Arrêt de référence คำพิพากษาสำคัญ Code civil et commercialป.พ.พ. Décision 4969/2565 คำพิพากษาที่ 4969/2565 2022 (BE 2565)

Le jugement de divorce par consentement ne donne aucun droit à une indemnisation de la part du conjoint en vertu de l’article 1523 หย่าโดยคำพิพากษาตามยอมมิใช่หย่าเพราะเหตุตามมาตรา 1516 (1) จึงเรียกค่าทดแทนจากคู่สมรสไม่ได้

Sections du CCC : มาตรา ป.พ.พ.:

⚖️ Point essentiel ⚖️ ประเด็นสำคัญ

1. CCC L'article 1523, paragraphe 1, stipule que " lorsque le tribunal statue divorce Au titre de l’article 1516(1), la femme ou le mari a droit à une indemnisation de la part de l’époux ou de la femme et de la personne qui lui a apporté son soutien ou qui lui a rendu hommage, ou qui a provoqué le divorce. compromis et l'accord de partage des charges n'est pas statué sur le fondement de l'article 1516 (1), de sorte qu'aucune indemnisation ne doit être versée par l'autre époux en vertu du paragraphe premier. 2. Un prêt contracté par un seul des époux et utilisé pour l'éducation des enfants selon les besoins de la situation familiale constitue une dette commune au sens de l'article 1490 (1). En vertu de l'article 291, le créancier peut réclamer l'intégralité de la dette à l'un ou l'autre des époux ; l'article 1535, qui répartit les dettes communes de manière égale en cas de dissolution du mariage, ne s'applique qu'entre les époux. L'époux emprunteur ne peut réclamer la moitié de l'autre époux tant que le créancier n'aura pas été intégralement remboursé.

1. ป.พ.พ. มาตรา 1523 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "เมื่อศาลพิพากษาให้หย่ากันเพราะเหตุตามมาตรา 1516 (1) ภริยาหรือสามีมีสิทธิได้รับค่าทดแทนจากสามีหรือภริยาและจากผู้ซึ่งได้รับการอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่อง หรือผู้ซึ่งเป็นเหตุแห่งการหย่านั้น" สิทธิได้รับค่าทดแทนจากคู่สมรสอีกฝ่ายจึงมีเฉพาะกรณีที่ศาลพิพากษาให้หย่าเพราะเหตุดังกล่าว เมื่อคู่สมรสตกลงหย่ากันโดยทำสัญญาประนีประนอมยอมความระหว่างพิจารณาและศาลพิพากษาตามยอม การหย่านั้นมิใช่การที่ศาลพิพากษาให้หย่าเพราะเหตุตามมาตรา 1516 (1) จึงไม่มีสิทธิได้รับค่าทดแทนจากคู่สมรสอีกฝ่ายตามวรรคหนึ่ง 2. หนี้เงินกู้ที่คู่สมรสฝ่ายเดียวเป็นผู้กู้ แต่นำเงินไปใช้เกี่ยวกับการศึกษาของบุตรตามสมควรแก่อัตภาพ เป็นหนี้ร่วมตามมาตรา 1490 (1) ตามมาตรา 291 เจ้าหนี้จะเรียกชำระหนี้จากคู่สมรสคนใดคนหนึ่งโดยสิ้นเชิงหรือแต่โดยส่วนก็ได้จนกว่าหนี้จะระงับ ส่วนมาตรา 1535 ที่ให้แบ่งความรับผิดในหนี้ร่วมตามส่วนเท่ากันเมื่อการสมรสสิ้นสุดลง เป็นเรื่องระหว่างคู่สมรสเท่านั้น คู่สมรสผู้กู้จะเรียกให้อีกฝ่ายชำระส่วนของตนไม่ได้จนกว่าจะได้ชำระหนี้แก่เจ้าหนี้ครบถ้วน

Résumé บทสรุปผู้บริหาร

La femme a intenté une action en divorce contre son mari (le premier défendeur) et une autre femme (le second défendeur) devant le tribunal de la jeunesse et de la famille de Rayong., pension alimentaire pour enfants, la convention de partage des biens et une indemnisation de 1 000 000 THB. Le 15 mai 2019 (2019), lors du procès, les époux ont signé un compromis couvrant le divorce, les frais des enfants, les biens immobiliers et les voitures, et ont demandé une décision consensuelle, laissant uniquement la demande d’indemnisation et la créance du mari. Le tribunal de première instance a statué sur le compromis, ordonnant à la femme de payer 683 000 THB pour les dettes matrimoniales et accordant une indemnisation de 100 000 THB. La Cour d’appel des affaires spécialisées a annulé l’ordonnance relative à l’indemnisation contre le mari et l’ordonnance exigeant que la femme partage la moitié d’un prêt d’une coopérative de placement. Les deux époux ont fait appel avec autorisation. La Cour suprême a confirmé. Conformément à l’article 1523, paragraphe 1 du CCC, un époux ne peut recouvrer une indemnisation de l’autre époux que si le tribunal statue par un jugement de divorce en vertu de l’article 1516 (1) ; un jugement de divorce consensuel n’est pas un tel jugement, et la femme n’avait pas apporté de preuves à ce sujet. En ce qui concerne la dette, les 1 566 600 THB utilisés pour les études universitaires du premier enfant en Écosse constituaient une dette commune au sens de l'article 1490 (1), mais comme le mari n'avait pas encore remboursé la coopérative, il ne pouvait pas exiger la moitié de celle-ci : en vertu de l'article 291, le créancier pouvait néanmoins réclamer la totalité à l'un ou l'autre des époux, tandis que l'article 1535 ne régissait que la répartition entre eux.

ภริยาฟ้องสามี (จำเลยที่ 1) และหญิงอื่น (จำเลยที่ 2) ต่อศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัดระยอง ขอหย่า เรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร ขอให้ใส่ชื่อภริยาเป็นเจ้าของร่วมในสินสมรส และเรียกค่าทดแทน 1,000,000 บาท สามีฟ้องแย้งขอหย่า ขออำนาจปกครอง ขอแบ่งทรัพย์สิน และให้ภริยาร่วมรับผิดหนี้ระหว่างสมรส ระหว่างพิจารณา วันที่ 15 พฤษภาคม 2562 คู่สมรสทำสัญญาประนีประนอมยอมความเรื่องการหย่า ค่าใช้จ่ายของบุตร ที่ดินและรถยนต์ และขอให้ศาลพิพากษาตามยอม คงเหลือเฉพาะประเด็นค่าทดแทนและหนี้สินตามฟ้องแย้ง ศาลชั้นต้นพิพากษาตามยอม ให้ภริยาร่วมรับผิดหนี้ระหว่างสมรส 683,000 บาท และกำหนดค่าทดแทน 100,000 บาท ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษพิพากษาแก้ให้ยกคำขอค่าทดแทนในส่วนของสามี และยกฟ้องแย้งในส่วนที่ให้ภริยาร่วมรับผิดหนี้เงินกู้สหกรณ์ออมทรัพย์กึ่งหนึ่ง คู่สมรสทั้งสองฎีกาโดยได้รับอนุญาต ศาลฎีกาพิพากษายืน ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1523 วรรคหนึ่ง คู่สมรสมีสิทธิได้รับค่าทดแทนจากคู่สมรสอีกฝ่ายเฉพาะกรณีที่ศาลพิพากษาให้หย่าเพราะเหตุตามมาตรา 1516 (1) การพิพากษาตามยอมมิใช่กรณีดังกล่าว ทั้งภริยามิได้นำสืบข้อเท็จจริงอันเป็นเหตุหย่านั้น ส่วนหนี้เงินกู้ 1,566,600 บาท ที่นำไปใช้เป็นค่าศึกษาของบุตรคนแรกที่สกอตแลนด์เป็นหนี้ร่วมตามมาตรา 1490 (1) แต่เมื่อสามียังชำระหนี้แก่สหกรณ์ไม่ครบ จึงเรียกให้ภริยาชำระกึ่งหนึ่งไม่ได้ เพราะตามมาตรา 291 เจ้าหนี้ยังเรียกให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งชำระหนี้ทั้งหมดได้ และมาตรา 1535 เป็นเพียงการแบ่งความรับผิดระหว่างคู่สมรส โดยไม่ตัดสิทธิสามีที่จะฟ้องเมื่อชำระหนี้ครบแล้ว

