📋 Chapter Overview
This chapter governs how creditors can transfer their rights to receive payment (claims) to third parties. This is essential for debt collection agencies, factoring companies, and loan assignments in Thailand.
- General rule: Most claims can be freely transferred unless prohibited by contract or law
- Writing requirement: Transfers must be in writing to be valid (Section 306)
- Notice to debtor: The debtor must be notified for the transfer to be enforceable against them
- Protection of good faith parties: Third parties acting in good faith are protected
Key Sections: 303 (transferability), 306 (writing requirement), 307 (priority of transfers), 308 (debtor's defenses)
Section 303 🔗
A claim may be transferred, unless its nature does not admit of it. The provisions of the foregoing paragraph do not apply, if the parties have declared a contrary intention. Such declaration of intention, however, cannot be set up against a third person acting in good faith.
มาตรา ๓๐๓ สิทธิเรียกร้องนั้นท่านว่าจะพึงโอนกันได้ เว้นไว้แต่สภาพแห่งสิทธินั้นเองจะไม่เปิดช่องให้โอนกันได้ ความที่กล่าวมานี้ย่อมไม่ใช้บังคับ หากคู่กรณีได้แสดงเจตนาเป็นอย่างอื่น การแสดงเจตนาเช่นว่านี้ ท่านห้ามมิให้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้บุคคลภายนอกผู้กระทำการโดยสุจริต
Supreme Court Notes:
Section 304 🔗
A claim is not transferable if it is not subject to judicial attachment.
มาตรา ๓๐๔ สิทธิเรียกร้องเช่นใด ตามกฎหมายศาลจะสั่งยึดไม่ได้ สิทธิเรียกร้องเช่นนั้น ท่านว่าจะโอนกันหาได้ไม่
Section 305 🔗
With the transferred claim the rights of mortgage or pledge existing on its account and the rights, arising from a suretyship established for it, pass to the transferee. The transferee may also enforce any preferential right connected with the claim in case of compulsory execution or bankruptcy.
มาตรา ๓๐๕ เมื่อโอนสิทธิเรียกร้องไป สิทธิจำนอง จำนำ หรือหลักประกันทางธุรกิจที่มีอยู่เกี่ยวพันกับสิทธิเรียกร้องนั้นก็ดี สิทธิอันเกิดขึ้นแต่การค้ำประกันที่ให้ไว้เพื่อสิทธิเรียกร้องนั้นก็ดี ย่อมตกไปได้แก่ผู้รับโอนด้วย อนึ่งผู้รับโอนจะใช้บุริมสิทธิใด ๆ ที่ตนมีอยู่เกี่ยวด้วยสิทธิเรียกร้องในกรณีบังคับยึดทรัพย์หรือล้มละลายนั้นก็ได้
Section 306 🔗
The transfer of an obligation performable to a specific creditor is not valid unless it is made in writing. It can be set up against the debtor or third person only if a notice thereof has been given to the debtor, or if the debtor has consented to the transfer. Such notice or consent must be in writing. The debtor is discharged if he satisfies the transferor by way of payment or otherwise before he has received notice of, or has agreed to, the transfer.
มาตรา ๓๐๖ การโอนหนี้อันจะพึงต้องชำระแก่เจ้าหนี้คนหนึ่งโดยเฉพาะเจาะจงนั้นถ้าไม่ทำเป็นหนังสือ ท่านว่าไม่สมบูรณ์ อนึ่งการโอนหนี้นั้นท่านว่าจะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ลูกหนี้หรือบุคคลภายนอกได้แต่เมื่อได้บอกกล่าวการโอนไปยังลูกหนี้หรือลูกหนี้จะได้ยินยอมด้วยในการโอนนั้น คำบอกกล่าวหรือความยินยอมเช่นว่านี้ท่านว่าต้องทำเป็นหนังสือ ถ้าลูกหนี้ทำให้พอแก่ใจผู้โอนด้วยการใช้เงิน หรือด้วยประการอื่นเสียแต่ก่อนได้รับบอกกล่าว หรือก่อนได้ตกลงให้โอนไซร้ ลูกหนี้นั้นก็เป็นอันหลุดพ้นจากหนี้
Supreme Court Notes:
Section 307 🔗
If a right is claimed under different transfers, the first transfer notified, or agreed to, shall be preferred.
มาตรา ๓๐๗ ถ้าพิพาทอ้างสิทธิในการโอนต่างราย โอนรายใดได้บอกกล่าวหรือตกลงกันก่อน โอนรายนั้นมีสิทธิดีกว่าโอนรายอื่น ๆ
Section 308 🔗
If a debtor has given the consent mentioned in Section 306 without reservation, he cannot set up against the transferee a defense which he might have made against the transferor. If, however, in order to extinguish the obligation, the debtor has made any payment to the transferor, he may recover it, or if for such purpose he has assumed an obligation to the transferor, he may treat it as if it did not exist. If the debtor has only received a notice of the transfer, he may set up against the transferee any defense which he had against the transferor before he received such notice. If the debtor had against the transferor a claim not yet due at the time of the notice, he can set off such claim provided that the same would become due not later than the claim transferred.
มาตรา ๓๐๘ ถ้าลูกหนี้ได้ให้ความยินยอมดังกล่าวมาในมาตรา ๓๐๖ โดยมิได้อิดเอื้อน ท่านว่าจะยกข้อต่อสู้ที่มีต่อผู้โอนขึ้นต่อสู้ผู้รับโอนนั้นหาได้ไม่ แต่ถ้าเพื่อจะระงับหนี้นั้นลูกหนี้ได้ใช้เงินให้แก่ผู้โอนไปไซร้ ลูกหนี้จะเรียกคืนเงินนั้นก็ได้ หรือถ้าเพื่อการเช่นกล่าวมานั้น ลูกหนี้รับภาระเป็นหนี้อย่างใดอย่างหนึ่งขึ้นใหม่ต่อผู้โอน จะถือเสมือนหนึ่งว่าหนี้นั้นมิได้ก่อขึ้นเลยก็ได้ ถ้าลูกหนี้เป็นแต่ได้รับคำบอกกล่าวการโอน ท่านว่าลูกหนี้มีข้อต่อสู้ผู้โอนก่อนเวลาที่ได้รับคำบอกกล่าวนั้นฉันใด ก็จะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้แก่ผู้รับโอนได้ฉันนั้น ถ้าลูกหนี้มีสิทธิเรียกร้องจากผู้โอน แต่สิทธินั้นยังไม่ถึงกำหนดในเวลาบอกกล่าวไซร้ ท่านว่าจะเอาสิทธิเรียกร้องนั้นมาหักกลบลบกันก็ได้ หากว่าสิทธินั้นจะได้ถึงกำหนดไม่ช้ากว่าเวลาถึงกำหนดแห่งสิทธิเรียกร้องอันได้โอนไปนั้น
Section 309 🔗
The transfer of an obligation performable to order can be set up against the debtor or other third person only if the transfer is indorsed on the instrument, and the instrument itself is delivered to the transferee.
มาตรา ๓๐๙ การโอนหนี้อันพึงต้องชำระตามเขาสั่งนั้น ท่านว่าจะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ลูกหนี้ หรือบุคคลภายนอกคนอื่นได้แต่เฉพาะเมื่อการโอนนั้นได้สลักหลังไว้ในตราสาร และตัวตราสารนั้นได้ส่งมอบให้แก่ผู้รับโอนไปด้วย
Section 310 🔗
The debtor of an obligation performable to order has the right, but is not bound, to verify the identity of the holder of the instrument or the genuineness of his signature or seal; but if the debtor acts in bad faith or with gross negligence, his performance is invalid.
มาตรา ๓๑๐ ในมูลหนี้อันพึงต้องชำระตามเขาสั่งนั้น ลูกหนี้มีสิทธิที่จะสอบสวนถึงตัวผู้ทรงตราสาร หรือสอบสวนความถูกต้องแท้จริงแห่งลายมือชื่อหรือดวงตราของผู้ทรงได้ แต่ก็หามีความผูกพันที่จะต้องทำถึงเพียงนั้นไม่ แต่ถ้าลูกหนี้ทำการโดยทุจริตหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงไซร้ การชำระหนี้นั้นก็ไม่เป็นอันสมบูรณ์
Section 311 🔗
The provisions of the foregoing section apply correspondingly, if a creditor is designated in the instrument, but it is added that performance shall be made to the holder of such instrument.
มาตรา ๓๑๑ บทบัญญัติแห่งมาตราก่อนนี้ ท่านให้ใช้บังคับตลอดถึงกรณีที่มีกำหนดตัวเจ้าหนี้ระบุไว้ในตราสาร ซึ่งมีข้อความจดไว้ด้วยว่าให้ชำระหนี้แก่ผู้ทรงตราสาร
Section 312 🔗
The debtor of an obligation performable to order cannot set up against any transferee in good faith defences which he might have set up against the original creditor, except such as appear on the face of the instrument or result naturally from its character.
มาตรา ๓๑๒ ในมูลหนี้อันพึงต้องชำระตามเขาสั่งนั้น ลูกหนี้จะยกข้อต่อสู้ซึ่งมีต่อเจ้าหนี้เดิมขึ้นเป็นข้อต่อสู้ผู้รับโอนโดยสุจริตนั้นหาได้ไม่ เว้นแต่ที่ปรากฏในตัวตราสารนั้นเอง หรือที่มีขึ้นเป็นธรรมดาสืบจากลักษณะแห่งตราสารนั้น
Section 313 🔗
The provisions of the foregoing section apply correspondingly to obligations performable to bearer.
มาตรา ๓๑๓ บทบัญญัติแห่งมาตราก่อนนี้ ท่านให้ใช้บังคับตลอดถึงหนี้อันพึงต้องชำระแก่ผู้ถือนั้นด้วย แล้วแต่กรณี
📋 Chapter Overview
This chapter explains how obligations come to an end. Understanding these rules is crucial for determining when a debtor is released from liability and when a creditor's rights are satisfied.
- Performance (314-339): The primary way to end an obligation - by fulfilling what was promised
- Deposit (331-335): When a creditor refuses payment, the debtor can deposit with officials
- Set-off (341-348): Mutual debts can cancel each other out
- Novation (349-352): Replacing an old obligation with a new one
- Merger (353): When the same person becomes both creditor and debtor
Key Sections: 314 (third party payment), 320 (no partial payment), 321 (payment in lieu), 328 (order of application), 341 (set-off requirements)
Section 314 🔗
Performance of an obligation may be made by any third person, unless its nature does not admit of it, or the parties concerned have declared a contrary intention. A person who has no interest in the performance, cannot make performance against the will of the debtor.
มาตรา ๓๑๔ อันการชำระหนี้นั้น ท่านว่าบุคคลภายนอกจะเป็นผู้ชำระก็ได้ เว้นแต่สภาพแห่งหนี้จะไม่เปิดช่องให้บุคคลภายนอกชำระ หรือจะขัดกับเจตนาอันคู่กรณีได้แสดงไว้ บุคคลผู้ไม่มีส่วนได้เสียด้วยในการชำระหนี้นั้น จะเข้าชำระหนี้โดยขืนใจลูกหนี้หาได้ไม่
Section 315 🔗
Performance must be made to the creditor or a person having authority to receive performance on his behalf. A performance made to a person who has no authority to receive is valid if the creditor ratifies it.
มาตรา ๓๑๕ อันการชำระหนี้นั้น ต้องทำให้แก่ตัวเจ้าหนี้หรือแก่บุคคลผู้มีอำนาจรับชำระหนี้แทนเจ้าหนี้ การชำระหนี้ให้แก่บุคคลผู้ไม่มีอำนาจรับชำระหนี้นั้น ถ้าเจ้าหนี้ให้สัตยาบันก็นับว่าสมบูรณ์
Section 316 🔗
If performance is made to the apparent possessor of an obligation, it is valid only if the person making performance acted in good faith.
มาตรา ๓๑๖ ถ้าการชำระหนี้นั้นได้ทำให้แก่ผู้ครองตามปรากฏแห่งสิทธิในมูลหนี้ ท่านว่าการชำระหนี้นั้นจะสมบูรณ์ก็แต่เมื่อบุคคลผู้ชำระหนี้ได้กระทำการโดยสุจริต
Section 317 🔗
Except in the case mentioned in the foregoing section, a performance made to a person who is not entitled to receive it, is valid only to the extent to which the creditor has been enriched thereby.
มาตรา ๓๑๗ นอกจากกรณีที่กล่าวไว้ในมาตราก่อน การชำระหนี้แก่บุคคลผู้ไม่มีสิทธิจะได้รับนั้น ท่านว่าย่อมสมบูรณ์เพียงเท่าที่ตัวเจ้าหนี้ได้ลาภงอกขึ้นแต่การนั้น
Section 318 🔗
A person who holds a receipt is deemed to have a right to receive performance; but this does not apply, if the person making performance knows that such right does not exist or is ignorant thereof by reason of his negligence.
มาตรา ๓๑๘ บุคคลผู้ถือใบเสร็จเป็นสำคัญ ท่านนับว่าเป็นผู้มีสิทธิจะได้รับชำระหนี้ แต่ความที่กล่าวนี้ท่านมิให้ใช้ ถ้าบุคคลผู้ชำระหนี้รู้ว่าสิทธิเช่นนั้นหามีไม่ หรือไม่รู้เท่าถึงสิทธินั้นเพราะความประมาทเลินเล่อของตน
Section 319 🔗
When a third debtor who has been ordered by a Court to refrain from making performance, has made the same to his own creditor, the seizing creditor may, in so far as he has sustained damage, demand another performance from the third debtor. The provisions of the foregoing paragraph do not prevent the third debtor from exercising the right to recourse against his own creditor.
มาตรา ๓๑๙ ถ้าศาลสั่งให้ลูกหนี้คนที่สามงดเว้นทำการชำระหนี้แล้ว ยังขืนชำระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้ของตนเองไซร้ ท่านว่าเจ้าหนี้ผู้ที่ร้องขอให้ยึดทรัพย์จะเรียกให้ลูกหนี้คนที่สามนั้นทำการชำระหนี้อีกให้คุ้มกับความเสียหายอันตนได้รับก็ได้ อนึ่งข้อความซึ่งกล่าวมาในวรรคข้างต้นนี้หาเป็นข้อขัดขวางในการที่ลูกหนี้คนที่สามจะใช้สิทธิไล่เบี้ยเอาแก่เจ้าหนี้ของตนเองนั้นไม่
Section 320 🔗
The creditor cannot be compelled to receive part performance or any other performance than that which is due to him.
มาตรา ๓๒๐ อันจะบังคับให้เจ้าหนี้รับชำระหนี้แต่เพียงบางส่วน หรือให้รับชำระหนี้เป็นอย่างอื่นผิดไปจากที่จะต้องชำระแก่เจ้าหนี้นั้น ท่านว่าหาอาจจะบังคับได้ไม่
Section 321 🔗
An obligation is extinguished if the creditor accepts in lieu of performance another performance than agreed upon. If the debtor, for the purpose of satisfying the creditor, assumes a new obligation towards him, it is not to be presumed, in case of doubt, that he assumes the obligation in lieu of performance. If performance is made by making, transferring, or endorsing a bill or warrant, the obligation is extinguished only if such bill or warrant is paid.
มาตรา ๓๒๑ ถ้าเจ้าหนี้ยอมรับการชำระหนี้อย่างอื่นแทนการชำระหนี้ที่ได้ตกลงกันไว้ ท่านว่าหนี้นั้นก็เป็นอันระงับสิ้นไป ถ้าเพื่อที่จะทำให้พอแก่ใจเจ้าหนี้นั้น ลูกหนี้รับภาระเป็นหนี้อย่างใดอย่างหนึ่งขึ้นใหม่ต่อเจ้าหนี้ไซร้ เมื่อกรณีเป็นที่สงสัย ท่านมิให้สันนิษฐานว่าลูกหนี้ได้ก่อหนี้นั้นขึ้นแทนการชำระหนี้ ถ้าชำระหนี้ด้วยออก-ด้วยโอน-หรือด้วยสลักหลังตั๋วเงินหรือประทวนสินค้า ท่านว่าหนี้นั้นจะระงับสิ้นไปต่อเมื่อตั๋วเงินหรือประทวนสินค้านั้นได้ใช้เงินแล้ว
Section 322 🔗
If a thing, a claim against a third person or any other right is given in lieu of performance, the debtor shall be liable for defect and for eviction in the same manner as the seller.
มาตรา ๓๒๒ ถ้าเอาทรัพย์ก็ดี สิทธิเรียกร้องจากบุคคลภายนอกก็ดี หรือสิทธิอย่างอื่นก็ดี ให้แทนการชำระหนี้ ท่านว่าลูกหนี้จะต้องรับผิดเพื่อชำรุดบกพร่องและเพื่อการรอนสิทธิทำนองเดียวกับผู้ขาย
Section 323 🔗
If the subject of an obligation is the delivery of a specific thing, the person making performance must deliver the thing in the condition in which it is at the time when delivery is to be made. The debtor must, until he delivers it, keep the thing with such care as a person of ordinary prudence would take of his own property.
มาตรา ๓๒๓ ถ้าวัตถุแห่งหนี้เป็นอันให้ส่งมอบทรัพย์เฉพาะสิ่ง ท่านว่าบุคคลผู้ชำระหนี้จะต้องส่งมอบทรัพย์ตามสภาพที่เป็นอยู่ในเวลาที่จะพึงส่งมอบ ลูกหนี้จำต้องรักษาทรัพย์นั้นไว้ด้วยความระมัดระวังเช่นอย่างวิญญูชนจะพึงสงวนทรัพย์สินของตนเอง จนกว่าจะได้ส่งมอบทรัพย์นั้น
Section 324 🔗
When there is no special declaration of intention as to the place of performance, if a specific thing is to be delivered, the delivery is to be made at the place where the thing was at the time when the obligation arose; other kinds of performance must be made at the place of the creditor's present domicile.
มาตรา ๓๒๔ เมื่อมิได้มีแสดงเจตนาไว้โดยเฉพาะเจาะจงว่าจะพึงชำระหนี้ ณ สถานที่ใดไซร้ หากจะต้องส่งมอบทรัพย์เฉพาะสิ่ง ท่านว่าต้องส่งมอบกัน ณ สถานที่ซึ่งทรัพย์นั้นได้อยู่ในเวลาเมื่อก่อให้เกิดหนี้นั้น ส่วนการชำระหนี้โดยประการอื่น ท่านว่าต้องชำระ ณ สถานที่ซึ่งเป็นภูมิลำเนาปัจจุบันของเจ้าหนี้
Section 325 🔗
When there is no declaration of intention as to the expenses of performance, such expenses are to be borne by the debtor; if, however, because of the creditor's transfer of his domicile or any other act of his the expenses are increased, such increase must be borne by the creditor.
มาตรา ๓๒๕ เมื่อมิได้มีแสดงเจตนาไว้ในข้อค่าใช้จ่ายในการชำระหนี้ ท่านว่าฝ่ายลูกหนี้พึงเป็นผู้ออกค่าใช้จ่าย แต่ถ้าค่าใช้จ่ายนั้นมีจำนวนเพิ่มขึ้นเพราะเจ้าหนี้ย้ายภูมิลำเนาก็ดี หรือเพราะการอื่นใดอันเจ้าหนี้ได้กระทำก็ดี ค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นเท่าใดเจ้าหนี้ต้องเป็นผู้ออก
Section 326 🔗
The person making performance is entitled to a receipt from the person who receives performance, and if the performance is wholly performed, he is entitled to have the document embodying the obligation surrendered to him or cancelled. If such document is declared to be lost, he is entitled to have the extinction of the obligation mentioned in the receipt or in a separate document. If the obligation is partly performed or if the document gives the creditor any other right, the debtor is only entitled to a receipt and to have the performance noted in the document.
