécutif บทสรุปผู้บริหาร

Les faits de l'affaire ข้อเท็จจริง

Décision de la Cour (Ratio Decidendi) คำวินิจฉัยของศาล (หลักกฎหมาย)

Analyse juridique การวิเคราะห์ทางกฎหมาย

Décision de la Cour plénière คำพิพากษาฉบับเต็ม

Articles de code cités มาตราที่อ้างอิง

💡 Ce que cela signifie pour vous 💡 สิ่งที่หมายถึงสำหรับคุณ

Foire aux questions คำถามที่พบบ่อย

📖 Pour en savoir plus, consultez ThaiLawOnline 📖 อ่านเพิ่มเติมที่ ThaiLawOnline

ThaiLawOnline

Domaines de pratique

Entrer en contact

Bulletin

⚖️ Points clés à retenir ⚖️ ประเด็นสำคัญ

Résumé exécutif บทสรุปผู้บริหาร

Les faits de l'affaire ข้อเท็จจริง

Décision de la Cour (Ratio Decidendi) คำวินิจฉัยของศาล (หลักกฎหมาย)

Analyse juridique การวิเคราะห์ทางกฎหมาย

Décision de la Cour plénière คำพิพากษาฉบับเต็ม

Articles de code cités มาตราที่อ้างอิง

💡 Ce que cela signifie pour vous 💡 สิ่งที่หมายถึงสำหรับคุณ

Foire aux questions คำถามที่พบบ่อย

Décisions connexes de la Cour suprêmeคำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวข้อง

Waiting Too Far Away to Help Makes an Accomplice, Not a Co-Principalคำพิพากษาฎีกาที่ 4978/2562: คอยดูต้นทางห่างจากที่เกิดเหตุ เป็นผู้สนับสนุน ไม่ใช่ตัวการ

Leaving the Person You Injured to Die Is Attempted Murder by Omissionคำพิพากษาฎีกาที่ 16412/2555: ทิ้งผู้ที่ตนทำให้บาดเจ็บไว้ เป็นพยายามฆ่าโดยงดเว้น

📖 Pour en savoir plus, consultez ThaiLawOnline 📖 อ่านเพิ่มเติมที่ ThaiLawOnline

ThaiLawOnline

Domaines de pratique

Entrer en contact

Bulletin