Faits de l’affaire ข้อเท็จจริง

Les époux se sont mariés le 15 janvier 1999 (1999) et ont eu deux enfants, âgés de 19 et 17 ans au moment de l’arrêt de la Cour suprême. La femme a intenté une action en divorce, en pension alimentaire pour enfants et en inscription commune des biens. biens matrimoniaux et 1 000 000 THB en dommages-intérêts de la part du mari et du deuxième défendeur. Le 15 mai 2019 (2019), les époux ont conclu un compromis devant le tribunal de première instance couvrant le divorce, les frais des enfants, trois parcelles de terrain et deux voitures, et ont renoncé à toutes les autres questions, à l'exception de la demande de dommages-intérêts et des dettes figurant dans la contre-séquence. Le tribunal de première instance a statué sur le compromis, ordonnant à la femme de payer 683 000 THB en remboursement des dettes matrimoniales avec intérêts à compter du 28 janvier 2019 et d'accorder une indemnisation de 100 000 THB. La Cour d'appel a annulé l'ordonnance relative aux dommages-intérêts contre le mari et l'ordonnance prévoyant la répartition de la moitié du troisième prêt coopératif. Le mari avait emprunté 2 500 000 THB auprès de la coopérative de prévoyance de ses employés, dont 1 566 600 THB avaient été dépensés pour les études du premier enfant à l'Université de Glasgow. Les deux époux ont formé un recours avec autorisation.

คู่สมรสจดทะเบียนสมรสเมื่อวันที่ 15 มกราคม 2542 มีบุตร 2 คน อายุ 19 ปีเศษ และ 17 ปีเศษ ในขณะศาลฎีกาพิพากษา ภริยาฟ้องขอหย่า เรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร ขอให้ใส่ชื่อเป็นเจ้าของร่วมในสินสมรส และเรียกค่าทดแทน 1,000,000 บาท จากสามีและจำเลยที่ 2 สามีฟ้องแย้งขอหย่า ขอเป็นผู้ใช้อำนาจปกครองแต่ผู้เดียว เรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรจากภริยา ขอแบ่งที่ดิน เรียกเงินในบัญชีธนาคาร 783,000 บาท และให้ภริยาร่วมรับผิดหนี้ระหว่างสมรส 1,686,615 บาท วันที่ 15 พฤษภาคม 2562 คู่สมรสทำสัญญาประนีประนอมยอมความต่อศาลชั้นต้น ตกลงหย่าและไปจดทะเบียนภายใน 7 วัน แบ่งกันชำระค่าใช้จ่ายการศึกษาปีสุดท้ายของบุตรคนแรกที่สกอตแลนด์และค่าใช้จ่ายรายเดือนของบุตรคนที่สอง แบ่งที่ดินสามแปลง และจัดสรรรถยนต์สองคัน โดยสละประเด็นอื่นทั้งหมดเว้นแต่ค่าทดแทนและหนี้สินตามฟ้องแย้ง ศาลชั้นต้นพิพากษาตามยอม ให้ภริยาร่วมรับผิดหนี้ระหว่างสมรส 683,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยนับแต่วันที่ 28 มกราคม 2562 และกำหนดค่าทดแทน 100,000 บาท ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษยกคำขอค่าทดแทนในส่วนของสามีและยกฟ้องแย้งในส่วนหนี้เงินกู้สหกรณ์ครั้งที่ 3 กึ่งหนึ่ง สามีกู้เงินจากสหกรณ์ออมทรัพย์พนักงาน 2,500,000 บาท หักชำระหนี้เดิมแล้วคงเหลือ 1,566,600 บาท โอนให้ภริยาเพื่อซื้อที่ดิน แต่ภริยานำไปใช้เป็นค่าศึกษาของบุตรคนแรกที่มหาวิทยาลัยกลาสโกว์

Motifs déterminants de la décision คำวินิจฉัยของศาล (หลักกฎหมาย)

1. L’article 1523, paragraphe 1, de la loi sur le divorce prévoit que " lorsque le tribunal prononce le divorce sur la base de l’article 1516 (1), la femme ou l’homme a droit à une indemnisation de la part de l’époux ou de l’épouse et de la personne qui a entretenu ou honoré la famille ou qui a causé le divorce ". Un divorce réglé par compromis et inscrit dans un jugement de consentement n’est pas prononcé sur la base de l’article 1516 (1), de sorte que aucune indemnisation ne doit être due par l’autre époux en vertu du paragraphe 1. 2. Un prêt pris par un seul époux et utilisé pour l’éducation des enfants, selon les besoins de la situation familiale, constitue une dette commune en vertu de l’article 1490 (1). En vertu de l’article 291, le créancier peut réclamer l’intégralité de la dette à l’un ou l’autre époux ; l’article 1535, qui répartit les dettes communes de manière égale lors de la dissolution du mariage, n’est applicable qu’entre les époux. L’époux emprunteur ne peut réclamer la moitié de celle-ci tant que le créancier n’aura pas été intégralement remboursé.
1. ป.พ.พ. มาตรา 1523 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "เมื่อศาลพิพากษาให้หย่ากันเพราะเหตุตามมาตรา 1516 (1) ภริยาหรือสามีมีสิทธิได้รับค่าทดแทนจากสามีหรือภริยาและจากผู้ซึ่งได้รับการอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่อง หรือผู้ซึ่งเป็นเหตุแห่งการหย่านั้น" สิทธิได้รับค่าทดแทนจากคู่สมรสอีกฝ่ายจึงมีเฉพาะกรณีที่ศาลพิพากษาให้หย่าเพราะเหตุดังกล่าว เมื่อคู่สมรสตกลงหย่ากันโดยทำสัญญาประนีประนอมยอมความระหว่างพิจารณาและศาลพิพากษาตามยอม การหย่านั้นมิใช่การที่ศาลพิพากษาให้หย่าเพราะเหตุตามมาตรา 1516 (1) จึงไม่มีสิทธิได้รับค่าทดแทนจากคู่สมรสอีกฝ่ายตามวรรคหนึ่ง 2. หนี้เงินกู้ที่คู่สมรสฝ่ายเดียวเป็นผู้กู้ แต่นำเงินไปใช้เกี่ยวกับการศึกษาของบุตรตามสมควรแก่อัตภาพ เป็นหนี้ร่วมตามมาตรา 1490 (1) ตามมาตรา 291 เจ้าหนี้จะเรียกชำระหนี้จากคู่สมรสคนใดคนหนึ่งโดยสิ้นเชิงหรือแต่โดยส่วนก็ได้จนกว่าหนี้จะระงับ ส่วนมาตรา 1535 ที่ให้แบ่งความรับผิดในหนี้ร่วมตามส่วนเท่ากันเมื่อการสมรสสิ้นสุดลง เป็นเรื่องระหว่างคู่สมรสเท่านั้น คู่สมรสผู้กู้จะเรียกให้อีกฝ่ายชำระส่วนของตนไม่ได้จนกว่าจะได้ชำระหนี้แก่เจ้าหนี้ครบถ้วน