มาตรา ๓๒๖ บุคคลผู้ชำระหนี้ชอบที่จะได้รับใบเสร็จเป็นสำคัญจากผู้รับชำระหนี้นั้น และถ้าหนี้นั้นได้ชำระสิ้นเชิงแล้ว ผู้ชำระหนี้ชอบที่จะได้รับเวนคืนเอกสารอันเป็นหลักฐานแห่งหนี้ หรือให้ขีดฆ่าเอกสารนั้นเสีย ถ้าและเอกสารนั้นสูญหาย บุคคลผู้ชำระหนี้ชอบที่จะให้จดแจ้งความข้อระงับหนี้ลงไว้ในใบเสร็จหรือในเอกสารอีกฉบับหนึ่งต่างหากก็ได้ ถ้าหนี้นั้นได้ชำระแต่บางส่วนก็ดี หรือถ้าเอกสารนั้นยังให้สิทธิอย่างอื่นใดแก่เจ้าหนี้อยู่ก็ดี ท่านว่าลูกหนี้ชอบแต่ที่จะได้รับใบเสร็จไว้เป็นคู่มือ และให้จดแจ้งการชำระหนี้นั้นลงไว้ในเอกสาร
Section 327 🔗
In case of interest or other periodical performance, if the creditor gives a receipt for one term without any reservation, it is presumed that he has received performance for the previous terms. If he gives receipt for the capital, it is presumed that he has received the interest. If the document embodying the obligation has been surrendered, it is presumed that the obligation has been extinguished.
มาตรา ๓๒๗ ในกรณีชำระดอกเบี้ย หรือชำระหนี้อย่างอื่นอันมีกำหนดชำระเป็นระยะเวลานั้น ถ้าเจ้าหนี้ออกใบเสร็จให้เพื่อระยะหนึ่งแล้วโดยมิได้อิดเอื้อน ท่านให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้เพื่อระยะก่อน ๆ นั้นด้วยแล้ว ถ้าเจ้าหนี้ออกใบเสร็จให้เพื่อการชำระต้นเงิน ท่านให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเจ้าหนี้ได้รับดอกเบี้ยแล้ว ถ้าเอกสารอันเป็นหลักฐานแห่งหนี้ได้เวนคืนแล้วไซร้ ท่านให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าหนี้นั้นเป็นอันระงับสิ้นไปแล้ว
Section 328 🔗
If a debtor is bound to the creditor to do similar acts of performance by virtue of several obligations, and if the performance effected by him is insufficient for the discharge of all debts, that debt is discharged which he specifies on effecting the performance. If the debtor makes no specification, then that debt which is due is first discharged; among several debts due that one is first discharged which affords the creditor least security; among several equally secured debts the one most burdensome to the debtor; among several equally burdensome debts the oldest debt; and where several are equally old every debt proportionately.
มาตรา ๓๒๘ ถ้าลูกหนี้ต้องผูกพันต่อเจ้าหนี้ในอันจะกระทำการเพื่อชำระหนี้เป็นการอย่างเดียวกันโดยมูลหนี้หลายราย และถ้าการที่ลูกหนี้ชำระหนี้นั้นไม่เพียงพอจะเปลื้องหนี้สินได้หมดทุกรายไซร้ เมื่อทำการชำระหนี้ ลูกหนี้ระบุว่าชำระหนี้สินรายใด ก็ให้หนี้สินรายนั้นเป็นอันได้เปลื้องไป ถ้าลูกหนี้ไม่ระบุ ท่านว่าหนี้สินรายไหนถึงกำหนด ก็ให้รายนั้นเป็นอันได้เปลื้องไปก่อน ในระหว่างหนี้สินหลายรายที่ถึงกำหนดนั้น รายใดเจ้าหนี้มีประกันน้อยที่สุด ก็ให้รายนั้นเป็นอันได้เปลื้องไปก่อน ในระหว่างหนี้สินหลายรายที่มีประกันเท่า ๆ กัน ให้รายที่ตกหนักที่สุดแก่ลูกหนี้เป็นอันได้เปลื้องไปก่อน ในระหว่างหนี้สินหลายรายที่ตกหนักแก่ลูกหนี้เท่า ๆ กัน ให้หนี้สินรายเก่าที่สุดเป็นอันได้เปลื้องไปก่อน และถ้ามีหนี้สินหลายรายเก่าเท่า ๆ กัน ก็ให้หนี้สินทุกรายเป็นอันได้เปลื้องไปตามส่วนมากและน้อย
Section 329 🔗
If the debtor, besides the principal performance, has to pay interest and costs, the value of an act of performance sufficient to discharge the whole debt is applied first to the costs, then to the interest, and lastly to the principal performance.
มาตรา ๓๒๙ ถ้านอกจากการชำระหนี้อันเป็นประธาน ลูกหนี้ยังจะต้องชำระดอกเบี้ยและเสียค่าฤชาธรรมเนียมอีกด้วยไซร้ หากการชำระหนี้ในครั้งหนึ่ง ๆ ไม่ได้ราคาเพียงพอจะเปลื้องหนี้สินได้ทั้งหมด ท่านให้เอาจัดใช้เป็นค่าฤชาธรรมเนียมเสียก่อนแล้วจึงใช้ดอกเบี้ย และในที่สุดจึงให้ใช้ในการชำระหนี้อันเป็นประธาน ถ้าลูกหนี้ระบุให้จัดใช้เป็นประการอื่น ท่านว่าเจ้าหนี้จะบอกปัดไม่ยอมรับชำระหนี้ก็ได้
Section 330 🔗
By proper tender of performance a discharge is effected, from the time of the tender, from all responsibilities arising out of non-performance.
มาตรา ๓๓๐ เมื่อขอปฏิบัติการชำระหนี้โดยชอบแล้ว บรรดาความรับผิดชอบอันเกิดแต่การไม่ชำระหนี้ก็เป็นอันปลดเปลื้องไป นับแต่เวลาที่ขอปฏิบัติการชำระหนี้นั้น
Section 331 🔗
If the creditor refuses or is unable to accept performance, the person performing may be discharged from the obligation by depositing for the creditor's benefit the thing forming the subject of the obligation. The same applies, if the person performing without fault on his part, cannot ascertain the right or identity of the creditor.
มาตรา ๓๓๑ ถ้าเจ้าหนี้บอกปัดไม่ยอมรับชำระหนี้ก็ดี หรือไม่สามารถจะรับชำระหนี้ได้ก็ดี หากบุคคลผู้ชำระหนี้วางทรัพย์อันเป็นวัตถุแห่งหนี้ไว้เพื่อประโยชน์แก่เจ้าหนี้แล้ว ก็ย่อมจะเป็นอันหลุดพ้นจากหนี้ได้ ความข้อนี้ท่านให้ใช้ตลอดถึงกรณีที่บุคคลผู้ชำระหนี้ไม่สามารถจะหยั่งรู้ถึงสิทธิ หรือไม่รู้ตัวเจ้าหนี้ได้แน่นอนโดยมิใช่เป็นความผิดของตน
Section 332 🔗
If the debtor is bound to perform only after the counter-performance has been effected by the creditor, he may make the right of the creditor to receive the thing deposited dependent upon counter-performance by the creditor.
มาตรา ๓๓๒ ถ้าลูกหนี้จำต้องชำระหนี้ต่อเมื่อเจ้าหนี้จะต้องชำระหนี้ตอบแทนด้วยไซร้ ท่านว่าลูกหนี้จะกำหนดว่าต่อเมื่อเจ้าหนี้ชำระหนี้ตอบแทนจึงให้มีสิทธิรับเอาทรัพย์ที่วางไว้นั้นก็ได้
Section 333 🔗
A deposit must be made to the deposit office at the place where the obligation is to be performed. If there are no special provisions by law or regulations as to the deposit offices, the Court must, on application of the person performing, designate a deposit office and appoint a custodian of the thing deposited. The depositor must without delay give notice of the deposit to the creditor.
มาตรา ๓๓๓ การวางทรัพย์นั้นต้องวาง ณ สำนักงานวางทรัพย์ประจำตำบลที่จะต้องชำระหนี้ ถ้าไม่มีบทบัญญัติแห่งกฎหมาย หรือกฎข้อบังคับเฉพาะการในเรื่องสำนักงานวางทรัพย์ เมื่อบุคคลผู้ชำระหนี้ร้องขอ ศาลจะต้องกำหนดสำนักงานวางทรัพย์ และตั้งแต่งผู้พิทักษ์ทรัพย์ที่วางนั้นขึ้น ผู้วางต้องบอกกล่าวให้เจ้าหนี้ทราบการที่ได้วางทรัพย์นั้นโดยพลัน
Section 334 🔗
The debtor has the right to withdraw the thing deposited. If he withdraws it, the deposit is deemed never to have been made. The right of withdrawal is barred: (1) If the debtor declares to the deposit office that he waives his right of withdrawal. (2) If the creditor declares his acceptance to the deposit office. (3) If the deposit has been ordered or confirmed by the Court and the fact is notified to the deposit office.
มาตรา ๓๓๔ ลูกหนี้มีสิทธิจะถอนทรัพย์ที่วางนั้นได้ ถ้าลูกหนี้ถอนทรัพย์นั้น ท่านให้ถือเสมือนว่ามิได้วางทรัพย์ไว้เลย สิทธิถอนทรัพย์นี้เป็นอันขาดในกรณีต่อไปนี้ (๑) ถ้าลูกหนี้แสดงต่อสำนักงานวางทรัพย์ว่าตนยอมละสิทธิที่จะถอน (๒) ถ้าเจ้าหนี้แสดงต่อสำนักงานวางทรัพย์ว่าจะรับเอาทรัพย์นั้น (๓) ถ้าการวางทรัพย์นั้นได้เป็นไปโดยคำสั่งหรืออนุมัติของศาลและได้บอกกล่าวความนั้นแก่สำนักงานวางทรัพย์
Section 335 🔗
The right of withdrawal is not subject to judicial attachment. If bankruptcy proceedings are instituted against the property of the debtor, the right of withdrawal cannot be exercised during the bankruptcy proceedings.
มาตรา ๓๓๕ สิทธิถอนทรัพย์นั้น ตามกฎหมายศาลจะสั่งยึดหาได้ไม่ เมื่อได้ฟ้องคดีล้มละลายเกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้แล้ว ท่านห้ามมิให้ใช้สิทธิถอนทรัพย์ในระหว่างพิจารณาคดีล้มละลาย
Section 336 🔗
If the thing forming the subject of performance is not suitable for deposit, or if in regard to the thing there is an apprehension that it may perish or be destroyed or damaged, the person performing may, with the permission of the Court, sell it at auction and deposit the proceeds. The same applies, if the keeping of the thing would be unreasonably expensive.
มาตรา ๓๓๖ ถ้าทรัพย์อันเป็นวัตถุแห่งการชำระหนี้ไม่ควรแก่การจะวางไว้ก็ดี หรือเป็นที่พึงวิตกว่าทรัพย์นั้นเกลือกจะเสื่อมเสีย หรือทำลาย หรือบุบสลายได้ก็ดี เมื่อได้รับอนุญาตจากศาล บุคคลผู้ชำระหนี้จะเอาทรัพย์นั้นออกขายทอดตลาด แล้วเอาเงินที่ได้แต่การขายวางแทนทรัพย์นั้นก็ได้ ความข้อนี้ท่านให้ใช้ตลอดถึงกรณีที่ค่ารักษาทรัพย์จะแพงเกินควรนั้นด้วย
Section 337 🔗
The auction is not permissible until after the creditor has been warned of it. The warning may be dispensed with if the thing is liable to deterioration, and there is danger in delaying the auction. The debtor shall without delay notify the creditor of the auction; if the debtor fails to do so, he is liable for compensation. The warning and the notice may be dispensed with if they are impracticable. The time and place of the auction, with a general description of the thing, shall be publicly advertised.
มาตรา ๓๓๗ ท่านไม่อนุญาตให้เอาทรัพย์ออกขายทอดตลาดจนกว่าจะได้บอกให้เจ้าหนี้รู้ตัวก่อน การบอกนี้จะงดเสียก็ได้ถ้าทรัพย์นั้นอาจเสื่อมทรามลง หรือภัยมีอยู่ในการที่จะหน่วงการขายทอดตลาดไว้ ในการที่จะขายทอดตลาดนั้น ท่านให้ลูกหนี้บอกกล่าวแก่เจ้าหนี้โดยไม่ชักช้า ถ้าละเลยเสียไม่บอกกล่าว ลูกหนี้จะต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทน การบอกให้รู้ตัวและบอกกล่าวนี้ ถ้าไม่เป็นอันจะทำได้ จะงดเสียก็ได้ เวลาและสถานที่ที่จะขายทอดตลาด กับทั้งคำพรรณนาลักษณะแห่งทรัพย์นั้น ท่านให้ประกาศโฆษณาให้ประชาชนทราบ
Section 338 🔗
The cost of the deposit or of the auction shall be borne by the creditor, unless the deposit be withdrawn by the debtor.
มาตรา ๓๓๘ ค่าฤชาธรรมเนียมในการวางทรัพย์หรือขายทอดตลาดนั้น ให้ฝ่ายเจ้าหนี้เป็นผู้ออก เว้นแต่ลูกหนี้จะได้ถอนทรัพย์ที่วาง
Section 339 🔗
The right of the creditor to the deposit is extinguished after the lapse of ten years since receipt of notice of the deposit. After the right of the creditor is extinguished the debtor is entitled to withdraw even if he has waived the right of withdrawal.
มาตรา ๓๓๙ สิทธิของเจ้าหนี้เหนือทรัพย์ที่วางไว้นั้นเป็นอันระงับสิ้นไปเมื่อพ้นเวลาสิบปี นับแต่ได้รับคำบอกกล่าวการวางทรัพย์ อนึ่ง เมื่อสิทธิของเจ้าหนี้ระงับสิ้นไปแล้ว ถึงแม้ลูกหนี้จะได้ละสิทธิถอนทรัพย์ก็ยังชอบที่จะถอนทรัพย์นั้นได้
Section 340 🔗
If the creditor declares to the debtor an intention to release the obligation, it is extinguished. When an obligation has been evidenced by writing, the release must also be in writing or the document embodying the obligation be surrendered to the debtor or cancelled.
มาตรา ๓๔๐ ถ้าเจ้าหนี้แสดงเจตนาต่อลูกหนี้ว่าจะปลดหนี้ให้ ท่านว่าหนี้นั้นก็เป็นอันระงับสิ้นไป ถ้าหนี้มีหนังสือเป็นหลักฐาน การปลดหนี้ก็ต้องทำเป็นหนังสือด้วย หรือต้องเวนคืนเอกสารอันเป็นหลักฐานแห่งหนี้ให้แก่ลูกหนี้ หรือขีดฆ่าเอกสารนั้นเสีย
Section 341 🔗
If two persons are bound to each other by obligations whose subject is of the same kind and both of which are due, either debtor may be discharged from his obligation by set-off to the extent to which the amounts of the obligations correspond, unless the nature of one of the obligations does not admit of it. The provisions of the foregoing paragraph do not apply, if the parties have declared a contrary intention; but such intention cannot be set up against a third person acting in good faith.
มาตรา ๓๔๑ ถ้าบุคคลสองคนต่างมีความผูกพันซึ่งกันและกันโดยมูลหนี้อันมีวัตถุเป็นอย่างเดียวกัน และหนี้ทั้งสองรายนั้นถึงกำหนดจะชำระไซร้ ท่านว่าลูกหนี้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งย่อมจะหลุดพ้นจากหนี้ของตนด้วยหักกลบลบกันได้เพียงเท่าจำนวนที่ตรงกันในมูลหนี้ทั้งสองฝ่ายนั้น เว้นแต่สภาพแห่งหนี้ฝ่ายหนึ่งจะไม่เปิดช่องให้หักกลบลบกันได้ บทบัญญัติดังกล่าวมาในวรรคก่อนนี้ท่านมิให้ใช้บังคับ หากเป็นการขัดกับเจตนาอันคู่กรณีได้แสดงไว้ แต่เจตนาเช่นนี้ท่านห้ามมิให้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้บุคคลภายนอกผู้กระทำการโดยสุจริต
Supreme Court Decision:
Section 342 🔗
Set-off is made by a declaration of intention by one party to another. A condition or time commencement or ending cannot be added to such declaration. The declaration of intention mentioned in the foregoing paragraph relates back in its effect to the time when both obligations could first have been set-off.
มาตรา ๓๔๒ หักกลบลบหนี้นั้น ทำได้ด้วยคู่กรณีฝ่ายหนึ่งแสดงเจตนาแก่อีกฝ่ายหนึ่ง การแสดงเจตนาเช่นนี้ท่านว่าจะมีเงื่อนไขหรือเงื่อนเวลาเริ่มต้นหรือเวลาสิ้นสุดอีกด้วยหาได้ไม่ การแสดงเจตนาดังกล่าวมาในวรรคก่อนนี้ ท่านว่ามีผลย้อนหลังขึ้นไปจนถึงเวลาซึ่งหนี้ทั้งสองฝ่ายนั้นจะอาจหักกลบลบกันได้เป็นครั้งแรก
Section 343 🔗
A set-off may be made even though the place of performance of the two obligations is different; but the party who makes the set-off must indemnify the other party for any damage caused thereby.
มาตรา ๓๔๓ การหักกลบลบหนี้นั้น ถึงแม้ว่าสถานที่ซึ่งจะต้องชำระหนี้ทั้งสองจะต่างกัน ก็หักกันได้ แต่ฝ่ายผู้ขอหักหนี้จะต้องใช้ค่าเสียหายให้แก่อีกฝ่ายหนึ่ง เพื่อความเสียหายอย่างหนึ่งอย่างใดอันเกิดแต่การนั้น
Section 344 🔗
A claim against which there is a defense may not be set-off. Prescription does not exclude set-off, if the claim barred by prescription was not barred at the time at which it could have been set-off against the other claim.
มาตรา ๓๔๔ สิทธิเรียกร้องใดยังมีข้อต่อสู้อยู่ สิทธิเรียกร้องนั้นท่านว่าหาอาจจะเอามาหักกลบลบหนี้ได้ไม่ อนึ่ง อายุความย่อมไม่ตัดรอนการหักกลบลบหนี้ แม้สิทธิเรียกร้องขาดอายุความแล้ว แต่ว่าในเวลาที่อาจจะหักกลบลบกับสิทธิเรียกร้องฝ่ายอื่นได้นั้น สิทธิยังไม่ขาด
Section 345 🔗
If an obligation arises from an unlawful act, the debtor cannot avail himself of a set-off against the creditor.
มาตรา ๓๔๕ หนี้รายใดเกิดแต่การอันมิชอบด้วยกฎหมายเป็นมูล ท่านห้ามมิให้ลูกหนี้ถือเอาประโยชน์แห่งหนี้รายนั้น เพื่อหักกลบลบหนี้กับเจ้าหนี้
Section 346 🔗
If a claim is not subject to judicial attachment, it is not subject to set-off.