Analyse juridique การวิเคราะห์ทางกฎหมาย

La Cour suprême, division Jeunesse et Famille, s'est limitée aux deux points sur lesquels le permis de recours avait été accordé. Quant à la demande de la femme visant à obtenir 100 000 THB de l'époux, la Cour a cité l'article 1523, paragraphe 1, du Code civil et a expliqué que la compensation de l'autre époux est limitée au cas où le tribunal prononce le divorce sur la base de l'article 1516 (1). Dans ce cas, les époux avaient accepté de divorcer en vertu d'un compromis daté du 15 mai 2019 (2019) et avaient demandé une décision consensuelle. Une décision consensuelle déclarant le divorce n'est pas une décision déclarant le divorce en vertu de l'article 1516 (1), et la femme n'avait pas apporté de preuves à ce sujet. Elle n'avait donc aucun droit à une indemnisation de l'époux. Quant au contre-recours du mari visant à obtenir 783 300 THB, soit la moitié du troisième prêt coopératif, les revenus nets de 1 566 600 THB ont été versés à la femme et dépensés pour l'éducation universitaire du premier enfant en Écosse. Il s'agissait d'une dette destinée à financer l'éducation des enfants, conformément à la situation de la famille, une dette commune au sens de l'article 1490 (1). Bien que seul le mari ait signé en tant que preneur de crédit, la femme était liée comme co-débiteur envers la coopérative. En vertu de l'article 291, le créancier peut exiger l'exécution totale ou partielle de la dette de l'un ou l'autre co-débiteur jusqu'à ce que la dette soit acquittée. L'article 1535, qui répartit les dettes communes à parts égales en cas de dissolution du mariage, ne concerne que les époux et n'affecte pas le créancier. Étant donné que le mari n'avait pas encore remboursé la coopérative en totalité, il ne pouvait exiger de la femme qu'elle lui verse sa part de la dette : s'il l'avait fait, elle pourrait néanmoins être poursuivie par le créancier pour cette même dette. La Cour a confirmé, sans préjudice du droit du mari de poursuivre la coopérative une fois qu'il aura remboursé cette dernière ou que la dette sera acquittée.

ศาลฎีกาแผนกคดีเยาวชนและครอบครัววินิจฉัยเฉพาะสองประเด็นที่อนุญาตให้ฎีกา ประเด็นแรก ค่าทดแทน 100,000 บาท ที่ภริยาเรียกจากสามี ศาลฎีกาอ้าง ป.พ.พ. มาตรา 1523 วรรคหนึ่ง และอธิบายว่าสิทธิได้รับค่าทดแทนจากคู่สมรสอีกฝ่ายมีเฉพาะกรณีที่ศาลพิพากษาให้หย่าเพราะเหตุตามมาตรา 1516 (1) คือ การอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องผู้อื่นฉันภริยาหรือสามี เป็นชู้หรือมีชู้ หรือร่วมประเวณีกับผู้อื่นเป็นอาจิณ จึงต้องประกอบด้วยสองเงื่อนไข คือ มีการกระทำดังกล่าว และศาลพิพากษาให้หย่าเพราะเหตุนั้น คดีนี้คู่สมรสตกลงหย่ากันตามสัญญาประนีประนอมยอมความฉบับลงวันที่ 15 พฤษภาคม 2562 และขอให้ศาลพิพากษาตามยอม การพิพากษาตามยอมให้หย่ามิใช่การพิพากษาให้หย่าเพราะมีเหตุหย่าตามมาตรา 1516 (1) ทั้งภริยามิได้นำสืบข้อเท็จจริงอันเป็นเหตุแห่งการหย่านั้น ภริยาจึงไม่มีสิทธิได้รับค่าทดแทนจากสามี ที่ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษยกคำขอส่วนนี้ชอบแล้ว ประเด็นที่สอง ฟ้องแย้งของสามีเรียกเงิน 783,300 บาท กึ่งหนึ่งของหนี้เงินกู้สหกรณ์ครั้งที่ 3 ข้อเท็จจริงยุติว่าเงินสุทธิ 1,566,600 บาท ถูกโอนให้ภริยาและนำไปใช้เป็นค่าศึกษาของบุตรคนแรกในระดับมหาวิทยาลัยที่สกอตแลนด์ หนี้นี้จึงเป็นหนี้เกี่ยวกับการศึกษาของบุตรตามสมควรแก่อัตภาพ เป็นหนี้ร่วมตามมาตรา 1490 (1) แม้สามีเป็นผู้กู้แต่เพียงลำพังและภริยามิได้เป็นผู้กู้ร่วมหรือผู้ค้ำประกัน ภริยาก็ผูกพันในฐานะลูกหนี้ร่วมต่อสหกรณ์ ตามมาตรา 291 เจ้าหนี้จะเรียกชำระหนี้จากลูกหนี้ร่วมคนใดคนหนึ่งโดยสิ้นเชิงหรือแต่โดยส่วนก็ได้ และทั้งสองยังคงผูกพันจนกว่าหนี้จะได้ชำระเสร็จสิ้นเชิง ส่วนมาตรา 1535 ที่ให้แบ่งความรับผิดในหนี้ร่วมตามส่วนเท่ากันเมื่อการสมรสสิ้นสุดลง เป็นเรื่องการแบ่งความรับผิดระหว่างคู่สมรสเท่านั้น ไม่กระทบสิทธิของเจ้าหนี้ แม้คู่สมรสจะไม่ได้เป็นสามีภริยากันแล้ว เมื่อสามียังชำระหนี้แก่สหกรณ์ไม่ครบถ้วน จึงเรียกให้ภริยาชำระส่วนของภริยาแก่ตนไม่ได้ เพราะหากภริยาชำระแล้ว ภริยายังอาจถูกเจ้าหนี้เรียกให้ชำระหนี้เดียวกันอีกได้ ศาลฎีกาพิพากษายืน แต่ไม่ตัดสิทธิสามีที่จะฟ้องเรียกให้ภริยาชำระ 783,300 บาท หลังจากชำระหนี้แก่สหกรณ์ครบถ้วนหรือหนี้ระงับแล้ว

Texte de la décision judiciaire ข้อความคำพิพากษาภาษาไทย

Texte de la décision conservé dans la base.
Source à l’appui : Adresse de la source non renseignée
ข้อความคำพิพากษาที่บันทึกไว้ในฐานข้อมูลนี้
เอกสารอ้างอิงประกอบ: ยังไม่ได้บันทึก URL ของแหล่งที่มา

การเรียกค่าทดแทนจากคู่สมรสอีกฝ่ายนั้น ป.พ.พ. มาตรา 1523 วรรคหนึ่ง บัญญัติไว้ว่า "เมื่อศาลพิพากษาให้หย่ากันเพราะเหตุตามมาตรา 1516 (1) ภริยาหรือสามีมีสิทธิได้รับค่าทดแทนจากสามีหรือภริยาและจากผู้ซึ่งได้รับการอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่อง หรือผู้ซึ่งเป็นเหตุแห่งการหย่านั้น" ซึ่งบทบัญญัติตามมาตรา 1523 วรรคหนึ่ง ให้ภริยาหรือสามีมีสิทธิได้รับค่าทดแทนจากสามีหรือภริยาซึ่งเป็นคู่สมรสอีกฝ่ายได้เฉพาะกรณีที่ศาลพิพากษาให้หย่ากันเพราะเหตุหย่าตามมาตรา 1516 (1) คือ กรณีที่สามีหรือภริยาอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องผู้อื่นฉันภริยาหรือฉันสามี เป็นชู้หรือมีชู้ หรือร่วมประเวณีกับผู้อื่นเป็นอาจิณ ดังนั้น การที่โจทก์จะมีสิทธิได้รับค่าทดแทนจากจำเลยที่ 1 ในกรณีนี้ นอกจากจำเลยที่ 1 จะอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องจำเลยที่ 2 ฉันภริยาหรือเป็นชู้หรือร่วมประเวณีกันเป็นอาจิณอันเป็นเหตุหย่าตามมาตรา 1516 (1) แล้วยังต้องเป็นกรณีที่ศาลพิพากษาให้โจทก์กับจำเลยที่ 1 หย่ากันเพราะเหตุดังกล่าวด้วย เมื่อคดีนี้โจทก์ฟ้องหย่าจำเลยที่ 1 และเรียกค่าทดแทนจากจำเลยที่ 1 ด้วย แต่เมื่อในระหว่างการพิจารณาคดีของศาลชั้นต้น โจทก์กับจำเลยที่ 1 ตกลงหย่ากันโดยทำสัญญาประนีประนอมยอมความฉบับลงวันที่ 15 พฤษภาคม 2562 และขอให้ศาลพิพากษาตามยอม ซึ่งการที่ศาลพิพากษาตามยอมให้โจทก์กับจำเลยที่ 1 หย่ากันนี้ไม่ใช่กรณีที่ศาลพิพากษาให้หย่ากันเพราะมีเหตุหย่าตามมาตรา 1516 (1) ทั้งโจทก์ไม่ได้นำสืบถึงข้อเท็จจริงอันเป็นเหตุแห่งการหย่าตามมาตรา 1516 (1) โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับค่าทดแทนจากจำเลยที่ 1 ตามมาตรา 1523 วรรคหนึ่ง
แม้การกู้ยืมเงินจากสหกรณ์ออมทรัพย์พนักงานนี้เฉพาะจำเลยที่ 1 แต่เพียงลำพังที่เป็นผู้กู้ โดยที่โจทก์มิได้ผูกพันเป็นผู้กู้ร่วมหรือค้ำประกันในหนี้จำนวนนี้กับสหกรณ์ออมทรัพย์พนักงาน ผู้ให้กู้ด้วยก็ตาม แต่เมื่อโจทก์นำเงินดังกล่าวไปใช้เป็นค่าใช้จ่ายในการศึกษาเล่าเรียนบุตรคนแรก การกู้ยืมเงินดังกล่าวจึงเป็นหนี้ที่จำเลยที่ 1 นำมาใช้เกี่ยวกับการศึกษาของบุตรตามสมควรแก่อัตภาพโจทก์กับจำเลยที่ 1 จึงเป็นลูกหนี้ร่วมกันตามมาตรา 1490 (1) ในจำนวนเงิน 1,566,600 บาท และต้องผูกพันชำระหนี้จนกว่าหนี้จะระงับและเจ้าหนี้จะเรียกชำระหนี้จากโจทก์หรือจำเลยที่ 1 แต่คนใดคนหนึ่งในฐานะลูกหนี้ร่วมให้ชำระหนี้โดยสิ้นเชิงหรือแต่โดยส่วนก็ได้ตามแต่จะเลือกตามมาตรา 291 ส่วนกรณีตามมาตรา 1535 เมื่อการสมรสสิ้นสุดลง ให้แบ่งความรับผิดในหนี้ที่จะต้องรับผิดด้วยกันตามส่วนเท่ากัน ก็เป็นเรื่องการแบ่งความรับผิดระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 เท่านั้น ซึ่งไม่กระทบต่อสิทธิของเจ้าหนี้ที่ยังมีสิทธิเรียกร้องให้ทั้งโจทก์และจำเลยที่ 1 ในฐานะลูกหนี้ร่วมชำระหนี้ได้ แม้โจทก์กับจำเลยที่ 1 จะไม่ได้เป็นสามีภริยากันแล้วก็ตาม เมื่อข้อเท็จจริงได้ความจากทางนำสืบของโจทก์และจำเลยที่ 1 ว่า จำเลยที่ 1 ยังชำระหนี้เงินกู้ยืมจำนวนดังกล่าวให้แก่สหกรณ์ออมทรัพย์พนักงานไม่ครบถ้วน จำเลยที่ 1 จึงไม่อาจเรียกให้โจทก์ชำระหนี้ในส่วนที่โจทก์ต้องร่วมรับผิดแก่ตนได้ เพราะหากให้โจทก์ชำระหนี้จำนวนดังกล่าวให้แก่จำเลยที่ 1 แล้ว แต่จำเลยที่ 1 ยังไม่ชำระหนี้ในจำนวนที่เป็นหนี้ร่วมให้แก่เจ้าหนี้จนสิ้นเชิง โจทก์ในฐานะลูกหนี้ร่วมก็ยังอาจถูกเจ้าหนี้เรียกให้ชำระหนี้เงินกู้จำนวนดังกล่าวอีกได้จนกว่าหนี้จำนวนนี้จะระงับสิ้นไป
โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องขอให้พิพากษาให้โจทก์กับจำเลยที่ 1 หย่าขาดจากการเป็นสามีภริยากัน ให้จำเลยที่ 1 ชำระค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรทั้งสองในชั้นมัธยมศึกษาคนละ 10,000 บาท ต่อเดือน และชั้นอุดมศึกษาคนละ 15,000 บาท ต่อเดือน นับแต่วันพิพากษาเป็นต้นไปจนกว่าบุตรทั้งสองจะสำเร็จการศึกษาชั้นอุดมศึกษา ให้จำเลยที่ 1 จดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ในสินสมรสตามฟ้องโดยให้ใส่ชื่อโจทก์กับจำเลยที่ 1 เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ร่วมกัน หากจำเลยที่ 1 ไม่ดำเนินการให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลยที่ 1 หากไม่สามารถตกลงแบ่งกันได้ให้นำทรัพย์สินดังกล่าวออกขายทอดตลาดและนำเงินมาแบ่งกันคนละกึ่งหนึ่ง ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชดใช้ค่าทดแทนแก่โจทก์เป็นเงิน 1,000,000 บาท
จำเลยที่ 1 ให้การ แก้ไขคำให้การและฟ้องแย้งขอให้ยกฟ้องและพิพากษาให้จำเลยที่ 1 กับโจทก์หย่าขาดจากการเป็นสามีภริยากัน เพิกถอนอำนาจปกครองบุตรทั้งสองของโจทก์ และให้จำเลยที่ 1 เป็นผู้ใช้อำนาจปกครองบุตรทั้งสองเพียงฝ่ายเดียว ให้โจทก์ชำระค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรทั้งสองคนละ 10,000 บาท นับแต่วันที่ศาลมีคำพิพากษาเป็นต้นไปจนกว่าบุตรทั้งสองจะบรรลุนิติภาวะ ให้โจทก์จดทะเบียนแบ่งแยกที่ดินโฉนดเลขที่ 107206 (ที่ถูก 107000) พร้อมสิ่งปลูกสร้างเลขที่ 63/31 (ที่ถูก 62/31) ให้แก่จำเลยที่ 1 กึ่งหนึ่ง หากจดทะเบียนแบ่งแยกไม่ได้ให้ขายทอดตลาดและนำเงินมาแบ่งกันคนละกึ่งหนึ่ง ให้โจทก์เบิกถอนเงินในบัญชีเงินฝากธนาคารกรุงศรีอยุธยา จำกัด (มหาชน) บัญชีชื่อโจทก์ นำมาแบ่งให้แก่จำเลยที่ 1 เป็นเงิน 783,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยนับแต่นำเงินเข้าฝากจนกว่าจะชำระเสร็จ หากโจทก์ไม่ดำเนินการให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของโจทก์ หากมีเงินฝากในบัญชีไม่ครบจำนวนให้โจทก์ชำระเงิน 783,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องแย้งเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่จำเลยที่ 1 และให้โจทก์ร่วมรับผิดชำระหนี้ระหว่างสมรสกึ่งหนึ่ง 1,686,615 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องแย้งเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่จำเลยที่ 1
จำเลยที่ 2 ให้การขอให้ยกฟ้อง
โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งขอให้ยกฟ้องแย้ง
ระหว่างพิจารณา โจทก์กับจำเลยที่ 1 ตกลงทำสัญญาประนีประนอมยอมความต่อศาลชั้นต้นฉบับลงวันที่ 15 พฤษภาคม 2562 มีข้อความว่า