มาตรา ๓๔๖ สิทธิเรียกร้องรายใดตามกฎหมายศาลจะสั่งยึดมิได้ สิทธิเรียกร้องรายนั้นหาอาจจะเอาไปหักกลบลบหนี้ได้ไม่
Section 347 🔗
A third debtor who has received from the Court an order of prohibition of payment cannot set up against the seizing creditor an obligation subsequently acquired by him.
มาตรา ๓๔๗ ลูกหนี้คนที่สามหากได้รับคำสั่งศาลห้ามมิให้ใช้เงินแล้ว จะยกเอาหนี้ซึ่งตนได้มาภายหลังแต่นั้นขึ้นเป็นข้อต่อสู้เจ้าหนี้ผู้ที่ขอให้ยึดทรัพย์นั้น ท่านว่าหาอาจจะยกได้ไม่
Section 348 🔗
If either party has several claims suitable for set-off, the party making the set-off may specify the claims which are to be set-off against each other. If the set-off is declared without such specification, or if the other party objects without delay, provisions of Section 328 paragraph 2 apply mutatis mutandis. If the party making the set-off owes the other party interest and costs in addition to the principal performance, the provisions of Section 329 apply mutatis mutandis.
มาตรา ๓๔๘ ถ้าคู่กรณีต่างฝ่ายต่างมีสิทธิเรียกร้องหลายรายอันควรแก่การที่จะใช้หักกลบลบหนี้ได้ไซร้ ฝ่ายผู้ที่ขอหักหนี้จะระบุก็ได้ว่าพึงเอาสิทธิเรียกร้องรายใดบ้างเข้าหักกลบลบกัน ถ้าการหักกลบลบหนี้ได้แสดงโดยมิได้ระบุเช่นนั้นก็ดี หรือถ้าระบุ แต่อีกฝ่ายหนึ่งท้วงขัดข้องโดยไม่ชักช้าก็ดี ท่านให้นำบทบัญญัติแห่งมาตรา ๓๒๘ วรรค ๒ มาใช้บังคับโดยอนุโลม ถ้าฝ่ายที่ขอหักกลบลบหนี้ยังเป็นหนี้ค่าดอกเบี้ยและค่าฤชาธรรมเนียมแก่อีกฝ่ายหนึ่งอยู่ นอกจากการชำระหนี้อันเป็นประธานนั้นด้วยไซร้ ท่านให้นำบทบัญญัติแห่งมาตรา ๓๒๙ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
Section 349 🔗
When the parties concerned have concluded a contract changing the essential elements of an obligation, such obligation is extinguished by novation. If a conditional obligation is made unconditional, or a condition is added to an unconditional obligation, or if a condition is changed, it is regarded as a change of an essential element of such obligation. A novation by a change of the creditor is governed by the provisions of this Code concerning transfer of claims.
มาตรา ๓๔๙ เมื่อคู่กรณีที่เกี่ยวข้องได้ทำสัญญาเปลี่ยนสิ่งซึ่งเป็นสาระสำคัญแห่งหนี้ไซร้ ท่านว่าหนี้นั้นเป็นอันระงับสิ้นไปด้วยแปลงหนี้ใหม่ ถ้าทำหนี้มีเงื่อนไขให้กลายเป็นหนี้ปราศจากเงื่อนไขก็ดี เพิ่มเติมเงื่อนไขเข้าในหนี้อันปราศจากเงื่อนไขก็ดี เปลี่ยนเงื่อนไขก็ดี ท่านถือว่าเป็นอันเปลี่ยนสิ่งซึ่งเป็นสาระสำคัญแห่งหนี้นั้น ถ้าแปลงหนี้ใหม่ด้วยเปลี่ยนตัวเจ้าหนี้ ท่านให้บังคับด้วยบทบัญญัติทั้งหลายแห่งประมวลกฎหมายนี้ว่าด้วยโอนสิทธิเรียกร้อง
Section 350 🔗
A novation by a change of the debtor may be effected by a contract between the creditor and the new debtor, but this cannot be done against the will of the original debtor.
มาตรา ๓๕๐ แปลงหนี้ใหม่ด้วยเปลี่ยนตัวลูกหนี้นั้น จะทำเป็นสัญญาระหว่างเจ้าหนี้กับลูกหนี้คนใหม่ก็ได้ แต่จะทำโดยขืนใจลูกหนี้เดิมหาได้ไม่
Section 351 🔗
If the obligation resulting from a novation does not come into existence, or is annulled, because of an illegality in its ground or because of some reason unknown to the parties, the original obligation is not extinguished.
มาตรา ๓๕๑ ถ้าหนี้อันจะพึงเกิดขึ้นเพราะแปลงหนี้ใหม่นั้นมิได้เกิดมีขึ้นก็ดี ได้ยกเลิกเสียเพราะมูลแห่งหนี้ไม่ชอบด้วยกฎหมาย หรือเพราะเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันมิรู้ถึงคู่กรณีก็ดี ท่านว่าหนี้เดิมนั้นก็ยังหาระงับสิ้นไปไม่
Section 352 🔗
The parties to a novation may, to the extent of the subject of the original obligation, transfer a right of pledge or mortgage given as security for it to the new obligation; but if such security was given by a third person, his consent is necessary.
มาตรา ๓๕๒ คู่กรณีในการแปลงหนี้ใหม่อาจโอนสิทธิจำนำหรือจำนองที่ได้ให้ไว้เป็นประกันหนี้เดิมนั้นไปเป็นประกันหนี้รายใหม่ได้ เพียงเท่าที่เป็นประกันวัตถุแห่งหนี้เดิม แต่หลักประกันเช่นว่านี้ ถ้าบุคคลภายนอกเป็นผู้ให้ไว้ไซร้ ท่านว่าจำต้องได้รับความยินยอมของบุคคลภายนอกนั้นด้วยจึงโอนได้
Section 353 🔗
If rights and liabilities in an obligation become vested in the same person, the obligation is extinguished, except when it has become the subject of the right of a third person, or when a bill has been re-indorsed according Section 917 paragraph 3.
มาตรา ๓๕๓ ถ้าสิทธิและความรับผิดในหนี้รายใดตกอยู่แก่บุคคลคนเดียวกัน ท่านว่าหนี้รายนั้นเป็นอันระงับสิ้นไป เว้นแต่เมื่อหนี้นั้นตกไปอยู่ในบังคับแห่งสิทธิของบุคคลภายนอก หรือเมื่อสลักหลังตั๋วเงินกลับคืนตามความในมาตรา ๙๑๗ วรรค ๓
📋 Title Overview: Contract Law
This title contains the core rules governing contracts in Thailand. Every business transaction, employment relationship, and commercial deal relies on these provisions. Understanding Thai contract law is essential for anyone doing business in Thailand.
- Formation (354-368): How contracts are created through offer and acceptance
- Effect (369-376): What happens when a contract is formed - rights and duties
- Earnest & Penalty (377-385): Deposits and agreed damages for breach
- Rescission (386-394): When and how contracts can be cancelled
Practical Tips: Always ensure offers have clear terms (Section 354), understand that silence is NOT acceptance (Section 362), and know that contracts for the benefit of third parties are allowed (Section 374).
📋 Chapter Overview
A contract is formed when an offer is met with an acceptance. These sections explain how offers work, when they expire, and what constitutes valid acceptance.
Key Points: Offers with a time limit cannot be withdrawn (354) • Silence is not acceptance (362) • Acceptance with modifications is a counter-offer (359) • Death of offeror doesn't automatically end the offer (360)
Section 354 🔗
An offer to conclude a contract which specifies a period for acceptance cannot be withdrawn within such period.
มาตรา ๓๕๔ คำเสนอจะทำสัญญาอันบ่งระยะเวลาให้ทำคำสนองนั้น ท่านว่าไม่อาจจะถอนได้ภายในระยะเวลาที่บ่งไว้
Section 355 🔗
A person who has made an offer to another person at a distance, without specifying a period for acceptance, cannot withdraw his offer within a reasonable time for a notice of acceptance to be expected.
มาตรา ๓๕๕ บุคคลทำคำเสนอไปยังผู้อื่นซึ่งอยู่ห่างกันโดยระยะทาง และมิได้บ่งระยะเวลาให้ทำคำสนอง จะถอนคำเสนอของตนเสียภายในเวลาอันควรคาดหมายว่าจะได้รับคำบอกกล่าวสนองนั้น ท่านว่าหาอาจจะถอนได้ไม่
Section 356 🔗
An offer made to a person who is present, without specifying a period for acceptance, may be accepted only at the place and time when and where it is made. This provision applies also to an offer made to another person by telephone.
มาตรา ๓๕๖ คำเสนอทำแก่บุคคลผู้อยู่เฉพาะหน้า โดยมิได้บ่งระยะเวลาให้ทำคำสนองนั้น เสนอ ณ ที่ใดเวลาใดก็ย่อมจะสนองรับได้แต่ ณ ที่นั้นเวลานั้น ความข้อนี้ท่านให้ใช้ตลอดถึงการที่บุคคลคนหนึ่งทำคำเสนอไปยังบุคคลอีกคนหนึ่งทางโทรศัพท์ด้วย
Section 357 🔗
When an offer has been refused by a communication to the offeror, or has not been accepted within the period mentioned in the three foregoing Sections, it ceases to be binding.
มาตรา ๓๕๗ คำเสนอใดเขาบอกปัดไปยังผู้เสนอแล้วก็ดี หรือมิได้สนองรับภายในเวลากำหนดดังกล่าวมาในมาตราทั้งสามก่อนนี้ก็ดี คำเสนอนั้นท่านว่าเป็นอันสิ้นความผูกพันแต่นั้นไป
Section 358 🔗
If a notice of acceptance arrives late, but it is apparent that such notice was sent by a way which would normally have led to its arrival in due time, the offeror must immediately communicate to the other party that the acceptance has arrived late, unless he has already done so. If the offeror neglects to communicate as aforesaid, the notice of acceptance is not considered to have arrived late.
มาตรา ๓๕๘ ถ้าคำบอกกล่าวสนองมาถึงล่วงเวลา แต่เป็นที่เห็นประจักษ์ว่าคำบอกกล่าวนั้นได้ส่งโดยทางการ ซึ่งตามปรกติควรจะมาถึงภายในกำหนดไซร้ ผู้เสนอต้องบอกกล่าวแก่คู่กรณีอีกฝ่ายหนึ่งโดยพลันว่าคำสนองนั้นมาถึงเนิ่นช้า เว้นแต่จะได้บอกกล่าวเช่นนั้นก่อนแล้ว ถ้าผู้เสนอละเลยไม่บอกกล่าวดังว่ามาในวรรคต้น ท่านให้ถือว่าคำบอกกล่าวสนองนั้นมิได้ล่วงเวลา
Section 359 🔗
If an acceptance arrives late, it is deemed to be a new offer. An acceptance with additions, limitations or other modifications is deemed to be a refusal of the offer, and at the same time a new offer.
มาตรา ๓๕๙ ถ้าคำสนองมาถึงล่วงเวลา ท่านให้ถือว่าคำสนองนั้นกลายเป็นคำเสนอขึ้นใหม่ คำสนองอันมีข้อความเพิ่มเติม มีข้อจำกัด หรือมีข้อแก้ไขอย่างอื่นประกอบด้วยนั้น ท่านให้ถือว่าเป็นคำบอกปัดไม่รับ ทั้งเป็นคำเสนอขึ้นใหม่ด้วยในตัว
Section 360 🔗
The provisions of Section 169 paragraph 2 do not apply if contrary to an intention expressed by the offeror, or if before the acceptance the other party knew that the offeror had died or become incapacitated.
มาตรา ๓๖๐ บทบัญญัติแห่งมาตรา ๑๖๙ วรรคสอง นั้น ท่านมิให้ใช้บังคับ ถ้าหากว่าขัดกับเจตนาอันผู้เสนอได้แสดง หรือหากว่าก่อนจะสนองรับนั้น คู่กรณีอีกฝ่ายหนึ่งได้รู้อยู่แล้วว่าผู้เสนอตายหรือตกเป็นผู้ไร้ความสามารถ
Section 361 🔗
A contract between persons at a distance from each other comes into being at the time when the notice of acceptance reaches the offeror. If according to the intention expressed by the offeror, or according to custom, a notice of acceptance is not necessary, the contract comes into being at the time when any act takes place which may be deemed to express acceptance.
มาตรา ๓๖๑ อันสัญญาระหว่างบุคคลซึ่งอยู่ห่างกันโดยระยะทางนั้น ย่อมเกิดเป็นสัญญาขึ้นแต่เวลาเมื่อคำบอกกล่าวสนองไปถึงผู้เสนอ ถ้าตามเจตนาอันผู้เสนอได้แสดง หรือตามปรกติประเพณีไม่จำเป็นจะต้องมีคำบอกกล่าวสนองไซร้ ท่านว่าสัญญานั้นเกิดเป็นสัญญาขึ้นในเวลาเมื่อมีการอันใดอันหนึ่งขึ้น อันจะพึงสันนิษฐานได้ว่าเป็นการแสดงเจตนาสนองรับ
Section 362 🔗
A person who has, by public advertisement, promised a reward to any person who does a certain act, is bound to give such reward to any person who does such act even if that person did not act with a view to the reward.
มาตรา ๓๖๒ บุคคลออกโฆษณาให้คำมั่นว่าจะให้รางวัลแก่ผู้ซึ่งกระทำการอันใด ท่านว่าจำต้องให้รางวัลแก่บุคคลใด ๆ ผู้ได้กระทำการอันนั้น แม้ถึงมิใช่ว่าผู้นั้นจะได้กระทำเพราะเห็นแก่รางวัล
Section 363 🔗
In the case mentioned in the foregoing Section, while no one has yet completed the act, the promisor may withdraw his promise by the same means as for the advertisement, unless it has been expressed in the advertisement that the promise will not be withdrawn. If the promise cannot be withdrawn by the same means, it may be withdrawn by other means, but in such case the withdrawal is effective only against those who know of it. If the promisor has also fixed a period for the completion of the act, it is presumed that the promisor has waived his right to withdraw his promise.
มาตรา ๓๖๓ ในกรณีที่กล่าวมาในมาตราก่อนนี้ เมื่อยังไม่มีใครทำการสำเร็จดังบ่งไว้นั้นอยู่ตราบใด ผู้ให้คำมั่นจะถอนคำมั่นของตนเสียโดยวิธีเดียวกับที่โฆษณานั้นก็ได้ เว้นแต่จะได้แสดงไว้ในโฆษณานั้นว่าจะไม่ถอน ถ้าคำมั่นนั้นไม่อาจจะถอนโดยวิธีดังกล่าวมาก่อน จะถอนโดยวิธีอื่นก็ได้ แต่ถ้าเช่นนั้นการถอนจะเป็นอันสมบูรณ์ใช้ได้เพียงเฉพาะต่อบุคคลที่รู้ ถ้าผู้ให้คำมั่นได้กำหนดระยะเวลาให้ด้วยเพื่อทำการอันบ่งนั้นไซร้ ท่านให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าผู้ให้คำมั่นได้สละสิทธิที่จะถอนคำมั่นนั้นเสียแล้ว
Section 364 🔗
If several persons have done the act mentioned in the advertisement, only the one who has done so first is entitled to the reward. If several persons have done the act at the same time, each of them is entitled to an equal share of the reward; but if the reward is by nature indivisible, or if by the terms of the promise only one person is to receive the reward, the matter shall be decided by lot. The provisions of the two foregoing paragraphs do not apply if a contrary intention has been expressed in the advertisement.
มาตรา ๓๖๔ ถ้าบุคคลหลายคนกระทำการอันบ่งไว้ในโฆษณา ท่านว่าเฉพาะแต่คนที่ทำได้ก่อนใครหมดเท่านั้น มีสิทธิจะได้รับรางวัล ถ้าบุคคลหลายคนกระทำการอันนั้นได้พร้อมกัน ท่านว่าแต่ละคนมีสิทธิจะได้รับรางวัลเป็นส่วนแบ่งเท่า ๆ กัน แต่ถ้ารางวัลนั้นมีสภาพแบ่งไม่ได้ก็ดี หรือถ้าตามข้อความแห่งคำมั่นนั้น บุคคลแต่คนเดียวจะพึงรับรางวัลก็ดี ท่านให้วินิจฉัยด้วยวิธีจับสลาก บทบัญญัติดังกล่าวมาในวรรคทั้งสองข้างต้นนั้น ท่านมิให้ใช้บังคับถ้าในโฆษณานั้นแสดงเจตนาไว้เป็นอย่างอื่น
Section 365 🔗
A promise of reward intended as a prize competition is valid only if a period is fixed in the advertisement. Whether any competitor has successfully complied with the conditions of the promise within the period, or, among several competitors, who is the best, shall be decided by the adjudicator named in the advertisement, or if no adjudicator is named, by the promisor. The decision is binding on all the parties concerned. In case of equal merit, the provisions of Section 364 paragraph 2 apply. The transfer of ownership of a thing produced for the competition may be demanded by the promisor only if it is stated in the advertisement that such transfer shall take place.
มาตรา ๓๖๕ คำมั่นจะให้รางวัลอันมีความประสงค์เป็นการประกวดชิงรางวัลนั้น จะสมบูรณ์ก็ต่อเมื่อได้กำหนดระยะเวลาไว้ในคำโฆษณาด้วย การที่จะตัดสินว่าผู้ประกวดคนไหนได้กระทำสำเร็จตามเงื่อนไขในคำมั่นภายในเวลากำหนดหรือไม่ก็ดี หรือตัดสินในระหว่างผู้ประกวดหลายคนนั้นว่าคนไหนดีกว่ากันอย่างไรก็ดี ให้ผู้ชี้ขาดซึ่งได้ระบุชื่อไว้ในโฆษณานั้นเป็นผู้ตัดสิน หรือถ้ามิได้ระบุชื่อผู้ชี้ขาดไว้ ก็ให้ผู้ให้คำมั่นเป็นผู้ตัดสิน คำตัดสินอันนี้ย่อมผูกพันผู้ที่เกี่ยวข้องด้วยทุกฝ่าย ถ้าได้คะแนนทำดีเสมอกัน ท่านให้นำบทบัญญัติแห่งมาตรา ๓๖๔ วรรค ๒ มาใช้บังคับ แล้วแต่กรณี การโอนกรรมสิทธิ์ในทรัพย์ที่ทำขึ้นประกวดนั้น ผู้ให้คำมั่นจะเรียกให้โอนแก่ตนได้ต่อเมื่อได้ระบุไว้ในโฆษณาว่าจะพึงโอนเช่นนั้น
Section 366 🔗
As long as the parties have not agreed upon all the points of a contract on which, in the statement made even by one party, agreement is essential, the contract is, when in doubt, not concluded. An understanding on individual points is not binding, even if noted down. If it has been agreed that the contract to be concluded shall be put in writing, when in doubt, the contract is not concluded until put in writing.