ข้อ 1. โจทก์และจำเลยที่ 1 ตกลงหย่าขาดจากกัน โดยจะไปจดทะเบียนหย่ากันภายใน 7 วัน นับแต่วันทำสัญญาประนีประนอมยอมความ หากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งผิดนัดไม่ปฏิบัติ ให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนาแทนของฝ่ายที่ผิดนัด
ข้อ 2. โจทก์และจำเลยที่ 1 ตกลงชำระค่าเลี้ยงดูบุตร โดยในส่วนของบุตรคนแรกซึ่งศึกษาอยู่ที่เขตการปกครองสกอตแลนด์ อีก 1 ปี มีค่าใช้จ่าย 1,290,000 บาท โจทก์และจำเลยที่ 1 ตกลงแบ่งชำระเงินจำนวนดังกล่าวคนละครึ่งหนึ่ง ดังนี้
2.1 ชำระเป็นค่าเทอมคนละ 500,000 บาท ภายในวันที่ 31 กรกฎาคม 2562
2.2 ชำระเป็นค่าใช้จ่ายรายเดือนคนละ 10,000 บาท ทุกเดือนจนกว่าบุตรคนแรกจะจบการศึกษา โดยจะชำระภายในวันสิ้นเดือนของทุกเดือน เริ่มชำระงวดแรกสิ้นเดือนพฤษภาคม 2562
2.3 ชำระค่าเดินทางของบุตรคนแรกคนละ 25,000 บาท ภายในวันที่ 5 พฤศจิกายน 2562
การชำระเงินดังกล่าวโจทก์และจำเลยที่ 1 จะโอนเงินเข้าบัญชีให้แก่บุตรคนแรกชื่อบัญชีนายฉัตรมงคล
ข้อ 3. โจทก์และจำเลยที่ 1 ตกลงชำระค่าเลี้ยงดูบุตรในส่วนของบุตรคนที่สอง ดังนี้
3.1 ชำระค่าใช้จ่ายรายเดือนคนละ 8,000 บาท ทุกเดือนจนถึงเดือนมีนาคม 2563 โดยจะชำระภายในวันสิ้นเดือนของทุกเดือน เริ่มชำระงวดแรกสิ้นเดือนพฤษภาคม 2562
3.2 เมื่อบุตรคนที่สองเข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาตรีชำระค่าใช้จ่ายรายเดือนคนละ 8,000 บาท เริ่มเดือนเมษายน 2563 จนจบชั้นปีที่ 1 หลังจากนั้นหากมีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นโจทก์และจำเลยที่ 1 ตกลงชำระคนละครึ่งหนึ่งตามความเป็นจริงจนกว่าบุตรคนที่สองจะจบปริญญาชั้นสูงสุดที่บุตรคนที่สองจะสามารถเรียนได้
การชำระเงินดังกล่าวโจทก์และจำเลยที่ 1 จะโอนเงินเข้าบัญชีให้แก่บุตรคนที่สองชื่อบัญชีนางสาวพชรวรรณ
ข้อ 4. หากโจทก์และจำเลยที่ 1 ผิดนัดไม่ปฏิบัติตามสัญญาประนีประนอมยอมความตามข้อ 2. และข้อ 3. ยินยอมให้ฝ่ายที่มิได้ผิดนัดบังคับคดีได้ทันที
ข้อ 5. สำหรับที่ดิน ภ.บ.ท. 5 ซึ่งตั้งอยู่ที่หน่วยที่ 1 เลขสำรวจที่ 270 หมู่ที่ 7 เนื้อที่ประมาณ 37 ไร่ ที่ดินโฉนดเลขที่ 10443 เนื้อที่ประมาณ 45 ไร่ 27 ตารางวา และที่ดินโฉนดเลขที่ 10396 เนื้อที่ประมาณ 2 ไร่ 3 งาน 88 ตารางวา โจทก์และจำเลยที่ 1 ตกลงแบ่งกันคนละครึ่ง โดยจำเลยที่ 1 จะเป็นผู้ไปยื่นคำขอรังวัดแบ่งแยกภายใน 2 เดือน นับแต่วันทำสัญญาประนีประนอมยอมความ โดยโจทก์และจำเลยที่ 1 จะออกชำระค่าใช้จ่ายคนละครึ่ง ทั้งนี้หากจำเลยที่ 1 เพิกเฉยไม่ดำเนินการหรือไม่สามารถตกลงแบ่งกันได้ ให้นำที่ดินทั้งสามแปลงดังกล่าวออกขายนำเงินที่ได้มาแบ่งกันคนละครึ่ง
ข้อ 6. โจทก์และจำเลยที่ 1 ตกลงว่ารถยนต์ยี่ห้อโตโยต้า หมายเลขทะเบียน กน 2xxx มีชื่อจำเลยที่ 1 เป็นผู้ครอบครอง ให้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์ โดยจำเลยที่ 1 จะไปจดทะเบียนโอนรถยนต์คันดังกล่าวให้แก่โจทก์ภายใน 7 วัน นับแต่วันทำสัญญาประนีประนอมยอมความ หากไม่ดำเนินการให้ถือเอาคำพิพากษาเป็นการแสดงเจตนาแทนของจำเลยที่ 1 ส่วนรถยนต์ยี่ห้อโตโยต้า หมายเลขทะเบียน กม 1xxx มีชื่อจำเลยที่ 1 เป็นผู้ครอบครอง ให้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของจำเลยที่ 1
โจทก์และจำเลยที่ 1 แถลงขอให้พิพากษาตามยอมและขอสละประเด็นข้อพิพาทอื่นทั้งหมด คงให้เหลือเฉพาะประเด็นเรื่องค่าทดแทนที่โจทก์เรียกจากจำเลยทั้งสอง 1,000,000 บาท และเรื่องหนี้สินของจำเลยที่ 1 ที่จะให้โจทก์ร่วมรับผิดชอบคนละกึ่งหนึ่งตามคำให้การและฟ้องแย้งของจำเลยที่ 1 ข้อ 3.1 ถึง 3.5 ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า จะพิพากษาตามยอมพร้อมกับคำพิพากษาส่วนอื่น
ศาลชั้นต้นพิพากษาตามสัญญาประนีประนอมยอมความระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 ฉบับลงวันที่ 15 พฤษภาคม 2562 และให้โจทก์ร่วมรับผิดชำระหนี้ระหว่างสมรสแก่จำเลยที่ 1 เป็นเงิน 683,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องแย้งวันที่ 28 มกราคม 2562 เป็นต้นไปจนกว่าโจทก์จะชำระให้แก่จำเลยที่ 1 ครบถ้วน ให้จำเลยที่ 2 ชดใช้ค่าทดแทนแก่โจทก์ 100,000 บาท ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสองฝ่ายให้เป็นพับ
จำเลยทั้งสองอุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษแผนกคดีเยาวชนและครอบครัวพิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกคำขอของโจทก์ส่วนที่ให้จำเลยที่ 1 ใช้ค่าทดแทนและยกคำขอฟ้องแย้งของจำเลยที่ 1 ในส่วนที่ให้โจทก์ร่วมรับผิดชำระหนี้ระหว่างสมรสกึ่งหนึ่งในหนี้เงินกู้ยืมของสหกรณ์ออมทรัพย์ พ. ด้วย นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ค่าฤชาธรรมเนียมในส่วนฟ้องแย้งระหว่างจำเลยที่ 1 กับโจทก์ทั้งสองศาลให้เป็นพับและค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ให้เป็นพับ
โจทก์และจำเลยที่ 1 ฎีกา โดยได้รับอนุญาตจากศาลฎีกา
ศาลฎีกาแผนกคดีเยาวชนและครอบครัววินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงเบื้องต้นรับฟังได้โดยยุติว่า โจทก์กับจำเลยที่ 1 เป็นสามีภริยาชอบด้วยกฎหมาย จดทะเบียนสมรสเมื่อวันที่ 15 มกราคม 2542 มีบุตรด้วยกัน 2 คน คือ นายฉัตรมงคล อายุ 19 ปีเศษ และนางสาวพชรวรรณ อายุ 17 ปีเศษ โดยโจทก์และจำเลยที่ 1 ได้ตกลงทำสัญญาประนีประนอมยอมความต่อศาลชั้นต้นเกี่ยวการหย่าขาด การอุปการะเลี้ยงดูบุตรทั้งสองคนและการแบ่งทรัพย์สินระหว่างสามีภริยากันตามสัญญาประนีประนอมยอมความฉบับลงวันที่ 15 พฤษภาคม 2562 และศาลชั้นต้นได้มีคำพิพากษาตามยอม คดีคงมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์และฎีกาของจำเลยที่ 1 เฉพาะประเด็นตามที่ศาลฎีกาอนุญาตให้โจทก์และจำเลยที่ 1 ฎีกาว่า โจทก์มีสิทธิเรียกค่าทดแทนจากจำเลยที่ 1 จำนวน 100,000 บาท ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นหรือไม่ และจำเลยที่ 1 มีสิทธิฟ้องขอให้บังคับโจทก์รับผิดชำระหนี้เงินกู้สหกรณ์ออมทรัพย์ พ. ในครั้งที่ 3 จำนวนกึ่งหนึ่ง เป็นเงิน 783,300 บาท ตามฟ้องแย้งหรือไม่
ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์ว่า โจทก์มีสิทธิเรียกค่าทดแทนจากจำเลยที่ 1 จำนวน 100,000 บาท ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นหรือไม่ เห็นว่า การเรียกค่าทดแทนจากคู่สมรสอีกฝ่ายนั้น ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1523 วรรคหนึ่ง บัญญัติไว้ว่า "เมื่อศาลพิพากษาให้หย่ากันเพราะเหตุตามมาตรา 1516 (1) ภริยาหรือสามีมีสิทธิได้รับค่าทดแทนจากสามีหรือภริยาและจากผู้ซึ่งได้รับการอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่อง หรือผู้ซึ่งเป็นเหตุแห่งการหย่านั้น" ซึ่งบทบัญญัติตามมาตรา 1523 วรรคหนึ่ง ให้ภริยาหรือสามีมีสิทธิได้รับค่าทดแทนจากสามีหรือภริยาซึ่งเป็นคู่สมรสอีกฝ่ายได้เฉพาะกรณีที่ศาลพิพากษาให้หย่ากันเพราะเหตุหย่าตามมาตรา 1516 (1) คือ กรณีที่สามีหรือภริยาอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องผู้อื่นฉันภริยาหรือฉันสามี เป็นชู้หรือมีชู้ หรือร่วมประเวณีกับผู้อื่นเป็นอาจิณ ดังนั้น การที่โจทก์จะมีสิทธิได้รับค่าทดแทนจากจำเลยที่ 1 ในกรณีนี้นอกจากจำเลยที่ 1 จะอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องจำเลยที่ 2 ฉันภริยาหรือเป็นชู้หรือร่วมประเวณีกันเป็นอาจิณ อันเป็นเหตุหย่าตามมาตรา 1516 (1) แล้ว ยังต้องเป็นกรณีที่ศาลพิพากษาให้โจทก์กับจำเลยที่ 1 หย่ากันเพราะเหตุดังกล่าวด้วย เมื่อคดีนี้โจทก์ฟ้องหย่าจำเลยที่ 1 และเรียกค่าทดแทนจากจำเลยที่ 1 ด้วย แต่เมื่อในระหว่างการพิจารณาคดีของศาลชั้นต้นโจทก์กับจำเลยที่ 1 ตกลงหย่ากันโดยทำสัญญาประนีประนอมยอมความฉบับลงวันที่ 15 พฤษภาคม 2562 และขอให้ศาลพิพากษาตามยอม ซึ่งการที่ศาลพิพากษาตามยอมให้โจทก์กับจำเลยที่ 1 หย่ากันนี้ไม่ใช่กรณีที่ศาลพิพากษาให้หย่ากันเพราะมีเหตุหย่าตามมาตรา 1516 (1) ทั้งโจทก์ไม่ได้นำสืบถึงข้อเท็จจริงอันเป็นเหตุแห่งการหย่าตามมาตรา 1516 (1) โจทก์จึงไม่มีสิทธิได้รับค่าทดแทนจากจำเลยที่ 1 ตามมาตรา 1523 วรรคหนึ่ง ที่ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษพิพากษาแก้คำพิพากษาศาลชั้นต้นเป็นให้ยกคำขอของโจทก์ในส่วนนี้ส่วนจึงชอบแล้ว ฎีกาข้อนี้ของโจทก์ฟังไม่ขึ้น
ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยต่อไปตามฎีกาของจำเลยที่ 1 มีว่า จำเลยที่ 1 มีสิทธิฟ้องขอให้บังคับโจทก์รับผิดชำระหนี้เงินกู้สหกรณ์ออมทรัพย์ พ. ในครั้งที่ 3 จำนวนกึ่งหนึ่ง เป็นเงิน 783,300 บาท ให้แก่จำเลยที่ 1 ตามฟ้องแย้งหรือไม่ โดยข้อเท็จจริงในส่วนนี้รับฟังได้โดยยุติแล้วว่า หนี้จำนวนดังกล่าวเป็นหนี้เงินกู้ที่จำเลยที่ 1 กู้ยืมจากสหกรณ์ออมทรัพย์ พ. ในครั้งที่ 3 จำนวนเงิน 2,500,000 บาท แต่มีการหักชำระหนี้เงินกู้ของจำเลยที่ 1 ในครั้งก่อนแล้วคงเหลือเงินจำนวน 1,566,600 บาท โดยหลังจากจำเลยที่ 1 ได้รับเงินจำนวนดังกล่าวแล้วได้โอนเงินที่ได้รับทั้งหมดให้โจทก์เพื่อนำไปซื้อที่ดิน แต่ในระหว่างนั้นบุตรคนแรกของโจทก์กับจำเลยที่ 1 ต้องไปศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยกลาสโกว์ เขตการปกครองสกอตแลนด์ โจทก์จึงนำเงินจำนวนดังกล่าวไปเป็นค่าใช้จ่ายในการศึกษาเล่าเรียนบุตรคนแรก โดยไม่ได้ซื้อที่ดิน ดังนั้น เงินกู้ยืมในจำนวน 1,566,600 บาท ที่จำเลยที่ 1 ได้รับมาจากการกู้ยืมเงินของสหกรณ์ออมทรัพย์ พ. จึงเป็นหนี้ที่จำเลยที่ 1 กู้ยืมนำมาใช้เกี่ยวกับการศึกษาของบุตรตามสมควรแก่อัตภาพโจทก์กับจำเลยที่ 1 จึงเป็นหนี้ที่โจทก์และจำเลยที่ 1 เป็นลูกหนี้ร่วมกันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1490 (1) เมื่อการสมรสสิ้นสุดลง มาตรา 1535 ให้แบ่งความรับผิดในหนี้ที่จะต้องรับผิดด้วยกันตามส่วนเท่ากัน โจทก์กับจำเลยที่ 1 จึงต้องรับผิดร่วมกันคนละกึ่งหนึ่งเป็นเงิน 783,300 บาท นั้น เห็นว่าแม้การกู้ยืมเงินจากสหกรณ์ออมทรัพย์ พ. นี้เฉพาะจำเลยที่ 1 แต่เพียงลำพังที่เป็นผู้กู้โดยที่โจทก์มิได้ผูกพันเป็นเป็นผู้กู้ร่วมหรือค้ำประกันในหนี้จำนวนนี้กับสหกรณ์ออมทรัพย์ พ. ผู้ให้กู้ด้วยก็ตาม แต่โจทก์ในฐานะลูกหนี้ร่วมในจำนวนเงิน 1,566,600 บาท ก็ยังผูกพันมีหน้าที่ต้องร่วมรับผิดกับจำเลยที่ 1 ต่อสหกรณ์ออมทรัพย์ พ. เจ้าหนี้ โดยโจทก์และจำเลยที่ 1 ในฐานะลูกหนี้ร่วมยังคงต้องผูกพันชำระหนี้จำนวนนี้อยู่จนกว่าหนี้จะระงับ และเจ้าหนี้จะเรียกชำระหนี้จากโจทก์หรือจำเลยที่ 1 แต่คนใดคนหนึ่งในฐานะลูกหนี้ร่วมให้ชำระหนี้โดยสิ้นเชิงหรือแต่โดยส่วนก็ได้ตามแต่จะเลือก ซึ่งโจทก์กับจำเลยที่ 1 ก็ยังคงต้องผูกพันอยู่จนกว่าหนี้นั้นจะได้ชำระเสร็จสิ้นเชิงตามมาตรา 291 ส่วนกรณีตามมาตรา 1535 เมื่อการสมรสสิ้นสุดลง ให้แบ่งความรับผิดในหนี้ที่จะต้องรับผิดด้วยกันตามส่วนเท่ากัน ก็เป็นเรื่องการแบ่งความรับผิดระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 เท่านั้น ซึ่งจะไม่กระทบต่อสิทธิของเจ้าหนี้ที่ยังมีสิทธิเรียกให้ทั้งโจทก์และจำเลยที่ 1 ในฐานะลูกหนี้ร่วมให้ชำระหนี้ได้ แม้โจทก์กับจำเลย 1 จะไม่ได้เป็นสามีภริยากันแล้วก็ตาม เมื่อข้อเท็จจริงได้ความจากทางนำสืบของโจทก์และจำเลยที่ 1 ว่า จำเลยที่ 1 ยังชำระหนี้เงินกู้ยืมจำนวนดังกล่าวให้แก่สหกรณ์ออมทรัพย์ พ. เจ้าหนี้ยังไม่ครบถ้วน จำเลยที่ 1 จึงไม่อาจเรียกให้โจทก์ชำระหนี้ในส่วนที่โจทก์ต้องร่วมรับผิดให้แก่ตนได้ เพราะหากให้โจทก์ชำระหนี้จำนวนดังกล่าวให้แก่จำเลยที่ 1 แล้ว แต่จำเลยที่ 1 ยังไม่ชำระหนี้ในจำนวนที่เป็นหนี้ร่วมให้แก่เจ้าหนี้จนสิ้นเชิง โจทก์ในฐานะลูกหนี้ร่วมก็ยังอาจถูกเจ้าหนี้เรียกให้ชำระหนี้เงินกู้จำนวนดังกล่าวอีกได้จนกว่าหนี้จำนวนนี้จะระงับสิ้นไป เมื่อจำเลยที่ 1 ยังไม่ได้ชำระหนี้ที่โจทก์และจำเลยที่ 1 ต้องร่วมกันรับผิดในจำนวนดังกล่าวให้แก่สหกรณ์ออมทรัพย์ พ. จำเลยที่ 1 จึงยังไม่อาจเรียกร้องให้โจทก์ชำระหนี้ในส่วนที่โจทก์ต้องร่วมรับผิดให้แก่จำเลยที่ 1 ได้ ที่ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษพิพากษายกคำขอฟ้องแย้งของจำเลยที่ 1 ในส่วนนี้จึงชอบด้วยเหตุผลแล้ว ฎีกาข้อนี้ของจำเลยที่ 1 ฟังไม่ขึ้น
พิพากษายืน แต่ไม่ตัดสิทธิจำเลยที่ 1 ที่จะฟ้องเรียกให้โจทก์ชำระหนี้ร่วมที่โจทก์จะต้องร่วมรับผิดจำนวน 783,300 บาท หลังจากที่จำเลยที่ 1 ชำระหนี้จำนวนนี้ให้แก่สหกรณ์ออมทรัพย์ พ. ครบถ้วน หรือหนี้ระงับแล้ว ค่าฤชาธรรมเนียมในส่วนฟ้องเดิมและฟ้องแย้งในชั้นฎีกาให้เป็นพับ