มาตรา ๓๖๖ ข้อความใด ๆ แห่งสัญญาอันคู่สัญญาแม้เพียงฝ่ายเดียวได้แสดงไว้ว่าเป็นสาระสำคัญอันจะต้องตกลงกันหมดทุกข้อนั้น หากคู่สัญญายังไม่ตกลงกันได้หมดทุกข้ออยู่ตราบใด เมื่อกรณีเป็นที่สงสัย ท่านนับว่ายังมิได้มีสัญญาต่อกัน การที่ได้ทำความเข้าใจกันไว้เฉพาะบางสิ่งบางอย่าง ถึงแม้ว่าจะได้จดลงไว้ก็หาเป็นการผูกพันไม่ ถ้าได้ตกลงกันว่าสัญญาอันมุ่งจะทำนั้นจะต้องทำเป็นหนังสือไซร้ เมื่อกรณีเป็นที่สงสัย ท่านนับว่ายังมิได้มีสัญญาต่อกันจนกว่าจะได้ทำขึ้นเป็นหนังสือ
Section 367 🔗
When the parties have assumed that a contract has been concluded, but in fact one point which must be agreed has not been agreed, and it may be presumed that even without agreement on this point the contract would have been concluded, the terms which have been agreed are valid.
มาตรา ๓๖๗ สัญญาใดคู่สัญญาได้ถือว่าเป็นอันได้ทำกันขึ้นแล้ว แต่แท้จริงยังมิได้ตกลงกันในข้อหนึ่งข้อใดอันจะต้องทำความตกลงให้สำเร็จ ถ้าจะพึงอนุมานได้ว่า ถึงหากจะไม่ทำความตกลงกันในข้อนี้ได้ สัญญานั้นก็จะได้ทำขึ้นไซร้ ท่านว่าข้อความส่วนที่ได้ตกลงกันแล้วก็ย่อมเป็นอันสมบูรณ์
Section 368 🔗
A contract shall be interpreted according to the requirements of good faith, regard being had to custom.
มาตรา ๓๖๘ สัญญานั้นท่านให้ตีความไปตามความประสงค์ในทางสุจริต โดยพิเคราะห์ถึงปรกติประเพณีด้วย
Section 369 🔗
In a reciprocal contract, either party may refuse to perform his obligation until the other party performs or tenders performance; but this provision does not apply if the obligation of the other party is not yet due.
มาตรา ๓๖๙ ในสัญญาต่างตอบแทนนั้น คู่สัญญาฝ่ายหนึ่งจะไม่ยอมชำระหนี้จนกว่าอีกฝ่ายหนึ่งจะชำระหนี้ หรือขอปฏิบัติการชำระหนี้ก็ได้ แต่ความข้อนี้ท่านมิให้ใช้บังคับ ถ้าหนี้ของคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งยังไม่ถึงกำหนด
Section 370 🔗
If the object of a reciprocal contract is the creation or transfer of a real right in a specific thing, and such thing is lost or damaged without fault of the debtor, the loss or damage falls upon the creditor. If the thing is not a specific thing, the provisions of the foregoing paragraph apply only from the time when the thing becomes specific according to Section 195 paragraph 2.
มาตรา ๓๗๐ ถ้าสัญญาต่างตอบแทนมีวัตถุที่ประสงค์เป็นการก่อให้เกิดหรือโอนทรัพยสิทธิในทรัพย์เฉพาะสิ่ง และทรัพย์นั้นสูญหรือเสียหายไปด้วยเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันจะโทษลูกหนี้มิได้ไซร้ ท่านว่าการสูญหรือเสียหายนั้นตกเป็นพับแก่เจ้าหนี้ ถ้าไม่ใช่ทรัพย์เฉพาะสิ่ง ท่านให้ใช้บทบัญญัติที่กล่าวมาในวรรคก่อนนี้บังคับแต่เวลาที่ทรัพย์นั้นกลายเป็นทรัพย์เฉพาะสิ่งตามบทบัญญัติแห่งมาตรา ๑๙๕ วรรค ๒ นั้นไป
Section 371 🔗
The provisions of the foregoing Section do not apply if the reciprocal contract is subject to a condition precedent and the thing which is the subject-matter of the contract is lost or destroyed while the condition is still pending. If such thing is damaged without any fault imputable to the creditor, and after the condition is fulfilled, the creditor may demand performance, with a proportionate reduction of his own counter-performance, or may rescind the contract, as he may choose; but the creditor's right to damages is not affected if the damage was caused by the debtor.
มาตรา ๓๗๑ บทบัญญัติที่กล่าวมาในมาตราก่อนนี้ ท่านมิให้ใช้บังคับ ถ้าเป็นสัญญาต่างตอบแทนมีเงื่อนไขบังคับก่อน และทรัพย์อันเป็นวัตถุแห่งสัญญานั้นสูญหรือทำลายลงในระหว่างที่เงื่อนไขยังไม่สำเร็จ ถ้าทรัพย์นั้นเสียหายเพราะเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันจะโทษเจ้าหนี้มิได้ และเมื่อเงื่อนไขนั้นสำเร็จแล้ว เจ้าหนี้จะเรียกให้ชำระหนี้โดยลดส่วนอันตนจะต้องชำระหนี้ตอบแทนนั้นลง หรือเลิกสัญญานั้นเสียก็ได้ แล้วแต่จะเลือก แต่ในกรณีที่ต้นเหตุเสียหายเกิดเพราะฝ่ายลูกหนี้นั้น ท่านว่าหากระทบกระทั่งถึงสิทธิของเจ้าหนี้ที่จะเรียกค่าสินไหมทดแทนไม่
Section 372 🔗
Apart from the cases mentioned in the two foregoing Sections, if performance becomes impossible for a cause not imputable to either party, the debtor is not entitled to receive the counter-performance. If performance becomes impossible for a cause imputable to the creditor, the debtor does not lose his right to the counter-performance, but he must deduct from the amount he is entitled to receive whatever he has saved by being discharged from his obligation, or has acquired through application of his ability elsewhere, or has willfully failed to acquire. The same rule applies when the performance still owing by one party becomes impossible for a cause for which he is not responsible, at a time when the other party is in default of acceptance.
มาตรา ๓๗๒ นอกจากกรณีที่กล่าวไว้ในสองมาตราก่อน ถ้าการชำระหนี้ตกเป็นพ้นวิสัย เพราะเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันจะโทษฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดก็ไม่ได้ไซร้ ท่านว่าลูกหนี้หามีสิทธิจะรับชำระหนี้ตอบแทนไม่ ถ้าการชำระหนี้ตกเป็นพ้นวิสัย เพราะเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันจะโทษเจ้าหนี้ได้ ลูกหนี้ก็หาเสียสิทธิที่จะรับชำระหนี้ตอบแทนไม่ แต่ว่าลูกหนี้ได้อะไรไว้เพราะการปลดหนี้ก็ดี หรือใช้คุณวุฒิความสามารถของตนเป็นประการอื่นเป็นเหตุให้ได้อะไรมา หรือแกล้งละเลยเสียไม่ขวนขวายเอาอะไรที่สามารถจะทำได้ก็ดี มากน้อยเท่าไร จะต้องเอามาหักกับจำนวนอันตนจะได้รับชำระหนี้ตอบแทน วิธีเดียวกันนี้ท่านให้ใช้ตลอดถึงกรณีที่การชำระหนี้อันฝ่ายหนึ่งยังค้างชำระอยู่นั้นตกเป็นพ้นวิสัยเพราะพฤติการณ์อันใดอันหนึ่งซึ่งฝ่ายนั้นมิต้องรับผิดชอบ ในเวลาเมื่ออีกฝ่ายหนึ่งผิดนัดไม่รับชำระหนี้
Section 373 🔗
An agreement made beforehand exempting the debtor from liability for fraud or gross negligence on his part is void.
มาตรา ๓๗๓ ความตกลงทำไว้ล่วงหน้าเป็นข้อความยกเว้นมิให้ลูกหนี้ต้องรับผิดเพื่อกลฉ้อฉล หรือความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของตนนั้น ท่านว่าเป็นโมฆะ
Section 374 🔗
If one of the parties to a contract has stipulated that performance shall be made to a third person, such third person has the right to claim performance directly from the debtor. In the case mentioned in the foregoing paragraph, the right of such third person comes into existence from the time when he expresses to the debtor his intention to take the benefit of the contract.
มาตรา ๓๗๔ ถ้าคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งทำสัญญาตกลงว่าจะชำระหนี้แก่บุคคลภายนอกไซร้ ท่านว่าบุคคลภายนอกมีสิทธิจะเรียกชำระหนี้จากลูกหนี้โดยตรงได้ ในกรณีดังกล่าวมาในวรรคต้นนั้น สิทธิของบุคคลภายนอกย่อมเกิดมีขึ้นตั้งแต่เวลาที่แสดงเจตนาแก่ลูกหนี้ว่าจะถือเอาประโยชน์จากสัญญานั้น
Section 375 🔗
When the right of the third person has come into existence according to the provisions of the foregoing Section, the parties to the contract cannot modify or extinguish such right afterwards.
มาตรา ๓๗๕ เมื่อสิทธิของบุคคลภายนอกได้เกิดมีขึ้นตามบทบัญญัติแห่งมาตราก่อนแล้ว คู่สัญญาหาอาจจะเปลี่ยนแปลงหรือระงับสิทธินั้นในภายหลังได้ไม่
Section 376 🔗
The debtor may raise against the third person who is entitled to benefit from the contract mentioned in Section 374 any defences arising out of such contract.
มาตรา ๓๗๖ ข้อต่อสู้อันเกิดแต่มูลสัญญาดังกล่าวมาในมาตรา ๓๗๔ นั้น ลูกหนี้อาจจะยกขึ้นต่อสู้บุคคลภายนอกผู้จะได้รับประโยชน์จากสัญญานั้นได้
Section 377 🔗
If, when entering into a contract, anything is given as earnest, such earnest is evidence that the contract has been concluded, and is also security for the performance of the contract.
มาตรา ๓๗๗ เมื่อเข้าทำสัญญา ถ้าได้ให้สิ่งใดไว้เป็นมัดจำ ท่านให้ถือว่าการที่ให้มัดจำนั้นย่อมเป็นพยานหลักฐานว่าสัญญานั้นได้ทำกันขึ้นแล้ว อนึ่ง มัดจำนี้ย่อมเป็นประกันการที่จะปฏิบัติตามสัญญานั้นด้วย
Section 378 🔗
Unless otherwise agreed, the earnest shall be dealt with as follows: (1) It must be returned, or be applied as part-payment of the debt on performance; (2) It may be forfeited if the party who gave it fails to perform his obligation, or performance has become impossible for a cause for which he is responsible, or if the contract is rescinded through his fault; (3) It must be returned if the party who received it fails to perform his obligation, or performance has become impossible for a cause for which he is responsible.
มาตรา ๓๗๘ มัดจำนั้น ถ้ามิได้ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่น ท่านให้เป็นไปดังจะกล่าวต่อไปนี้ คือ (๑) ให้ส่งคืน หรือจัดเอาเป็นการใช้เงินบางส่วนในเมื่อชำระหนี้ (๒) ให้ริบ ถ้าฝ่ายที่วางมัดจำละเลยไม่ชำระหนี้ หรือการชำระหนี้ตกเป็นพ้นวิสัยเพราะพฤติการณ์อันใดอันหนึ่งซึ่งฝ่ายนั้นต้องรับผิดชอบ หรือถ้ามีการเลิกสัญญาเพราะความผิดของฝ่ายนั้น (๓) ให้ส่งคืน ถ้าฝ่ายที่รับมัดจำละเลยไม่ชำระหนี้ หรือการชำระหนี้ตกเป็นพ้นวิสัยเพราะพฤติการณ์อันใดอันหนึ่งซึ่งฝ่ายนี้ต้องรับผิดชอบ
Section 379 🔗
If the debtor has promised to the creditor to pay a certain sum of money as penalty for non-performance or for improper performance of his obligation, the penalty may be forfeited as soon as the debtor is in default. If the performance which is to be made consists of forbearance, the penalty may be forfeited as soon as the debtor acts in contravention of his obligation.
มาตรา ๓๗๙ ถ้าลูกหนี้สัญญาแก่เจ้าหนี้ว่าจะใช้เงินจำนวนหนึ่งเป็นเบี้ยปรับเมื่อตนไม่ชำระหนี้ก็ดี หรือไม่ชำระหนี้ให้ถูกต้องสมควรก็ดี เมื่อลูกหนี้ผิดนัดก็ให้ริบเบี้ยปรับ ถ้าการชำระหนี้อันจะพึงทำนั้นได้แก่งดเว้นการอันใดอันหนึ่ง หากทำการอันนั้นฝ่าฝืนมูลหนี้เมื่อใด ก็ให้ริบเบี้ยปรับเมื่อนั้น
Section 380 🔗
If the debtor has promised a penalty for non-performance, the creditor may demand the forfeited penalty instead of performance; but if the creditor has declared to the debtor that he will demand such penalty, he is debarred from any further claim for performance. If the creditor is entitled to claim compensation for non-performance, he may demand the forfeited penalty as a minimum of damages. He may still prove damages exceeding such minimum.
มาตรา ๓๘๐ ถ้าลูกหนี้ได้สัญญาไว้ว่าจะให้เบี้ยปรับเมื่อตนไม่ชำระหนี้ เจ้าหนี้จะเรียกเอาเบี้ยปรับอันจะพึงริบนั้นแทนการชำระหนี้ก็ได้ แต่ถ้าเจ้าหนี้แสดงต่อลูกหนี้ว่าจะเรียกเอาเบี้ยปรับฉะนั้นแล้ว ก็เป็นอันขาดสิทธิเรียกร้องชำระหนี้อีกต่อไป ถ้าเจ้าหนี้มีสิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนเพื่อการไม่ชำระหนี้ จะเรียกเอาเบี้ยปรับอันจะพึงริบนั้นในฐานเป็นจำนวนน้อยที่สุดแห่งค่าเสียหายก็ได้ การพิสูจน์ค่าเสียหายยิ่งกว่านั้น ท่านก็อนุญาตให้พิสูจน์ได้
Section 381 🔗
If the debtor has promised a penalty for improper performance such as failure to perform within the time fixed, the creditor may, in addition to claiming performance, also demand the forfeited penalty. If the creditor has a right to compensation on account of improper performance, the provisions of Section 380 paragraph 2 apply. If the creditor accepts performance, he can demand the penalty only if at the time of acceptance he has reserved his right to do so.
มาตรา ๓๘๑ ถ้าลูกหนี้ได้สัญญาไว้ว่าจะให้เบี้ยปรับเมื่อตนไม่ชำระหนี้ให้ถูกต้องสมควร เช่นว่าไม่ชำระหนี้ตรงตามเวลาที่กำหนดไว้เป็นต้น นอกจากเรียกให้ชำระหนี้ เจ้าหนี้จะเรียกเอาเบี้ยปรับอันจะพึงริบนั้นอีกด้วยก็ได้ ถ้าเจ้าหนี้มีสิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนในมูลชำระหนี้ไม่ถูกต้องสมควร ท่านให้บังคับตามบทบัญญัติแห่งมาตรา ๓๘๐ วรรค ๒ ถ้าเจ้าหนี้ยอมรับชำระหนี้แล้ว จะเรียกเอาเบี้ยปรับได้ต่อเมื่อได้บอกสงวนสิทธิไว้เช่นนั้นในเวลารับชำระหนี้
Section 382 🔗
If the promised penalty consists of some other performance than the payment of a sum of money, the provisions of Sections 379 to 381 apply; but the right to damages ceases if the creditor has demanded the penalty.
มาตรา ๓๘๒ ถ้าสัญญาว่าจะทำการชำระหนี้อย่างอื่นให้เป็นเบี้ยปรับ ไม่ใช่ใช้เป็นจำนวนเงินไซร้ ท่านให้นำบทบัญญัติแห่งมาตรา ๓๗๙ ถึง ๓๘๑ มาใช้บังคับ แต่ถ้าเจ้าหนี้เรียกเอาเบี้ยปรับแล้ว สิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนก็เป็นอันขาดไป
Section 383 🔗
If the forfeited penalty is disproportionately high, the Court may reduce it to a reasonable amount. For determining what is reasonable, every legitimate interest of the creditor, not merely his pecuniary interest, shall be taken into consideration. After payment of the penalty, the right to demand a reduction is barred. Apart from the cases mentioned in Sections 379 and 382, the same rule applies when a person has promised a penalty for doing or forbearing to do an act.
มาตรา ๓๘๓ ถ้าเบี้ยปรับที่ริบนั้นสูงเกินส่วน ศาลจะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรก็ได้ ในการที่จะวินิจฉัยว่าสมควรเพียงใดนั้น ท่านให้พิเคราะห์ถึงทางได้เสียของเจ้าหนี้ทุกอย่างอันชอบด้วยกฎหมาย ไม่ใช่แต่เพียงทางได้เสียในเชิงทรัพย์สิน เมื่อได้ใช้เงินตามเบี้ยปรับแล้ว สิทธิเรียกร้องขอลดก็เป็นอันขาดไป นอกจากกรณีที่กล่าวไว้ในมาตรา ๓๗๙ และ ๓๘๒ ท่านให้ใช้วิธีเดียวกันนี้บังคับ ในเมื่อบุคคลสัญญาว่าจะให้เบี้ยปรับเมื่อตนกระทำหรืองดเว้นกระทำการอันหนึ่งอันใดนั้นด้วย
Section 384 🔗
If the promised performance is not valid, the promise of a penalty for non-performance is also not valid, even though the parties knew that the promise was not valid.
มาตรา ๓๘๔ ถ้าการชำระหนี้ตามที่สัญญาไว้นั้นไม่สมบูรณ์ การที่ตกลงกันด้วยข้อเบี้ยปรับในการไม่ปฏิบัติตามสัญญานั้นก็ย่อมไม่สมบูรณ์ดุจกัน แม้ถึงคู่กรณีจะได้รู้ว่าข้อสัญญานั้นไม่สมบูรณ์
Section 385 🔗
If the debtor contests the forfeiture of the penalty on the ground that he has performed his obligation, he must prove that he has done so, unless the performance consists of a forbearance.
มาตรา ๓๘๕ ถ้าลูกหนี้โต้แย้งการริบเบี้ยปรับโดยอ้างเหตุว่าตนได้ชำระหนี้แล้วไซร้ท่านว่าลูกหนี้จะต้องพิสูจน์การชำระหนี้ เว้นแต่การชำระหนี้อันตนจะต้องทำนั้นเป็นการให้งดเว้นการอันใดอันหนึ่ง
Section 386 🔗
If one of the parties to a contract has the right to rescind by agreement or by the provisions of the law, such rescission is effected by an expression of intention to the other party. The expression of intention mentioned in the foregoing paragraph cannot be withdrawn.
มาตรา ๓๘๖ ถ้าคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งมีสิทธิเลิกสัญญาโดยข้อสัญญาหรือโดยบทบัญญัติแห่งกฎหมาย การเลิกสัญญาเช่นนั้นย่อมทำด้วยแสดงเจตนาแก่อีกฝ่ายหนึ่ง แสดงเจตนาดังกล่าวมาในวรรคก่อนนั้น ท่านว่าหาอาจจะถอนได้ไม่
Section 387 🔗
If one of the parties does not perform his obligation, the other party may fix a reasonable period and demand performance within such period. If that party does not perform within the period so fixed, the other party may rescind the contract.
มาตรา ๓๘๗ ถ้าคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งไม่ชำระหนี้ อีกฝ่ายหนึ่งจะกำหนดระยะเวลาพอสมควร แล้วบอกกล่าวให้ฝ่ายนั้นชำระหนี้ภายในระยะเวลานั้นก็ได้ ถ้าและฝ่ายนั้นไม่ชำระหนี้ภายในระยะเวลาที่กำหนดให้ไซร้ อีกฝ่ายหนึ่งจะเลิกสัญญาเสียก็ได้
Section 388 🔗
If, from the nature of the contract or the intention expressed by the parties, it appears that the object of the contract can be accomplished only by performance at a fixed time or within a fixed period, and such time or period has elapsed without either party having performed, the other party may rescind the contract without notice as mentioned in the foregoing Section.
มาตรา ๓๘๘ ถ้าวัตถุที่ประสงค์แห่งสัญญานั้น ว่าโดยสภาพหรือโดยเจตนาที่คู่สัญญาได้แสดงไว้ จะเป็นผลสำเร็จได้ก็แต่ด้วยการชำระหนี้ ณ เวลามีกำหนดก็ดี หรือภายในระยะเวลาอันใดอันหนึ่งซึ่งกำหนดไว้ก็ดี และกำหนดเวลาหรือระยะเวลานั้นได้ล่วงพ้นไปโดยฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมิได้ชำระหนี้ไซร้ ท่านว่าอีกฝ่ายหนึ่งจะเลิกสัญญานั้นเสียก็ได้ มิพักต้องบอกกล่าวดังว่าไว้ในมาตราก่อนนั้นเลย
Section 389 🔗
If performance, in whole or in part, has become impossible for any cause imputable to the debtor, the creditor may rescind the contract.
มาตรา ๓๘๙ ถ้าการชำระหนี้ทั้งหมดหรือแต่บางส่วนกลายเป็นพ้นวิสัยเพราะเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันจะโทษลูกหนี้ได้ไซร้ เจ้าหนี้จะเลิกสัญญานั้นเสียก็ได้
Section 390 🔗
If in any contract there are several persons on one or both sides, the right of rescission can only be exercised by all together and against all together. If the right of rescission of one of the persons entitled to it is extinguished, it is extinguished also for the others.
มาตรา ๓๙๐ ถ้าในสัญญาใดคู่สัญญาเป็นบุคคลหลายคนด้วยกันอยู่ข้างหนึ่งหรืออีกข้างหนึ่ง ท่านว่าจะใช้สิทธิเลิกสัญญาได้ก็แต่เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดรวมกันใช้ ทั้งใช้ต่อบุคคลเหล่านั้นรวมหมดทุกคนด้วย ถ้าสิทธิเลิกสัญญาอันมีแก่บุคคลคนหนึ่งในจำพวกที่มีสิทธินั้นเป็นอันระงับสิ้นไปแล้ว สิทธิเลิกสัญญาอันมีแก่คนอื่น ๆ ก็ย่อมระงับสิ้นไปด้วย
Section 391 🔗
When one of the parties to a contract has exercised his right of rescission, each party shall restore the other to his original position, but the rights of third persons must not be affected thereby. Money which is to be repaid in such case shall bear interest from the time when it was received. The restitution of what has been done or of the enjoyment of a thing may be made by payment of the value in money, or, if the contract provides for payment of a return, according to such provision. The exercise of the right of rescission does not affect the right to claim damages.
มาตรา ๓๙๑ เมื่อคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งได้ใช้สิทธิเลิกสัญญาแล้ว คู่สัญญาแต่ละฝ่ายจำต้องให้อีกฝ่ายหนึ่งได้กลับคืนสู่ฐานะดังที่เป็นอยู่เดิม แต่ทั้งนี้จะให้เป็นที่เสื่อมเสียแก่สิทธิของบุคคลภายนอกหาได้ไม่ ส่วนเงินอันจะต้องใช้คืนในกรณีดังกล่าวมาในวรรคต้นนั้น ท่านให้บวกดอกเบี้ยเข้าด้วย คิดตั้งแต่เวลาที่ได้รับไว้ ส่วนที่เป็นการงานอันได้กระทำให้และเป็นการยอมให้ใช้ทรัพย์นั้น การที่จะชดใช้คืน ท่านให้ทำได้ด้วยใช้เงินตามควรค่าแห่งการนั้น ๆ หรือถ้าในสัญญามีกำหนดว่าให้ใช้เงินตอบแทน ก็ให้ใช้ตามนั้น การใช้สิทธิเลิกสัญญานั้นหากระทบกระทั่งถึงสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายไม่
Supreme Court Annotations:
Case 2345/2565 (2022) | ฎ. 2345/2565 - Brand Ambassador Contract Breach:
English: Defendant employed as brand ambassador for luxury watches/jewelry violated contract by posting photos wearing competitor products on Instagram. Upon contract termination under Section 391, parties must restore each other to original position. Breaching party entitled only to fair compensation for work performed prior to breach. This case illustrates the "restitutio in integrum" principle in Thai contract law.
ภาษาไทย: จำเลยซึ่งเป็นพรีเซ็นเตอร์สินค้านาฬิกาและเครื่องประดับหรูหรา ผิดสัญญาโดยโพสต์ภาพสวมใส่สินค้าคู่แข่งบนอินสตาแกรม เมื่อเลิกสัญญาตามมาตรา 391 คู่สัญญาต้องให้อีกฝ่ายกลับคืนสู่ฐานะเดิม ฝ่ายผิดสัญญามีสิทธิได้รับค่าตอบแทนตามสมควรสำหรับงานที่ทำก่อนผิดสัญญาเท่านั้น คดีนี้แสดงหลัก "การกลับคืนสู่ฐานะเดิม" ในกฎหมายสัญญาไทย
Case 3965/2564 (2021) | ฎ. 3965/2564 - Hire-Purchase Default:
English: Defendant defaulted on hire-purchase payments for 3 consecutive periods. Plaintiff sent proper notice allowing 30 days to cure under the Hire-Purchase Act B.E. 2515 (1972). Upon non-payment, contract terminated and vehicle returned. Contract termination requires restoration to original state per Section 391. Defaulting party forfeits right to remaining payments but retains entitlement to compensation for value received.
ภาษาไทย: จำเลยผิดนัดชำระค่าเช่าซื้อติดต่อกัน 3 งวด โจทก์ส่งหนังสือบอกกล่าวให้เวลา 30 วันเพื่อแก้ไขการผิดนัดตามพระราชบัญญัติเช่าซื้อ พ.ศ. 2515 เมื่อไม่ชำระหนี้ สัญญาถูกเลิกและส่งคืนรถยนต์ การเลิกสัญญาต้องให้คู่สัญญากลับคืนสู่ฐานะเดิมตามมาตรา 391 ฝ่ายผิดนัดหมดสิทธิในค่างวดที่เหลือแต่ยังมีสิทธิได้รับค่าตอบแทนตามมูลค่าที่ได้รับ
Case 2588/2564 (2021) | ฎ. 2588/2564 - Interest Rate Amendment:
English: Dispute over loan interest calculation following the Civil and Commercial Code Amendment Act No. 26, B.E. 2564 (2021), which changed the default interest rate to a floating rate (Section 7 rate + 2%, currently 5% per annum) effective April 11, 2564. The Supreme Court held that amended interest rates apply prospectively from the amendment date. Prior obligations are calculated under old rates; new rates apply only to the period after the effective date.
ภาษาไทย: ข้อพิพาทเรื่องการคำนวณดอกเบี้ยเงินกู้ภายหลังพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ฉบับที่ 26 พ.ศ. 2564 ซึ่งลดอัตราดอกเบี้ยผิดนัดจากร้อยละ 7.5 เป็นร้อยละ 5 ต่อปี มีผลบังคับใช้วันที่ 11 เมษายน 2564 ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าอัตราดอกเบี้ยที่แก้ไขใช้บังคับตั้งแต่วันที่กฎหมายมีผลใช้บังคับเป็นต้นไป หนี้ที่เกิดก่อนหน้าคำนวณตามอัตราเดิม อัตราใหม่ใช้เฉพาะช่วงเวลาหลังวันมีผลบังคับ
Section 392 🔗
The provisions of Section 369 apply to the obligations of the parties arising from rescission.
มาตรา ๓๙๒ การชำระหนี้ของคู่สัญญาอันเกิดแต่การเลิกสัญญานั้น ให้เป็นไปตามบทบัญญัติแห่งมาตรา ๓๖๙
Section 393 🔗
If no period is fixed for the exercise of the right of rescission, the other party may fix a reasonable period and demand a declaration whether the contract is rescinded or not. If no notice of rescission is received within such period, the right of rescission is extinguished.
มาตรา ๓๙๓ ถ้ามิได้กำหนดระยะเวลาไว้ให้ใช้สิทธิเลิกสัญญา คู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งจะกำหนดระยะเวลาพอสมควร แล้วบอกกล่าวให้ฝ่ายที่มีสิทธิเลิกสัญญานั้นแถลงให้ทราบภายในระยะเวลานั้นก็ได้ ว่าจะเลิกสัญญาหรือหาไม่ ถ้ามิได้รับคำบอกกล่าวเลิกสัญญาภายในระยะเวลานั้น สิทธิเลิกสัญญาก็เป็นอันระงับสิ้นไป
Section 394 🔗
If the thing which is the subject-matter of the contract is essentially damaged or destroyed by any act or fault of the person entitled to rescind, or he has made restitution impossible, or he has changed the thing into something different by working it up or converting it, the right of rescission is extinguished. But if the thing is lost or damaged without any act or fault of the person entitled to rescind, his right of rescission is not extinguished.
มาตรา ๓๙๔ ถ้าทรัพย์อันเป็นวัตถุแห่งสัญญานั้นบุบสลายไปในส่วนสำคัญเพราะการกระทำหรือเพราะความผิดของบุคคลผู้มีสิทธิเลิกสัญญาก็ดี หรือบุคคลนั้นได้ทำให้การคืนทรัพย์กลายเป็นพ้นวิสัยก็ดี เปลี่ยนแปลงทรัพย์นั้นให้ผิดแผกไปเป็นอย่างอื่นด้วยประกอบขึ้นหรือดัดแปลงก็ดี ท่านว่าสิทธิเลิกสัญญานั้นก็เป็นอันระงับสิ้นไป แต่ถ้าทรัพย์อันเป็นวัตถุแห่งสัญญาได้สูญหายหรือบุบสลายไปโดยปราศจากการกระทำหรือความผิดของบุคคลผู้มีสิทธิเลิกสัญญาไซร้ สิทธิเลิกสัญญานั้นก็หาระงับสิ้นไปไม่
📋 Overview: Good Samaritan Rules
This title governs situations where someone voluntarily manages another person's affairs without being asked - for example, taking care of a neighbor's property during an emergency. Thai law recognizes both the helper's rights and responsibilities.
- Manager's duty: Act in the principal's best interest according to their real or presumable intention (Section 395)
- Emergency situations: When acting to prevent imminent danger, liability is limited to intentional or gross negligence only (Section 398)
- Right to reimbursement: If management benefits the principal, the manager can recover expenses like an agent (Section 401)
- Family support: When family members provide support, there's a presumption they don't intend to seek reimbursement (Section 403)
Key sections: 395 (manager's duties), 398 (emergency actions), 401 (right to reimbursement), 403 (family presumption)
Section 395 🔗
A person who, without being requested to do so or being otherwise entitled to act for another person, undertakes to manage an affair for him, must manage it in a manner conducive to the benefit of that person according to his real or presumable intention.
มาตรา ๓๙๕ บุคคลใดเข้าทำกิจการแทนผู้อื่นโดยเขามิได้ว่าขานวานใช้ให้ทำก็ดี หรือโดยมิได้มีสิทธิที่จะทำการงานนั้นแทนผู้อื่นด้วยประการใดก็ดี ท่านว่าบุคคลนั้นจะต้องจัดการงานไปในทางที่จะให้สมประโยชน์ของตัวการ ตามความประสงค์อันแท้จริงของตัวการ หรือตามที่จะพึงสันนิษฐานได้ว่าเป็นความประสงค์ของตัวการ
Section 396 🔗
If the management of the affair is contrary to the real or presumable intention of the principal, and the manager ought to have perceived it, he must compensate the principal for any damage arising from such management even if there is no other fault on his part.
มาตรา ๓๙๖ ถ้าการที่เข้าจัดการงานนั้นเป็นการขัดกับความประสงค์อันแท้จริงของตัวการก็ดี หรือขัดกับความประสงค์ตามที่จะพึงสันนิษฐานได้ก็ดี และผู้จัดการก็ควรจะได้รู้สึกเช่นนั้นแล้วด้วยไซร้ ท่านว่าผู้จัดการจำต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ตัวการเพื่อความเสียหายอย่างใด ๆ อันเกิดแต่ที่ได้เข้าจัดการนั้น แม้ทั้งผู้จัดการจะมิได้มีความผิดประการอื่น
Section 397 🔗
If the manager undertakes to do what the principal is bound in the public interest to do or what he is legally bound to do for the support of another person, and but for the manager the thing could not have been done within a reasonable time, it cannot be taken into consideration that it has been done contrary to the intention of the principal.
มาตรา ๓๙๗ ถ้าผู้จัดการทำกิจอันใดซึ่งเป็นหน้าที่บังคับให้ตัวการทำเพื่อสาธารณประโยชน์ก็ดี หรือเป็นหน้าที่ตามกฎหมายที่จะบำรุงรักษาผู้อื่นก็ดี และหากผู้จัดการมิได้เข้าทำแล้วกิจอันนั้นจะไม่สำเร็จภายในเวลาอันควรไซร้ การที่ได้ทำขัดกับความประสงค์ของตัวการเช่นนั้น ท่านมิให้ยกขึ้นเป็นข้อวินิจฉัย
Section 398 🔗
If the manager has undertaken to do anything to avert an imminent danger to the person, reputation or property of the principal, he is responsible only for intention or gross negligence.
มาตรา ๓๙๘ ถ้าผู้จัดการทำกิจอันใดเพื่อประสงค์จะปัดป้องอันตรายอันมีมาใกล้ตัวการ จะเป็นภัยแก่ตัวก็ดี แก่ชื่อเสียงก็ดี หรือแก่ทรัพย์สินก็ดี ท่านว่าผู้จัดการต้องรับผิดชอบแต่เพียงที่จงใจทำผิด หรือที่เป็นความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงเท่านั้น
Section 399 🔗
The manager must inform the principal as soon as possible that he has undertaken the management of his affairs, and must await a decision from the principal unless there would be danger in delay. In other respects, the provisions of Sections 809 to 811 concerning agents apply to the duties of the manager.
มาตรา ๓๙๙ ผู้จัดการต้องบอกกล่าวแก่ตัวการโดยเร็วที่สุดที่จะทำได้ว่าตนได้เข้าจัดการงานแทน และต้องรอฟังคำวินิจฉัยของตัวการ เว้นแต่ภัยจะมีขึ้นเพราะการที่หน่วงเนิ่นไว้ นอกจากนี้ท่านให้นำบทบัญญัติแห่งมาตรา ๘๐๙ ถึง ๘๑๑ อันบังคับแก่ตัวแทนนั้นมาใช้บังคับแก่หน้าที่ของผู้จัดการด้วยโดยอนุโลม
Section 400 🔗
If the manager is a person of limited capacity, he is liable only according to the provisions concerning compensation for wrongful acts and restitution of undue enrichment.
มาตรา ๔๐๐ ถ้าผู้จัดการเป็นผู้ไร้ความสามารถ ท่านว่าจะต้องรับผิดชอบแต่เพียงตามบทบัญญัติว่าด้วยค่าสินไหมทดแทนเพื่อละเมิด และว่าด้วยการคืนลาภมิควรได้เท่านั้น
Section 401 🔗
If the management was conducive to the benefit of the principal and was in accordance with his real or presumable intention, the manager may demand repayment of any money which he has expended as an agent, and the provisions of Section 816 paragraph 2 apply. In the case mentioned in Section 397, the manager has such right to claim even though the management was contrary to the intention of the principal.
มาตรา ๔๐๑ ถ้าการที่เข้าจัดการงานนั้นเป็นการสมประโยชน์ของตัวการ และต้องตามความประสงค์อันแท้จริงของตัวการ หรือความประสงค์ตามที่จะพึงสันนิษฐานได้นั้นไซร้ ท่านว่าผู้จัดการจะเรียกให้ชดใช้เงินอันตนได้ออกไปคืนแก่ตนเช่นอย่างตัวแทนก็ได้ และบทบัญญัติมาตรา ๘๑๖ วรรค ๒ นั้น ท่านก็ให้นำมาใช้บังคับด้วยโดยอนุโลม อนึ่ง ในกรณีที่กล่าวมาในมาตรา ๓๙๗ นั้น แม้ถึงว่าที่เข้าจัดการงานนั้นจะเป็นการขัดกับความประสงค์ของตัวการก็ดี ผู้จัดการก็ยังคงมีสิทธิเรียกร้องเช่นนั้นอยู่
Section 402 🔗
If the conditions mentioned in the foregoing Section do not exist, the principal must restore to the manager what he has obtained by the management according to the provisions concerning the restitution of undue enrichment. If the principal ratifies the management, the provisions of this Code concerning agency apply.
มาตรา ๔๐๒ ถ้าเงื่อนไขดังว่ามาในมาตราก่อนนั้นมิได้มี ท่านว่าตัวการจำต้องคืนสิ่งทั้งหลายบรรดาที่ได้มาเพราะเขาเข้าจัดการงานนั้นให้แก่ผู้จัดการ ตามบทบัญญัติว่าด้วยการคืนลาภมิควรได้ ถ้าตัวการให้สัตยาบันแก่การที่จัดทำนั้น ท่านให้นำบทบัญญัติทั้งหลายแห่งประมวลกฎหมายนี้ว่าด้วยตัวแทนมาใช้บังคับ แล้วแต่กรณี
Section 403 🔗
If the manager had no intention from the beginning to claim repayment from the principal, he has no right to make such claim. When parents, grandparents or great-grandparents give support to descendants, or vice versa, when in doubt, it is presumed that there was no intention to claim repayment from the beneficiary.
มาตรา ๔๐๓ ถ้าผู้จัดการมิได้มีบุรพเจตนาจะเรียกให้ตัวการชดใช้คืน ผู้จัดการก็ย่อมไม่มีสิทธิเรียกร้องเช่นนั้น การที่บิดามารดา ปู่ย่า ตายาย บำรุงรักษาผู้สืบสันดานเป็นทางอุปการะก็ดี หรือกลับกันเป็นทางปฏิการะก็ดี เมื่อกรณีเป็นที่สงสัย ท่านให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าไม่มีเจตนาจะเรียกให้ผู้รับประโยชน์ชดใช้คืน
Section 404 🔗
If a manager acts for one person thinking that he is acting for another, only the former has the rights and is subject to the duties arising from the management.
มาตรา ๔๐๔ ถ้าผู้จัดการทำแทนผู้หนึ่งโดยสำคัญว่าทำแทนผู้อื่นอีกคนหนึ่งไซร้ ท่านว่าผู้เป็นตัวการคนก่อนผู้เดียวมีสิทธิและหน้าที่อันเกิดแต่การที่ได้จัดทำไปนั้น
Section 405 🔗
The provisions of the ten foregoing Sections do not apply to the case where a person manages the affairs of another thinking that he is managing his own affairs. If a person assumes another's affairs as his own although he knows that he has no right to do so, the principal may exercise the rights given by Sections 395, 396, 399 and 400, but if he does so, he becomes liable to the manager according to Section 402 paragraph 1.