Articles de loi cités มาตราที่อ้างอิง

💡 Ce que cela signifie pour vous 💡 สิ่งที่หมายถึงสำหรับคุณ

De nombreux étrangers divorçant en Thaïlande veulent deux choses en même temps : une fin rapide et consensuelle du mariage et une indemnisation pour l'affaire de l'époux. Cette décision montre que ces deux éléments peuvent être incompatibles. L'indemnisation de votre époux en vertu de l'article 1523, paragraphe 1 n'est disponible que si le tribunal lui-même prononce le divorce sur la base de l'article 1516, paragraphe 1. Si vous résolvez le divorce par compromis pendant la procédure, la demande contre votre époux est perdue, bien que la demande contre un tiers en vertu du paragraphe 2 puisse encore être intentée. En ce qui concerne les dettes, la décision constitue un avertissement pour l'époux qui a emprunté seul : vous ne pourrez récupérer la moitié de la dette conjugale commune de votre ex-mari jusqu'à ce que vous ayez effectivement payé le prêteur, et ce dernier pourra toujours poursuivre l'un ou l'autre de vous pour l'intégralité de la dette.

ชาวต่างชาติจำนวนมากในคดีหย่าของไทยต้องการสองสิ่งพร้อมกัน คือ ยุติการสมรสโดยเร็วด้วยความตกลง และได้รับค่าทดแทนจากการที่คู่สมรสมีชู้ คำพิพากษานี้แสดงว่าสองสิ่งนี้อาจขัดกัน ค่าทดแทนจากคู่สมรสตามมาตรา 1523 วรรคหนึ่ง มีได้เฉพาะเมื่อศาลพิพากษาให้หย่าเพราะเหตุตามมาตรา 1516 (1) เท่านั้น หากตกลงหย่ากันโดยสัญญาประนีประนอมยอมความระหว่างพิจารณา สิทธิเรียกค่าทดแทนจากคู่สมรสย่อมหมดไป แม้การเรียกค่าทดแทนจากบุคคลภายนอกตามวรรคสองยังอาจดำเนินต่อไปได้ หากค่าทดแทนเป็นสาระสำคัญ ต้องนำสืบให้ได้เหตุหย่าและให้ศาลพิพากษาเพราะเหตุนั้น หรือกำหนดค่าทดแทนไว้ในข้อตกลงเสียเอง ในเรื่องหนี้สิน คำพิพากษานี้เป็นคำเตือนสำหรับคู่สมรสที่กู้เงินฝ่ายเดียว ท่านจะเรียกส่วนของอดีตคู่สมรสในหนี้ร่วมคืนไม่ได้จนกว่าจะได้ชำระหนี้แก่ผู้ให้กู้จริง และผู้ให้กู้ยังเรียกให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งชำระหนี้ทั้งหมดได้

Foire aux questions คำถามที่พบบ่อย

Si mon conjoint et moi convenons de divorcer pendant le procès, puis-je encore réclamer une indemnisation pour cette liaison amoureuse ? หากตกลงหย่ากันระหว่างพิจารณาคดี ยังเรียกค่าทดแทนเรื่องชู้ได้หรือไม่

Pas de votre conjoint. Dans la décision 4969/2565, les époux ont réglé le divorce par compromis le 15 mai 2019, et le tribunal a rendu une décision consensuelle, réservant uniquement une indemnisation. La Cour suprême a considéré que l’article 1523, paragraphe 1, du CCC donne droit à une indemnisation de la part de l’autre époux uniquement lorsque le tribunal prononce le divorce sur la base de l’article 1516, paragraphe 1. Une décision consensuelle n’est pas une telle ordonnance, et la femme n’avait pas prouvé le motif, de sorte que l’indemnisation de 100 000 THB contre le mari a été annulée.

จากคู่สมรสไม่ได้ ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4969/2565 คู่สมรสตกลงหย่ากันตามสัญญาประนีประนอมยอมความเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2562 และศาลพิพากษาตามยอม โดยคงเหลือเฉพาะประเด็นค่าทดแทน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ป.พ.พ. มาตรา 1523 วรรคหนึ่ง ให้สิทธิได้รับค่าทดแทนจากคู่สมรสอีกฝ่ายเฉพาะเมื่อศาลพิพากษาให้หย่าเพราะเหตุตามมาตรา 1516 (1) คำพิพากษาตามยอมมิใช่กรณีดังกล่าว และภริยามิได้นำสืบเหตุหย่านั้น คำขอค่าทดแทน 100,000 บาท จากสามีจึงถูกยก

Quelle est la différence entre le paragraphe 1523, premier alinéa, et le paragraphe 1523, deuxième alinéa ? มาตรา 1523 วรรคหนึ่ง กับวรรคสอง ต่างกันอย่างไร

Le premier paragraphe prévoit une indemnisation de la part de l’autre époux et de la tierce partie lorsque le tribunal prononce le divorce en vertu de l’article 1516 (1). Le deuxième paragraphe permet une indemnisation de la part d’une tierce partie qui démontre ouvertement une relation homosexuelle et qui n’est pas liée à un divorce. La décision 4969/2565 ne concerne que le premier paragraphe et uniquement la demande contre le mari : étant donné que le divorce a été prononcé par consentement mutuel, la femme n’avait aucune prétention contre lui en vertu de ce paragraphe.