มาตรา ๔๐๕ บทบัญญัติทั้งหลายที่กล่าวมาในสิบมาตราก่อนนั้น ท่านมิให้ใช้บังคับแก่กรณีที่บุคคลหนึ่งเข้าทำการงานของผู้อื่นโดยสำคัญว่าเป็นการงานของตนเอง ถ้าบุคคลใดถือเอากิจการของผู้อื่นว่าเป็นของตนเอง ทั้งที่รู้แล้วว่าตนไม่มีสิทธิจะทำเช่นนั้นไซร้ ท่านว่าตัวการจะใช้สิทธิเรียกร้องบังคับโดยมูลดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๓๙๕ ๓๙๖ ๓๙๙ และ ๔๐๐ นั้นก็ได้ แต่เมื่อได้ใช้สิทธิดังว่ามานี้แล้ว ตัวการจะต้องรับผิดต่อผู้จัดการดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๔๐๒ วรรค ๑
📋 Overview: Recovering Wrongfully Obtained Benefits
Undue enrichment occurs when someone receives a benefit without legal basis at another's expense. This title provides rules for restitution - returning property or value that was obtained without proper legal grounds.
- Basic principle: Property received without legal ground must be returned to the person prejudiced (Section 406)
- No recovery if: You knew you weren't obligated to pay (Section 407), paid a time-barred debt, or fulfilled a moral duty (Section 408)
- Good faith vs. bad faith: A good faith recipient returns only what remains; a bad faith recipient must return full value (Section 412-414)
- Illegal purposes: No recovery for payments made for unlawful or immoral purposes (Section 411)
- Time limit: 1 year from knowledge of the right, or 10 years from when the right arose (Section 419)
Key sections: 406 (basic principle), 411 (illegal purpose bar), 412-414 (good faith vs. bad faith), 419 (prescription)
Section 406 🔗
A person who has obtained anything by an act of another done in performance of an obligation or by any other means without legal ground and to the prejudice of such other person, must return it to him. An acknowledgment of the existence or non-existence of a debt is deemed to be an act done in performance of an obligation. This provision applies also to a case where anything has been obtained by a cause which has not come into existence or has ceased to exist.
มาตรา ๔๐๖ บุคคลใดได้มาซึ่งทรัพย์สิ่งใดเพราะการที่บุคคลอีกคนหนึ่งกระทำเพื่อชำระหนี้ก็ดี หรือได้มาด้วยประการอื่นก็ดี โดยปราศจากมูลอันจะอ้างกฎหมายได้ และเป็นทางให้บุคคลอีกคนหนึ่งนั้นเสียเปรียบไซร้ ท่านว่าบุคคลนั้นจำต้องคืนทรัพย์ให้แก่เขา อนึ่ง การรับสภาพหนี้สินว่ามีอยู่หรือหาไม่นั้น ท่านก็ให้ถือว่าเป็นการกระทำเพื่อชำระหนี้ด้วย บทบัญญัติอันนี้ท่านให้ใช้บังคับตลอดถึงกรณีที่ได้ทรัพย์มา เพราะเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งซึ่งมิได้มีได้เป็นขึ้น หรือเป็นเหตุที่ได้สิ้นสุดไปเสียก่อนแล้วนั้นด้วย
Supreme Court Decisions:
Case 1742/2530 (1987) | ฎ. 1742/2530:
English: When a contract is declared void (โมฆะ), any benefits received under it must be returned as undue enrichment (ลาภมิควรได้) under Section 406. The party who performed first can claim restitution. This applies to contracts void for illegality (Section 150), lack of capacity (Section 153), or non-compliance with required formalities. The restitution obligation arises by operation of law, not from any agreement between the parties.
ภาษาไทย: เมื่อสัญญาถูกประกาศเป็นโมฆะ ทรัพย์สินที่ได้รับภายใต้สัญญานั้นต้องคืนในฐานะลาภมิควรได้ตามมาตรา 406 ฝ่ายที่ชำระหนี้ก่อนสามารถเรียกคืนได้ หลักนี้ใช้กับสัญญาที่โมฆะเพราะผิดกฎหมาย (มาตรา 150) ขาดความสามารถ (มาตรา 153) หรือไม่ปฏิบัติตามแบบที่กฎหมายกำหนด หนี้ที่จะต้องคืนทรัพย์นี้เกิดขึ้นโดยผลของกฎหมาย มิใช่จากข้อตกลงระหว่างคู่สัญญา
Case 5765/2544 (2001) | ฎ. 5765/2544:
English: Overpayment by mistake (การชำระหนี้โดยสำคัญผิด) constitutes undue enrichment. The recipient must return the excess amount even if received in good faith. Under Section 412, if the recipient received the money in good faith, they must return only what remains at the time of demand. If received in bad faith (knowing there was no entitlement), the full amount must be returned.
ภาษาไทย: การชำระเงินเกินโดยสำคัญผิดถือเป็นลาภมิควรได้ ผู้รับต้องคืนจำนวนที่เกินแม้รับไว้โดยสุจริต ตามมาตรา 412 หากผู้รับได้รับเงินโดยสุจริต ต้องคืนเพียงส่วนที่ยังคงอยู่ในเวลาที่ถูกเรียกคืน หากรับไว้โดยทุจริต (รู้ว่าตนไม่มีสิทธิ) ต้องคืนเต็มจำนวน
Section 407 🔗
A person who has voluntarily made performance as if in fulfilment of an obligation knowing that he is under no such obligation has no right to recover what he has given.
มาตรา ๔๐๗ บุคคลใดได้กระทำการอันใดตามอำเภอใจเหมือนหนึ่งว่าเพื่อชำระหนี้โดยรู้อยู่ว่าตนไม่มีความผูกพันที่จะต้องชำระ ท่านว่าบุคคลผู้นั้นหามีสิทธิจะได้รับคืนทรัพย์ไม่
Section 408 🔗
The following persons are not entitled to recover what they have given: (1) A person who has paid before the date when payment was due; (2) A person who has paid an obligation barred by prescription; (3) A person who has paid in fulfilment of a moral duty or of a duty of decency towards the recipient.
มาตรา ๔๐๘ บุคคลดังจะกล่าวต่อไปนี้ไม่มีสิทธิจะได้รับคืนทรัพย์ คือ (๑) บุคคลผู้ชำระหนี้อันมีเงื่อนเวลาบังคับเมื่อก่อนถึงกำหนดเวลานั้น (๒) บุคคลผู้ชำระหนี้ซึ่งขาดอายุความแล้ว (๓) บุคคลผู้ชำระหนี้ตามหน้าที่ศีลธรรม หรือตามควรแก่อัธยาศัยในสมาคม
Section 409 🔗
When a person who is not a debtor has made payment by mistake, and the creditor acting in good faith has destroyed or cancelled any document evidencing his claim, has released any security, or has lost his claim by prescription, the creditor is not bound to make restitution. The foregoing provisions do not prevent the person who has made payment from exercising any right of recourse he may have against the debtor and any surety.
มาตรา ๔๐๙ เมื่อบุคคลผู้หนึ่งผู้ใดซึ่งมิได้เป็นลูกหนี้ได้ชำระหนี้ไปโดยสำคัญผิด เป็นเหตุให้เจ้าหนี้ผู้ทำการโดยสุจริตได้ทำลาย หรือลบล้างเสียซึ่งเอกสารอันเป็นพยานหลักฐานแห่งหนี้ก็ดี ยกเลิกหลักประกันเสียก็ดี สิ้นสิทธิไปเพราะขาดอายุความก็ดี ท่านว่าเจ้าหนี้ไม่จำต้องคืนทรัพย์ บทบัญญัติที่กล่าวมาในวรรคก่อนนี้ไม่ขัดขวางต่อการที่บุคคลผู้ได้ชำระหนี้นั้นจะใช้สิทธิไล่เบี้ยเอาแก่ลูกหนี้และผู้ค้ำประกัน ถ้าจะพึงมี
Section 410 🔗
A person who has made performance expecting a certain result which has not taken place, cannot claim restitution if he knew from the beginning that such result was impossible, or if he has in bad faith prevented such result from taking place.
มาตรา ๔๑๐ บุคคลผู้ใดได้ทำการชำระหนี้โดยมุ่งต่อผลอย่างหนึ่ง แต่มิได้เกิดผลขึ้นเช่นนั้น ถ้าและบุคคลนั้นได้รู้มาแต่แรกว่าการที่จะเกิดผลนั้นเป็นพ้นวิสัยก็ดี หรือได้เข้าป้องปัดขัดขวางเสียมิให้เกิดผลเช่นนั้นโดยอาการอันฝ่าฝืนความสุจริตก็ดี ท่านว่าบุคคลผู้นั้นไม่มีสิทธิจะได้รับคืนทรัพย์
Section 411 🔗
A person who has made performance for an unlawful or immoral purpose cannot claim restitution.
มาตรา ๔๑๑ บุคคลใดได้กระทำการเพื่อชำระหนี้เป็นการอันฝ่าฝืนข้อห้ามตามกฎหมายหรือศีลธรรมอันดี ท่านว่าบุคคลนั้นหาอาจจะเรียกร้องคืนทรัพย์ได้ไม่
Supreme Court Decision:
Case 2174/2543 (2000) | ฎ. 2174/2543:
English: Money paid as a bribe (สินบน) or for illegal gambling (การพนันผิดกฎหมาย) cannot be recovered under Section 411. The illegality or immorality of the purpose bars restitution regardless of which party was more culpable. This is known as the "in pari delicto" doctrine - courts will not assist a party who comes with "unclean hands." Examples include: bribes to public officials, payments for hit-man services, and stakes in illegal lotteries. The payor loses the money, but the recipient may face criminal prosecution.
ภาษาไทย: เงินที่ชำระเป็นสินบนหรือสำหรับการพนันผิดกฎหมายไม่สามารถเรียกคืนได้ตามมาตรา 411 การที่วัตถุประสงค์ผิดกฎหมายหรือขัดต่อศีลธรรมอันดีเป็นอุปสรรคต่อการเรียกคืน โดยไม่คำนึงว่าฝ่ายใดมีความผิดมากกว่า หลักนี้เรียกว่า "in pari delicto" - ศาลจะไม่ช่วยเหลือฝ่ายที่มา "ด้วยมือที่ไม่สะอาด" ตัวอย่างเช่น สินบนให้เจ้าหน้าที่รัฐ ค่าจ้างมือปืน และเงินเดิมพันในหวยเถื่อน ผู้จ่ายเงินสูญเสียเงินไป แต่ผู้รับอาจถูกดำเนินคดีอาญา
Section 412 🔗
If the thing to be restored as undue enrichment is a sum of money, the full amount must be restored, unless the recipient received it in good faith, in which case he must restore only so much as remains at the time when restitution is demanded.
มาตรา ๔๑๒ ถ้าทรัพย์สินซึ่งได้รับไว้เป็นลาภมิควรได้นั้นเป็นเงินจำนวนหนึ่ง ท่านว่าต้องคืนเต็มจำนวนนั้น เว้นแต่เมื่อบุคคลได้รับไว้โดยสุจริต จึงต้องคืนลาภมิควรได้เพียงส่วนที่ยังมีอยู่ในขณะเมื่อเรียกคืน
Section 413 🔗
If the thing to be restored is not money and the recipient received it in good faith, he must restore it in its actual condition and is not responsible for its loss or deterioration; but he must give up any compensation he may have received therefor. If the recipient received it in bad faith, he is fully responsible for the loss or deterioration even if caused by force majeure, unless he can prove that the thing would have been lost or deteriorated in any case.
มาตรา ๔๑๓ เมื่อทรัพย์สินอันจะต้องคืนนั้นเป็นอย่างอื่นนอกจากจำนวนเงิน และบุคคลได้รับไว้โดยสุจริต ท่านว่าบุคคลเช่นนั้นจำต้องคืนทรัพย์สินเพียงตามสภาพที่เป็นอยู่ และมิต้องรับผิดชอบในการที่ทรัพย์นั้นสูญหายหรือบุบสลาย แต่ถ้าได้อะไรมาเป็นค่าสินไหมทดแทนเพื่อการสูญหายหรือบุบสลายเช่นนั้นก็ต้องให้ไปด้วย ถ้าบุคคลได้รับทรัพย์สินไว้โดยทุจริต ท่านว่าจะต้องรับผิดชอบในการสูญหายหรือบุบสลายนั้นเต็มภูมิ แม้กระทั่งการสูญหายหรือบุบสลายจะเกิดเพราะเหตุสุดวิสัย เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าถึงอย่างไรทรัพย์สินนั้นก็คงต้องสูญหายหรือบุบสลายอยู่นั่นเอง
Section 414 🔗
If restitution has become impossible owing to the nature of the thing received, or for any other cause, and the recipient received it in good faith, he must restore the undue enrichment only so far as it still exists at the time when restitution is demanded. If the recipient received the thing in bad faith, he must pay its full value.
มาตรา ๔๑๔ ถ้าการคืนทรัพย์ตกเป็นพ้นวิสัยเพราะสภาพแห่งทรัพย์สินที่ได้รับไว้นั้นเองก็ดี หรือเพราะเหตุอย่างอื่นก็ดี และบุคคลได้รับทรัพย์สินไว้โดยสุจริต ท่านว่าบุคคลเช่นนั้นจำต้องคืนลาภมิควรได้เพียงส่วนที่ยังมีอยู่ในขณะเมื่อเรียกคืน ถ้าบุคคลได้รับทรัพย์สินนั้นไว้โดยทุจริต ท่านว่าต้องใช้ราคาทรัพย์สินนั้นเต็มจำนวน
Section 415 🔗
A recipient who receives in good faith may keep the fruits of the thing for so long as he remains in good faith. At the time when he becomes bound to restore the thing, he is deemed to be in bad faith from the time when restitution was demanded.
มาตรา ๔๑๕ บุคคลผู้ได้รับทรัพย์สินไว้โดยสุจริตย่อมจะได้ดอกผลอันเกิดแต่ทรัพย์สินนั้นตลอดเวลาที่ยังคงสุจริตอยู่ ถ้าผู้ที่ได้รับไว้จะต้องคืนทรัพย์สินนั้นเมื่อใด ให้ถือว่าผู้นั้นตกอยู่ในฐานะทุจริตจำเดิมแต่เวลาที่เรียกคืนนั้น
Section 416 🔗
All expenses properly incurred for the preservation, maintenance or repair of the thing must be repaid in full to the person who restores it; but such person cannot claim repayment of ordinary expenses incurred for its maintenance or repair, or of any charges which he has paid during the period when he kept the fruits.
มาตรา ๔๑๖ ค่าใช้จ่ายทั้งหลายอันควรแก่การเพื่อรักษาบำรุงหรือซ่อมแซมทรัพย์สินนั้น ท่านว่าต้องชดใช้แก่บุคคลผู้คืนทรัพย์สินนั้นเต็มจำนวน แต่บุคคลเช่นว่านี้จะเรียกร้องให้ชดใช้ค่าใช้จ่ายตามธรรมดาเพื่อบำรุง ซ่อมแซมทรัพย์สินนั้น หรือค่าภาระติดพันที่ต้องเสียไปในระหว่างที่ตนคงเก็บดอกผลอยู่นั้นหาได้ไม่
Section 417 🔗
As regards expenses other than those mentioned in the first paragraph of the foregoing Section, the person who restores the thing may claim repayment only for such expenses as were incurred while he was in good faith and as have increased the value of the thing at the time of restitution, and he can claim repayment only to the extent of such increase. The provisions of Section 415 paragraph 2 apply.
มาตรา ๔๑๗ ในส่วนค่าใช้จ่ายอย่างอื่นนอกจากที่กล่าวมาในวรรคต้นแห่งมาตราก่อนนั้น บุคคลผู้คืนทรัพย์สินจะเรียกให้ชดใช้ได้แต่เฉพาะที่เสียไปในระหว่างที่ตนทำการโดยสุจริต และเมื่อทรัพย์สินนั้นได้มีราคาเพิ่มสูงขึ้นเพราะค่าใช้จ่ายนั้นในเวลาที่คืน และจะเรียกได้ก็แต่เพียงเท่าราคาที่เพิ่มขึ้นเท่านั้น อนึ่ง บทบัญญัติแห่งมาตรา ๔๑๕ วรรค ๒ นั้น ท่านให้นำมาใช้บังคับด้วย แล้วแต่กรณี
Section 418 🔗
If the recipient who received in bad faith has made any alteration or addition to the thing, he must restore the thing to its original condition at his own expense before returning it, unless the owner prefers to receive it in its altered condition, in which case the owner may pay the cost of the alteration or addition or such sum as represents the increase in value of the thing, as he may choose. If at the time of restitution restoration to the original condition is impossible or would damage the thing, the recipient must return it in its altered condition without any right to compensation for the increase in its value.
มาตรา ๔๑๘ ถ้าบุคคลรับทรัพย์สินอันมิควรได้ไว้โดยทุจริต และได้ทำการดัดแปลงหรือต่อเติมขึ้นในทรัพย์สินนั้น ท่านว่าบุคคลเช่นนั้นต้องจัดทำทรัพย์สินนั้นให้คืนคงสภาพเดิมด้วยค่าใช้จ่ายของตนเองแล้วจึงส่งคืน เว้นแต่เจ้าของทรัพย์สินจะเลือกให้ส่งคืนตามสภาพที่เป็นอยู่ ในกรณีเช่นนี้เจ้าของจะใช้ราคาค่าทำดัดแปลงหรือต่อเติม หรือใช้เงินจำนวนหนึ่งเป็นราคาทรัพย์สินเท่าที่เพิ่มขึ้นนั้นก็ได้ แล้วแต่จะเลือก ถ้าในเวลาที่จะต้องคืนทรัพย์นั้นเป็นพ้นวิสัยจะทำให้ทรัพย์สินคืนคงสภาพเดิมได้ หรือถ้าทำไปทรัพย์สินนั้นจะบุบสลายไซร้ ท่านว่าบุคคลผู้ได้รับไว้จะต้องส่งคืนทรัพย์สินตามสภาพที่เป็นอยู่ และไม่มีสิทธิเรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อราคาทรัพย์สินที่เพิ่มขึ้นเพราะการดัดแปลงหรือต่อเติมนั้นได้
Section 419 🔗
No action for recovery of undue enrichment can be entered later than one year from the time when the injured party knew of his right to recover, or later than ten years from the time when such right accrued.
มาตรา ๔๑๙ ในเรื่องลาภมิควรได้นั้น ท่านห้ามมิให้ฟ้องคดีเมื่อพ้นกำหนดปีหนึ่งนับแต่เวลาที่ฝ่ายผู้เสียหายรู้ว่าตนมีสิทธิเรียกคืน หรือเมื่อพ้นสิบปีนับแต่เวลาที่สิทธินั้นได้มีขึ้น
📋 Title Overview: Tort Law (Wrongful Acts)
This title covers civil liability for harm caused to others - what common law systems call "torts." These are the rules for personal injury claims, property damage, defamation, and other civil wrongs. If you've been injured or had property damaged in Thailand, these sections determine your rights.
- Basic tort (420): Intentional or negligent harm requires compensation
- Employer liability (425-427): Employers are liable for employees' wrongful acts
- Animal liability (433): Owners responsible for animal damage
- Building liability (434): Owners liable for defective structures
- Compensation (438-448): How damages are calculated
- Prescription (448): 1-year time limit from knowledge, 10 years maximum
Important for Foreigners: Traffic accidents, workplace injuries, and product liability cases in Thailand are governed by these sections. The 1-year limitation period (Section 448) is strictly enforced.
📋 Chapter Overview
This chapter establishes who is liable for wrongful acts. Key concepts include direct liability (the person who caused harm), vicarious liability (employers for employees), and strict liability (for animals and defective buildings).
Common Applications: Car accidents • Workplace injuries • Defamation/libel • Medical malpractice • Product liability • Construction defects
Section 420 🔗
A person who, willfully or negligently, unlawfully injures the life, body, health, liberty, property or any right of another person, is said to commit a wrongful act and is bound to make compensation therefor.
มาตรา ๔๒๐ ผู้ใดจงใจหรือประมาทเลินเล่อ ทำต่อบุคคลอื่นโดยผิดกฎหมายให้เขาเสียหายถึงแก่ชีวิตก็ดี แก่ร่างกายก็ดี อนามัยก็ดี เสรีภาพก็ดี ทรัพย์สินหรือสิทธิอย่างหนึ่งอย่างใดก็ดี ท่านว่าผู้นั้นทำละเมิดจำต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อการนั้น
Supreme Court Annotations:
Case 6010/2564 (2021) | ฎ. 6010/2564 - Civil Evidence Independent of Criminal Proceedings:
English: Plaintiff sought civil damages based on facts from related criminal case, but criminal charges against defendant were dismissed. The Supreme Court held that when criminal charges are withdrawn, no criminal judgment exists to bind civil court under Section 424. Civil court must independently evaluate evidence without reliance on non-existent criminal findings. This reflects the principle that civil liability is separate from criminal liability - a person may be liable in tort even if acquitted of criminal charges, as the burden of proof differs (preponderance of evidence vs. beyond reasonable doubt).
ภาษาไทย: โจทก์ฟ้องเรียกค่าเสียหายทางแพ่งโดยอาศัยข้อเท็จจริงจากคดีอาญาที่เกี่ยวข้อง แต่ข้อหาอาญาต่อจำเลยถูกยกฟ้อง ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเมื่อข้อหาอาญาถูกถอนฟ้อง ไม่มีคำพิพากษาทางอาญาที่จะผูกพันศาลแพ่งตามมาตรา 424 ศาลแพ่งต้องพิจารณาพยานหลักฐานอย่างอิสระโดยไม่อาศัยคำวินิจฉัยทางอาญาที่ไม่มีอยู่ หลักนี้สะท้อนว่าความรับผิดทางแพ่งแยกต่างหากจากความรับผิดทางอาญา - บุคคลอาจรับผิดทางละเมิดได้แม้พ้นผิดทางอาญา เนื่องจากมาตรฐานการพิสูจน์ต่างกัน (น้ำหนักพยานหลักฐานเหนือกว่า vs. สิ้นสงสัย)
Case 6683/2537 (1994) | ฎ. 6683/2537 - Borrower's Right to Claim Vehicle Damage:
English: Plaintiff borrowed vehicle from owner. Third party negligently rear-ended the borrowed vehicle. Plaintiff sued for repair costs. The Court held that borrower who is not owner lacks standing (อำนาจฟ้อง) to claim property damage under Section 420. Only the owner may recover repair costs for damaged property under Section 438. The borrower's remedy, if any, lies in the contract of loan (ยืม) with the owner, not in tort against the third party.
ภาษาไทย: โจทก์ยืมรถยนต์จากเจ้าของ บุคคลภายนอกประมาทขับรถชนท้ายรถที่ยืมมา โจทก์ฟ้องเรียกค่าซ่อม ศาลวินิจฉัยว่าผู้ยืมที่ไม่ใช่เจ้าของไม่มีอำนาจฟ้องเรียกค่าเสียหายต่อทรัพย์สินตามมาตรา 420 เจ้าของเท่านั้นที่มีสิทธิเรียกค่าซ่อมทรัพย์สินที่เสียหายตามมาตรา 438 การเยียวยาของผู้ยืม ถ้ามี อยู่ในสัญญายืมกับเจ้าของ มิใช่ในมูลละเมิดต่อบุคคลภายนอก
Case 15067/2557 (2014) | ฎ. 15067/2557 - Medical Misdiagnosis Joint Liability:
English: Doctors erroneously reported test results, causing plaintiff's kidney cancer to metastasize to other organs before proper diagnosis. Medical professionals who jointly contribute to misdiagnosis are jointly and severally liable for resulting harm under Sections 420 and 432. This case established that medical malpractice (การรักษาผิดพลาดทางการแพทย์) resulting from negligent diagnosis falls within the scope of tort liability, and multiple healthcare providers involved in the diagnostic chain may share responsibility.
ภาษาไทย: แพทย์รายงานผลตรวจผิดพลาด ทำให้มะเร็งไตของโจทก์แพร่กระจายไปอวัยวะอื่นก่อนได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง บุคลากรทางการแพทย์ที่มีส่วนร่วมในการวินิจฉัยผิดพลาดต้องรับผิดร่วมกันตามมาตรา 420 และ 432 คดีนี้วางหลักว่าการรักษาผิดพลาดทางการแพทย์จากการวินิจฉัยโดยประมาทอยู่ในขอบเขตความรับผิดทางละเมิด และผู้ให้บริการสาธารณสุขหลายรายที่เกี่ยวข้องในกระบวนการวินิจฉัยอาจร่วมรับผิดชอบ
Section 421 🔗
The exercise of a right which can only have the purpose of causing injury to another person is unlawful.
มาตรา ๔๒๑ การใช้สิทธิซึ่งมีแต่จะให้เกิดเสียหายแก่บุคคลอื่นนั้น ท่านว่าเป็นการอันมิชอบด้วยกฎหมาย
Section 422 🔗
If damage results from the violation of a statutory provision intended for the protection of others, the person who violates such provision is presumed to be at fault.
มาตรา ๔๒๒ ถ้าความเสียหายเกิดแต่การฝ่าฝืนบทบังคับแห่งกฎหมายใดอันมีที่ประสงค์เพื่อจะปกป้องบุคคลอื่น ๆ ผู้ใดทำการฝ่าฝืนเช่นนั้น ท่านให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าผู้นั้นเป็นผู้ผิด
Section 423 🔗
A person who states or disseminates a fact which is injurious to the reputation or credit of another or to his earning or prosperity in any other manner, must compensate him for any damage arising therefrom, even if the person did not know of its untruth but ought to have known. A person who communicates a fact, without knowing that it is untrue, is not liable for compensation if he or the receiver has a legitimate interest in it.
มาตรา ๔๒๓ ผู้ใดกล่าวหรือไขข่าวแพร่หลายซึ่งข้อความอันฝ่าฝืนต่อความจริง เป็นที่เสียหายแก่ชื่อเสียงหรือเกียรติคุณของบุคคลอื่นก็ดี หรือเป็นที่เสียหายแก่ทางทำมาหาได้หรือทางเจริญของเขาโดยประการอื่นก็ดี ท่านว่าผู้นั้นจะต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่เขาเพื่อความเสียหายอย่างใด ๆ อันเกิดแต่การนั้น แม้ทั้งเมื่อตนมิได้รู้ว่าข้อความนั้นไม่จริง แต่หากควรจะรู้ได้ ผู้ใดส่งข่าวสารอันตนมิได้รู้ว่าเป็นความไม่จริง หากว่าตนเองหรือผู้รับข่าวสารนั้นมีทางได้เสียโดยชอบในการนั้นด้วยแล้ว ท่านว่าเพียงที่ส่งข่าวสารเช่นนั้นหาทำให้ผู้นั้นต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนไม่
Section 424 🔗
In adjudicating on a wrongful act and determining the amount of compensation, the Court is not bound by the provisions of the criminal law as to criminal liability, and need not consider whether the wrongdoer has been punished criminally or not.
มาตรา ๔๒๔ ในการพิพากษาคดีข้อความรับผิดเพื่อละเมิดและกำหนดค่าสินไหมทดแทนนั้น ท่านว่าศาลไม่จำต้องดำเนินตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายลักษณะอาญาอันว่าด้วยการที่จะต้องรับโทษ และไม่จำต้องพิเคราะห์ถึงการที่ผู้กระทำผิดต้องคำพิพากษาลงโทษทางอาญาหรือไม่
Section 425 🔗
An employer is jointly liable with his employee for the consequences of a wrongful act committed by the employee in the course of his employment.
มาตรา ๔๒๕ นายจ้างต้องร่วมกันรับผิดกับลูกจ้างในผลแห่งละเมิด ซึ่งลูกจ้างได้กระทำไปในทางการที่จ้างนั้น
Supreme Court Annotations:
Case 2794/2565 (2022) | ฎ. 2794/2565 - Employer Liability for Employee Tort:
English: Forklift operator negligently damaged cargo. Plaintiff sought contribution from third-party contractor who handled customs and warehouse operations. The Supreme Court held that joint liability under Section 296 requires each party to have contributed to causing harm. Non-negligent contractor bears no liability even where plaintiff has paid full damages. Section 425 creates "vicarious liability" (ความรับผิดแทน) - the employer is liable for employee's torts regardless of the employer's own fault.
ภาษาไทย: พนักงานขับรถยกประมาทเลินเล่อทำให้สินค้าเสียหาย โจทก์เรียกให้ผู้รับเหมาบุคคลภายนอกที่ดูแลพิธีการศุลกากรและคลังสินค้าร่วมรับผิด ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าความรับผิดร่วมตามมาตรา 296 ต้องมีการที่แต่ละฝ่ายมีส่วนก่อให้เกิดความเสียหาย ผู้รับเหมาที่ไม่ได้ประมาทเลินเล่อไม่ต้องรับผิดแม้โจทก์จะชำระค่าเสียหายเต็มจำนวนแล้ว มาตรา 425 สร้าง "ความรับผิดแทน" - นายจ้างรับผิดในการละเมิดของลูกจ้างโดยไม่ต้องพิจารณาความผิดของนายจ้างเอง
Key Principle | หลักสำคัญ:
English: "In the course of employment" (ในทางการที่จ้าง) includes acts authorized by the employer, as well as unauthorized acts so connected with authorized acts that they may be regarded as methods of performing them. Employer's liability is strict - employer cannot escape by proving due care in hiring or supervising.
ภาษาไทย: "ในทางการที่จ้าง" รวมถึงการกระทำที่นายจ้างอนุญาต และการกระทำที่ไม่ได้รับอนุญาตแต่เกี่ยวเนื่องกับการกระทำที่ได้รับอนุญาตจนอาจถือว่าเป็นวิธีการปฏิบัติงาน ความรับผิดของนายจ้างเป็นความรับผิดโดยเคร่งครัด - นายจ้างไม่อาจหลุดพ้นโดยพิสูจน์ว่าใช้ความระมัดระวังในการจ้างหรือควบคุมดูแล
Section 426 🔗
An employer who has made compensation to a third person for a wrongful act committed by his employee is entitled to reimbursement from such employee.
มาตรา ๔๒๖ นายจ้างซึ่งได้ใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่บุคคลภายนอกเพื่อละเมิดอันลูกจ้างได้ทำนั้น ชอบที่จะได้ชดใช้จากลูกจ้างนั้น
Section 427 🔗
The provisions of the two foregoing Sections apply to a principal and his agent.
มาตรา ๔๒๗ บทบัญญัติในมาตราทั้งสองก่อนนั้น ท่านให้ใช้บังคับแก่ตัวการและตัวแทนด้วยโดยอนุโลม
Section 428 🔗
A person who orders work to be done is not liable for damage caused by the contractor to a third person during the performance of the work, unless the person who gave the order was at fault as regards the work ordered or the instructions given or the selection of the contractor.
มาตรา ๔๒๘ ผู้ว่าจ้างทำของไม่ต้องรับผิดเพื่อความเสียหายอันผู้รับจ้างได้ก่อให้เกิดขึ้นแก่บุคคลภายนอกในระหว่างทำการงานที่ว่าจ้าง เว้นแต่ผู้ว่าจ้างจะเป็นผู้ผิดในส่วนการงานที่สั่งให้ทำ หรือในคำสั่งที่ตนให้ไว้ หรือในการเลือกหาผู้รับจ้าง
Section 429 🔗
A person, even if incapacitated by minority or unsoundness of mind, is responsible for damage resulting from his wrongful act. The parents or guardian of such person are jointly liable with him, unless they can prove that they exercised proper care in supervision.
มาตรา ๔๒๙ บุคคลใดแม้ไร้ความสามารถเพราะเหตุเป็นผู้เยาว์หรือวิกลจริตก็ยังต้องรับผิดในผลที่ตนทำละเมิด บิดามารดาหรือผู้อนุบาลของบุคคลเช่นว่านี้ย่อมต้องรับผิดร่วมกับเขาด้วย เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าตนได้ใช้ความระมัดระวังตามสมควรแก่หน้าที่ดูแลซึ่งทำอยู่นั้น
Section 430 🔗
A teacher, employer or other person who has assumed the care of an incapacitated person, whether permanently or temporarily, is jointly liable with the incapacitated person for any wrongful act committed by such person while in his charge, if it is proved that such teacher, employer or other person did not exercise proper care.
มาตรา ๔๓๐ ครูบาอาจารย์ นายจ้าง หรือบุคคลอื่นซึ่งรับดูแลบุคคลผู้ไร้ความสามารถอยู่เป็นนิตย์ก็ดี ชั่วครั้งคราวก็ดี จำต้องรับผิดร่วมกับผู้ไร้ความสามารถในการละเมิด ซึ่งเขาได้กระทำลงในระหว่างที่อยู่ในความดูแลของตน ถ้าหากพิสูจน์ได้ว่าบุคคลนั้น ๆ มิได้ใช้ความระมัดระวังตามสมควร
Section 431 🔗
In the cases mentioned in the two foregoing Sections, the provisions of Section 426 apply.
มาตรา ๔๓๑ ในกรณีที่กล่าวมาในสองมาตราก่อนนั้น ท่านให้นำบทบัญญัติแห่งมาตรา ๔๒๖ มาใช้บังคับด้วยโดยอนุโลม
Section 432 🔗
If several persons have by a joint wrongful act caused damage to another, they are jointly bound to make compensation for such damage. The same applies if, among several joint wrongdoers, it cannot be ascertained who has actually caused the damage. Persons who instigate, induce or assist are deemed to be joint wrongdoers. As between several persons jointly liable for compensation, each is liable for an equal share, unless the Court decides otherwise from the circumstances.
มาตรา ๔๓๒ ถ้าบุคคลหลายคนก่อให้เกิดเสียหายแก่บุคคลอื่นโดยร่วมกันทำละเมิด ท่านว่าบุคคลเหล่านั้นจะต้องร่วมกันรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายนั้น ความข้อนี้ท่านให้ใช้ตลอดถึงกรณีที่ไม่สามารถสืบรู้ตัวได้แน่ว่าในจำพวกที่ทำละเมิดร่วมกันนั้น คนไหนเป็นผู้ก่อให้เกิดเสียหายนั้นด้วย อนึ่ง บุคคลผู้ยุยงส่งเสริมหรือช่วยเหลือในการทำละเมิด ท่านก็ให้ถือว่าเป็นผู้กระทำละเมิดร่วมกันด้วย ในระหว่างบุคคลทั้งหลายซึ่งต้องรับผิดร่วมกันใช้ค่าสินไหมทดแทนนั้น ท่านว่าต่างต้องรับผิดเป็นส่วนเท่า ๆ กัน เว้นแต่โดยพฤติการณ์ ศาลจะวินิจฉัยเป็นประการอื่น
Supreme Court Annotations:
Case 6234/2564 (2021) | ฎ. 6234/2564 - School Officials Joint Tort Liability:
English: Private school unlawfully expelled students without legal authority, violating the National Education Act B.E. 2542 (1999) on compulsory education. School board, licensee, and director all participated in wrongful decision. The Supreme Court held all officials who participated in the wrongful act jointly liable under Sections 420 and 432. Unauthorized removal from student registry constitutes actionable tort. Joint tortfeasors are liable for equal shares unless the court apportions differently based on degree of fault.
ภาษาไทย: โรงเรียนเอกชนไล่นักเรียนออกโดยมิชอบด้วยกฎหมาย ฝ่าฝืนพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ว่าด้วยการศึกษาภาคบังคับ คณะกรรมการโรงเรียน ผู้รับใบอนุญาต และผู้อำนวยการ ล้วนมีส่วนร่วมในการตัดสินใจที่ผิดกฎหมาย ศาลฎีกาวินิจฉัยให้เจ้าหน้าที่ทุกคนที่มีส่วนร่วมในการกระทำผิดร่วมรับผิดตามมาตรา 420 และ 432 การถอนชื่อออกจากทะเบียนนักเรียนโดยไม่มีอำนาจถือเป็นการละเมิดที่ฟ้องร้องได้ ผู้ร่วมกระทำละเมิดต้องรับผิดเท่ากัน เว้นแต่ศาลจะกำหนดต่างไปตามระดับความผิด
Case 15067/2557 (2014) | ฎ. 15067/2557 - Medical Professionals Joint Liability:
English: Doctors erroneously reported test results, causing plaintiff's kidney cancer to metastasize before proper diagnosis. Medical professionals who jointly contribute to misdiagnosis are jointly and severally liable for resulting harm under Section 432. Each professional is liable for an equal share unless the court apportions differently based on degree of fault. This establishes the standard for medical malpractice claims involving multiple healthcare providers in the diagnostic chain.
ภาษาไทย: แพทย์รายงานผลตรวจผิดพลาด ทำให้มะเร็งไตของโจทก์แพร่กระจายก่อนได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง บุคลากรทางการแพทย์ที่มีส่วนร่วมในการวินิจฉัยผิดพลาดต้องร่วมกันรับผิดในความเสียหายที่เกิดขึ้นตามมาตรา 432 บุคลากรแต่ละคนต้องรับผิดในส่วนเท่ากัน เว้นแต่ศาลจะกำหนดต่างไปตามระดับความผิด หลักนี้วางมาตรฐานสำหรับคดีการรักษาผิดพลาดทางการแพทย์ที่มีผู้ให้บริการสาธารณสุขหลายรายในกระบวนการวินิจฉัย
Section 433 🔗
If damage is caused by an animal, its owner or the person who undertakes to keep it for the owner must compensate the injured party for any damage caused by such animal, unless he can prove that he exercised proper care in keeping it according to its species and nature or other circumstances, or the damage would have occurred notwithstanding such care. The person liable under the foregoing paragraph has a right of recourse against a person who unlawfully incited or provoked the animal, or against the owner of another animal which incited or provoked it.
มาตรา ๔๓๓ ถ้าความเสียหายเกิดขึ้นเพราะสัตว์ ท่านว่าเจ้าของสัตว์หรือบุคคลผู้รับเลี้ยงรับรักษาไว้แทนเจ้าของจำต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ฝ่ายที่ต้องเสียหายเพื่อความเสียหายอย่างใด ๆ อันเกิดแต่สัตว์นั้น เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าตนได้ใช้ความระมัดระวังอันสมควรแก่การเลี้ยงการรักษาตามชนิดและวิสัยของสัตว์ หรือตามพฤติการณ์อย่างอื่น หรือพิสูจน์ได้ว่าความเสียหายนั้นย่อมจะต้องเกิดมีขึ้นทั้งที่ได้ใช้ความระมัดระวังถึงเพียงนั้น อนึ่ง บุคคลผู้ต้องรับผิดชอบดังกล่าวมาในวรรคต้นนั้น จะใช้สิทธิไล่เบี้ยเอาแก่บุคคลผู้ที่เร้าหรือยั่วสัตว์นั้นโดยละเมิด หรือเอาแก่เจ้าของสัตว์อื่นอันมาเร้าหรือยั่วสัตว์นั้น ๆ ก็ได้
Section 434 🔗
If damage is caused by a defect in the construction or inadequate maintenance of a building or other structure, the possessor of the building or structure must make compensation; but if the possessor has exercised proper care to prevent damage, the owner must make compensation. The provisions of the foregoing paragraph also apply in respect of any defect in the planting or supporting of a tree or bamboo cluster. In the cases mentioned in the two foregoing paragraphs, if any other person is responsible for the damage, the possessor or owner may exercise a right of recourse against such person.