วรรคหนึ่งให้คู่สมรสฝ่ายที่เสียหายได้รับค่าทดแทนจากคู่สมรสอีกฝ่ายและจากบุคคลภายนอก เมื่อศาลพิพากษาให้หย่าเพราะเหตุตามมาตรา 1516 (1) ส่วนวรรคสองให้เรียกค่าทดแทนจากบุคคลภายนอกที่แสดงตนโดยเปิดเผยว่ามีความสัมพันธ์ในทำนองชู้สาว โดยไม่ขึ้นอยู่กับการหย่า คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4969/2565 วินิจฉัยเฉพาะวรรคหนึ่งและเฉพาะคำขอต่อสามี เมื่อการหย่าเป็นไปโดยคำพิพากษาตามยอม ภริยาจึงไม่มีสิทธิเรียกค่าทดแทนจากสามีตามวรรคนั้น

Qui doit rembourser un prêt contracté par un des époux pour l'éducation des enfants après un divorce thaïlandais ? หนี้เงินกู้ที่คู่สมรสฝ่ายเดียวกู้มาเพื่อการศึกษาของบุตร หลังหย่าแล้วใครต้องชำระ

Les deux époux, en ce qui concerne le prêteur. Dans la décision 4969/2565, seul le mari a emprunté auprès de sa coopérative de crédit et 1 566 600 THB ont été dépensés pour les études universitaires du premier enfant en Écosse. La Cour suprême a estimé que ce montant constituait une dette commune au sens de l'article 1490 (1) de la loi sur la consommation collective, que, conformément à l'article 291, le créancier peut réclamer la totalité de cette dette à l'un des époux et que l'article 1535, qui répartit les dettes communes à parts égales en cas de dissolution du mariage, ne s'applique que sur la situation entre les époux.

ทั้งสองฝ่ายในสายตาของเจ้าหนี้ ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4969/2565 สามีกู้เงินจากสหกรณ์ออมทรัพย์แต่เพียงลำพัง และเงิน 1,566,600 บาท ถูกนำไปใช้เป็นค่าศึกษาของบุตรคนแรกในระดับมหาวิทยาลัยที่สกอตแลนด์ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเป็นหนี้ร่วมตาม ป.พ.พ. มาตรา 1490 (1) ตามมาตรา 291 เจ้าหนี้เรียกให้คู่สมรสคนใดคนหนึ่งชำระหนี้ทั้งหมดได้ และมาตรา 1535 ที่ให้แบ่งหนี้ร่วมตามส่วนเท่ากันเมื่อการสมรสสิ้นสุดลง เป็นเรื่องระหว่างคู่สมรสเท่านั้น

Mon ex-conjoint peut-il me forcer à payer la moitié d’une dette commune avant que le prêteur n’ait été payé ? อดีตคู่สมรสจะบังคับให้เราชำระหนี้ร่วมกึ่งหนึ่งก่อนที่เจ้าหนี้จะได้รับชำระได้หรือไม่

Non. Dans la décision 4969/2565, le mari a introduit une demande reconventionnelle pour 783 300 THB, soit la moitié du prêt collectif, alors que le prêt restait encore impayé. La Cour suprême a estimé qu’il ne pouvait réclamer la part de la femme tant que le prêt collectif n’aurait pas été entièrement remboursé ou que la dette n’aurait pas été autrement résolue, car elle pourrait alors payer à son égard et le créancier pourrait néanmoins poursuivre sa poursuite. La Cour a confirmé le rejet mais a expressément conservé son droit de poursuivre une fois le prêt remboursé.

ไม่ได้ ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4969/2565 สามีฟ้องแย้งเรียกเงิน 783,300 บาท ซึ่งเป็นกึ่งหนึ่งของหนี้เงินกู้สหกรณ์อันเป็นหนี้ร่วม ขณะที่หนี้ยังค้างชำระอยู่ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าสามีจะเรียกส่วนของภริยาไม่ได้จนกว่าจะชำระหนี้แก่สหกรณ์ครบถ้วนหรือหนี้ระงับ เพราะมิฉะนั้นภริยาอาจชำระให้สามีแล้วยังถูกเจ้าหนี้เรียกให้ชำระอีก ศาลพิพากษายืนตามที่ยกฟ้องแย้ง แต่ไม่ตัดสิทธิสามีที่จะฟ้องเมื่อชำระหนี้แล้ว

Divorce par consentement mutuel – indemnisation en Thaïlande article 1523 indemnisation de la part du conjoint Thaïlande Accord de compromis de divorce thaïlandais devant le tribunal Dépôts matrimoniaux partagés Divorce en Thaïlande article 1490 : dette commune selon la loi thaïlandaise Compétences en matière de divorce en Thaïlande

📖 Pour en savoir plus, consultez ThaiLawOnline 📖 อ่านเพิ่มเติมที่ ThaiLawOnline

Sebastien H. Brousseau LL.B., B.Sc. Consultant juridique étranger
Wichuda Atthatmethakon LL.M. Avocat et notaire thaïlandais

Examiné et annoté par des professionnels du droit qualifiés ayant plus de 18 ans d'expérience en droit thaïlandais.

ตรวจสอบและอธิบายโดยผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายที่มีประสบการณ์การปฏิบัติงานด้านกฎหมายไทยมากกว่า 18 ปี

Avertissement : Les traductions anglaises fournies sur ce site Web sont non officielles et à titre informatif uniquement. Le texte faisant foi des lois thaïlandaises est en langue thaïe tel que publié dans la Gazette royale thaïlandaise (RatchakitchanubeksaCe contenu ne constitue pas un avis juridique. Pour toute question juridique spécifique, veuillez consulter un avocat thaïlandais qualifié.

Droits d'auteur © 2026 ThaiLaw Online Co. Ltd. Le texte statutaire thaïlandais (ตัวบทกฎหมาย) et les décisions originales de la Cour suprême (Dika) en langue thaïe sont dans le domaine public telles que publiées dans la Gazette du gouvernement royal thaïlandais (ราชกิจจานุเบกษา) conformément à l'article 7 de la loi sur le droit d'auteur de 2537 (1994). Tout le reste du contenu, y compris les traductions en anglais, les résumés des décisions de la Cour suprême (Dika), les annotations juridiques, les renvois, les commentaires et l'analyse éditoriale, constitue la propriété intellectuelle protégée par le droit d'auteur de ThaiLawOnline et ses rédacteurs, Sebastien H. Brousseau (LL.B.) et Wichuda Atthatmethakon (LL.M.). Toute reproduction ou distribution non autorisée est interdite.

ข้อสงวนสิทธิ์: คำแปลภาษาอังกฤษที่ให้ไว้ในเว็บไซต์นี้เป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการและมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเท่านั้น ตัวบทกฎหมายที่เป็นทางการคือภาษาไทยตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เนื้อหานี้ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย สำหรับคำถามทางกฎหมายเฉพาะ กรุณาปรึกษาทนายความไทยที่มีคุณสมบัติ

ลิขสิทธิ์ © 2026 บริษัท ไทยลอว์ ออนไลน์ จำกัด ตัวบทกฎหมายภาษาไทยและคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับภาษาไทยดั้งเดิมเป็นสาธารณสมบัติ ตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 เนื้อหาอื่นทั้งหมด ได้แก่ คำแปลภาษาอังกฤษ บทสรุปคำพิพากษาศาลฎีกา คำอธิบายกฎหมาย การอ้างอิงข้าม ข้อวิจารณ์ และบทวิเคราะห์ทางบรรณาธิการ เป็นทรัพย์สินทางปัญญาอันมีลิขสิทธิ์ของ ThaiLawOnline และบรรณาธิการ เซบาสเตียง อ็อง บรูโซ (LL.B.) และ วิชุดา อรรถเมธากร (LL.M.) ห้ามทำซ้ำหรือเผยแพร่โดยไม่ได้รับอนุญาต

Retour en haut de la page
WhatsApp LINE Appeler Rendez-vous