มาตรา ๔๓๔ ถ้าความเสียหายเกิดขึ้นเพราะเหตุที่โรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่นก่อสร้างไว้ชำรุดบกพร่องก็ดี หรือบำรุงรักษาไม่เพียงพอก็ดี ท่านว่าผู้ครองโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างนั้น ๆ จำต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน แต่ถ้าผู้ครองได้ใช้ความระมัดระวังตามสมควรเพื่อปัดป้องมิให้เกิดเสียหายฉะนั้นแล้ว ท่านว่าผู้เป็นเจ้าของจำต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน บทบัญญัติที่กล่าวมาในวรรคก่อนนั้น ให้ใช้บังคับได้ตลอดถึงความบกพร่องในการปลูกหรือค้ำจุนต้นไม้หรือกอไผ่ด้วย ในกรณีที่กล่าวมาในสองวรรคข้างต้นนั้น ถ้ายังมีผู้อื่นอีกที่ต้องรับผิดชอบในการก่อให้เกิดเสียหายนั้นด้วยไซร้ ท่านว่าผู้ครองหรือเจ้าของจะใช้สิทธิไล่เบี้ยเอาแก่ผู้นั้นก็ได้
Section 435 🔗
A person who is likely to suffer damage from a building or other structure belonging to another person may demand such measures as are necessary to avert the danger.
มาตรา ๔๓๕ บุคคลใดจะประสบความเสียหายอันพึงเกิดจากโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่นของผู้อื่น บุคคลผู้นั้นชอบที่จะเรียกให้จัดการตามที่จำเป็นเพื่อบำบัดปัดป้องภยันตรายนั้นเสียได้
Section 436 🔗
The occupier of a building is responsible for damage caused by anything falling from the building or by throwing out something into an improper place.
มาตรา ๔๓๖ บุคคลผู้อยู่ในโรงเรือนต้องรับผิดชอบในความเสียหายอันเกิดเพราะของตกหล่นจากโรงเรือนนั้น หรือเพราะทิ้งขว้างของไปตกในที่อันมิควร
Section 437 🔗
A person who possesses or controls any kind of motor vehicle is responsible for any damage arising therefrom, unless he can prove that the damage arose from force majeure or from the fault of the injured person. This provision also applies to a person who has in his possession things which are by their nature dangerous or by reason of the purpose to which they are applied, or by their mechanism.
มาตรา ๔๓๗ บุคคลใดครอบครองหรือควบคุมดูแลยานพาหนะอย่างใด ๆ อันเดินด้วยกำลังเครื่องจักรกล บุคคลนั้นจะต้องรับผิดชอบเพื่อการเสียหายอันเกิดแต่ยานพาหนะนั้น เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าการเสียหายนั้นเกิดแต่เหตุสุดวิสัย หรือเกิดเพราะความผิดของผู้ต้องเสียหายนั้นเอง ความข้อนี้ให้ใช้บังคับได้ตลอดถึงบุคคลผู้มีไว้ในครอบครองของตน ซึ่งทรัพย์อันเป็นของเกิดอันตรายได้โดยสภาพ หรือโดยความมุ่งหมายที่จะใช้ หรือโดยอาการกลไกของทรัพย์นั้นด้วย
Section 438 🔗
The manner and extent of compensation for damage shall be assessed by the Court according to the circumstances and the gravity of the wrongful act. Compensation includes restitution of the property which the injured person lost as a result of the wrongful act or payment of its value together with damages for any injury caused.
มาตรา ๔๓๘ ค่าสินไหมทดแทนจะพึงใช้โดยสถานใดเพียงใดนั้น ให้ศาลวินิจฉัยตามควรแก่พฤติการณ์และความร้ายแรงแห่งละเมิด อนึ่ง ค่าสินไหมทดแทนนั้น ได้แก่การคืนทรัพย์สินอันผู้เสียหายต้องเสียไปเพราะละเมิด หรือใช้ราคาทรัพย์สินนั้น รวมทั้งค่าเสียหายอันจะพึงบังคับให้ใช้เพื่อความเสียหายอย่างใด ๆ อันได้ก่อขึ้นนั้นด้วย
Supreme Court Annotations:
Case 6683/2537 (1994) | ฎ. 6683/2537 - Standing to Claim Property Damage:
English: Plaintiff borrowed vehicle from owner. Third party negligently rear-ended the borrowed vehicle. Plaintiff sued for repair costs. The Supreme Court held that borrower who is not owner lacks standing (อำนาจฟ้อง) to claim property damage under Section 438. Only the owner may recover repair costs for damaged property. The borrower's remedy, if any, lies in the contract of loan (สัญญายืม) under Sections 640-649. This case clarifies that only the person with a proprietary interest in the damaged property has standing to sue in tort.
ภาษาไทย: โจทก์ยืมรถยนต์จากเจ้าของ บุคคลภายนอกประมาทเลินเล่อขับรถชนท้ายรถที่ยืมมา โจทก์ฟ้องเรียกค่าซ่อม ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าผู้ยืมที่ไม่ใช่เจ้าของไม่มีอำนาจฟ้องเรียกค่าเสียหายต่อทรัพย์สินตามมาตรา 438 เจ้าของเท่านั้นที่อาจเรียกค่าซ่อมทรัพย์สินที่เสียหายได้ การเยียวยาของผู้ยืม ถ้ามี อยู่ในสัญญายืมตามมาตรา 640-649 คดีนี้ชี้แจงว่าเฉพาะผู้ที่มีส่วนได้เสียในกรรมสิทธิ์ของทรัพย์สินที่เสียหายเท่านั้นที่มีอำนาจฟ้องละเมิด
Key Principles | หลักสำคัญ:
English: Compensation under Section 438 includes both actual damages (ค่าเสียหายที่แท้จริง) and consequential losses. Loss of income/profits can be claimed if reasonably foreseeable. Mental anguish and emotional distress (ความเสียหายอย่างอื่นอันมิใช่ตัวเงิน) are compensable under Section 446, assessed based on severity of injury and impact on the victim's life. Courts have wide discretion in assessing damages according to circumstances and gravity of the wrongful act.
ภาษาไทย: ค่าสินไหมทดแทนตามมาตรา 438 รวมถึงค่าเสียหายที่แท้จริงและความเสียหายที่เป็นผลตามมา การสูญเสียรายได้/กำไรสามารถเรียกร้องได้หากคาดหมายได้ตามสมควร ความทุกข์ทางจิตใจและความเจ็บปวดทางอารมณ์สามารถเรียกร้องได้ตามมาตรา 446 ประเมินตามความรุนแรงของการบาดเจ็บและผลกระทบต่อชีวิตของผู้เสียหาย ศาลมีดุลพินิจอย่างกว้างในการกำหนดค่าเสียหายตามพฤติการณ์และความร้ายแรงแห่งการละเมิด
Section 439 🔗
A person who is bound to make restitution of property lost by another through his wrongful act is responsible for the accidental destruction of the property, or the accidental impossibility of restitution for any other cause, or the accidental deterioration of the property, unless the property would have been destroyed, lost or deteriorated even if the wrongful act had not been committed.
มาตรา ๔๓๙ บุคคลผู้จำต้องคืนทรัพย์อันผู้อื่นต้องเสียไปเพราะละเมิดแห่งตนนั้น ยังต้องรับผิดชอบตลอดถึงการที่ทรัพย์นั้นทำลายลงโดยอุบัติเหตุ หรือการคืนทรัพย์ตกเป็นพ้นวิสัยเพราะเหตุอย่างอื่นโดยอุบัติเหตุ หรือทรัพย์นั้นเสื่อมเสียลงโดยอุบัติเหตุนั้นด้วย เว้นแต่เมื่อการที่ทรัพย์สินทำลาย หรือตกเป็นพ้นวิสัยจะคืน หรือเสื่อมเสียนั้น ถึงแม้ว่าจะมิได้มีการทำละเมิด ก็คงจะต้องตกไปเป็นอย่างนั้นอยู่เอง
Section 440 🔗
In case payment has to be made of the value of a thing taken away, or of the amount by which its value has been diminished by deterioration, the injured party may demand interest thereon from the time which forms the basis for assessing such value.
มาตรา ๔๔๐ ในกรณีที่ต้องใช้ราคาทรัพย์อันได้เอาของเขาไปก็ดี ในกรณีที่ต้องใช้ราคาทรัพย์อันลดน้อยลงเพราะบุบสลายก็ดี ฝ่ายผู้ต้องเสียหายจะเรียกดอกเบี้ยในจำนวนเงินที่จะต้องใช้ คิดตั้งแต่เวลาอันเป็นฐานที่ตั้งแห่งการประมาณราคานั้นก็ได้
Section 441 🔗
If a person has to make compensation for any damage caused by taking away or deteriorating a movable property, he is discharged by making compensation to the person who was in possession of the property at the time of the taking or deterioration, even if the property belongs to or is subject to the rights of a third person, unless such rights of a third person were known to him or were unknown through gross negligence on his part.
มาตรา ๔๔๑ ถ้าบุคคลจำต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายอย่างใด ๆ เพราะเอาสังหาริมทรัพย์ของเขาไปก็ดี หรือเพราะทำของเขาให้บุบสลายก็ดี เมื่อใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่บุคคลซึ่งเป็นผู้ครองทรัพย์นั้นอยู่ในขณะที่เอาไป หรือขณะที่ทำให้บุบสลายนั้นแล้ว ท่านว่าเป็นอันหลุดพ้นไปเพราะการที่ได้ใช้ให้เช่นนั้น แม้กระทั่งบุคคลภายนอกจะเป็นเจ้าของทรัพย์หรือมีสิทธิอย่างอื่นเหนือทรัพย์นั้น เว้นแต่สิทธิของบุคคลภายนอกเช่นนั้นจะเป็นที่รู้อยู่แก่ตนหรือมิได้รู้เพราะความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของตน
Section 442 🔗
If the damage was caused in part by any fault on the part of the injured person, the provisions of Section 223 apply.
มาตรา ๔๔๒ ถ้าความเสียหายได้เกิดขึ้นเพราะความผิดอย่างหนึ่งอย่างใดของผู้ต้องเสียหายประกอบด้วยไซร้ ท่านให้นำบทบัญญัติแห่งมาตรา ๒๒๓ มาใช้บังคับ โดยอนุโลม
Section 443 🔗
In case of death, the compensation includes the funeral expenses and other necessary expenses. If death is not immediate, it includes medical expenses as well as damages for deprivation of earnings through incapacity for work. If by reason of the death any person has lost his legal right to maintenance, such person is also entitled to compensation.
มาตรา ๔๔๓ ในกรณีทำให้เขาถึงตายนั้น ค่าสินไหมทดแทนได้แก่ค่าปลงศพรวมทั้งค่าใช้จ่ายอันจำเป็นอย่างอื่น ๆ อีกด้วย ถ้ามิได้ตายในทันที ค่าสินไหมทดแทนได้แก่ค่ารักษาพยาบาลรวมทั้งค่าเสียหายที่ต้องขาดประโยชน์ทำมาหาได้เพราะไม่สามารถประกอบการงานนั้นด้วย ถ้าว่าเหตุที่ตายลงนั้นทำให้บุคคลหนึ่งคนใดต้องขาดไร้อุปการะตามกฎหมายไปด้วยไซร้ ท่านว่าบุคคลคนนั้นชอบที่จะได้รับค่าสินไหมทดแทนเพื่อการนั้น
Section 444 🔗
In case of injury to body or health, the injured person is entitled to reimbursement of his expenses and to damages for total or partial incapacity for work, both present and future. If at the time of the judgment it is impossible to foresee with certainty whether the injury will have any consequences, the Court may in its judgment reserve the right to revise it within a period not exceeding two years.
มาตรา ๔๔๔ ในกรณีทำให้เสียหายแก่ร่างกายหรืออนามัยนั้น ผู้ต้องเสียหายชอบที่จะได้ชดใช้ค่าใช้จ่ายอันตนต้องเสียไป และค่าเสียหายเพื่อการที่เสียความสามารถประกอบการงานสิ้นเชิงหรือแต่บางส่วน ทั้งในเวลาปัจจุบันนั้นและในเวลาอนาคตด้วย ถ้าในเวลาที่พิพากษาคดี เป็นพ้นวิสัยจะหยั่งรู้ได้แน่ว่าความเสียหายนั้นได้มีแท้จริงเพียงใด ศาลจะกล่าวในคำพิพากษาว่ายังสงวนไว้ซึ่งสิทธิที่จะแก้ไขคำพิพากษานั้นอีกภายในระยะเวลาไม่เกินสองปีก็ได้
Section 445 🔗
In case of death or injury to body or health, or deprivation of liberty, if the injured person was by law under a duty to do work for the benefit of a third person in his household or industry, the person bound to make compensation must also compensate such third person for being deprived of such work.
มาตรา ๔๔๕ ในกรณีทำให้เขาถึงตาย หรือให้เสียหายแก่ร่างกายหรืออนามัยก็ดี ในกรณีทำให้เขาเสียเสรีภาพก็ดี ถ้าผู้ต้องเสียหายมีความผูกพันตามกฎหมายจะต้องทำการงานให้เป็นคุณแก่บุคคลภายนอกในครัวเรือน หรืออุตสาหกรรมของบุคคลภายนอกนั้นไซร้ ท่านว่าบุคคลผู้จำต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนนั้นจะต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่บุคคลภายนอกเพื่อที่เขาต้องขาดแรงงานอันนั้นไปด้วย
Section 446 🔗
In case of injury to body or health or deprivation of liberty, the injured party may also claim compensation for non-pecuniary damage. This right is not transferable and does not pass to the heirs, unless acknowledged by contract or the action has been commenced. A woman who has been the victim of a criminal offence against morals has the same right.
มาตรา ๔๔๖ ในกรณีทำให้เขาเสียหายแก่ร่างกายหรืออนามัยก็ดี ในกรณีทำให้เขาเสียเสรีภาพก็ดี ผู้ต้องเสียหายจะเรียกร้องเอาค่าสินไหมทดแทนเพื่อความที่เสียหายอย่างอื่นอันมิใช่ตัวเงินด้วยอีกก็ได้ สิทธิเรียกร้องอันนี้ไม่โอนกันได้ และไม่ตกสืบไปถึงทายาท เว้นแต่สิทธินั้นจะได้รับสภาพกันไว้โดยสัญญาหรือได้เริ่มฟ้องคดีตามสิทธินั้นแล้ว อนึ่ง หญิงที่ต้องเสียหายเพราะผู้ใดทำผิดอาญาเป็นทุรศีลธรรมแก่ตนก็ย่อมมีสิทธิเรียกร้องทำนองเดียวกันนี้
Section 447 🔗
A person who has injured the reputation of another may, at the request of the injured party, be ordered by the Court to take suitable measures to restore such reputation instead of, or in addition to, paying damages.
มาตรา ๔๔๗ บุคคลใดทำให้เขาต้องเสียหายแก่ชื่อเสียง เมื่อผู้ต้องเสียหายร้องขอ ศาลจะสั่งให้บุคคลนั้นจัดการตามควรเพื่อทำให้ชื่อเสียงของผู้นั้นกลับคืนดีแทนให้ใช้ค่าเสียหาย หรือทั้งให้ใช้ค่าเสียหายด้วยก็ได้
Section 448 🔗
A claim for damages arising from a wrongful act is barred by prescription after one year from the day when the injured party became aware of the injury and of the person bound to make compensation, or by ten years from the day when the wrongful act was committed. However, if the claim arises from a criminal offence for which a longer prescription is provided under the criminal law, such longer prescription shall apply.
มาตรา ๔๔๘ สิทธิเรียกร้องค่าเสียหายอันเกิดแต่มูลละเมิดนั้น ท่านว่าขาดอายุความเมื่อพ้นปีหนึ่งนับแต่วันที่ผู้ต้องเสียหายรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้จะพึงต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน หรือเมื่อพ้นสิบปีนับแต่วันทำละเมิด แต่ถ้าเรียกร้องค่าเสียหายในมูลอันเป็นความผิดมีโทษตามกฎหมายลักษณะอาญา และมีกำหนดอายุความทางอาญายาวกว่าที่กล่าวมานั้นไซร้ ท่านให้เอาอายุความที่ยาวกว่านั้นมาบังคับ
Supreme Court Decisions:
Case 2655/2540 (1997) | ฎ. 2655/2540:
English: The 1-year prescription (อายุความ) under Section 448 runs from the date the victim has knowledge of BOTH the injury AND the identity of the wrongdoer. Knowledge of only one element is insufficient to start the prescription period. This protects victims who suffer latent injuries (e.g., medical malpractice, asbestos exposure) where the harm or responsible party is not immediately discoverable. The 10-year absolute prescription runs from the date of the wrongful act regardless of the victim's knowledge.
ภาษาไทย: อายุความ 1 ปี ตามมาตรา 448 เริ่มนับจากวันที่ผู้เสียหายรู้ถึงทั้งการละเมิดและรู้ตัวผู้จะพึงต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน การรู้องค์ประกอบเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอที่จะเริ่มนับอายุความ หลักนี้คุ้มครองผู้เสียหายที่ได้รับบาดเจ็บแฝง (เช่น การรักษาผิดพลาด การสัมผัสใยหิน) ซึ่งความเสียหายหรือผู้รับผิดชอบไม่อาจค้นพบได้ในทันที อายุความสัมบูรณ์ 10 ปี นับจากวันทำละเมิดโดยไม่คำนึงถึงความรู้ของผู้เสียหาย
Case 4123/2548 (2005) | ฎ. 4123/2548:
English: In vehicle accidents that constitute criminal offences, the longer criminal prescription (typically 5-15 years depending on severity under the Criminal Code) applies to the civil claim for damages under Section 448 paragraph 2. For example, reckless driving causing death carries a 15-year criminal prescription, which extends the civil claim period. This rule bridges civil and criminal law, ensuring victims of serious crimes have adequate time to pursue compensation.
ภาษาไทย: ในอุบัติเหตุรถยนต์ที่เป็นความผิดอาญา อายุความทางอาญาที่ยาวกว่า (โดยปกติ 5-15 ปี ขึ้นอยู่กับความรุนแรงตามประมวลกฎหมายอาญา) ใช้กับการเรียกร้องค่าเสียหายทางแพ่งตามมาตรา 448 วรรค 2 ตัวอย่างเช่น การขับรถโดยประมาททำให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายมีอายุความทางอาญา 15 ปี ซึ่งขยายระยะเวลาเรียกร้องทางแพ่ง กฎนี้เชื่อมโยงกฎหมายแพ่งและอาญา รับรองว่าผู้เสียหายจากอาชญากรรมร้ายแรงมีเวลาเพียงพอในการเรียกร้องค่าชดเชย
Section 449 🔗
A person who, in making a defence which is justified by law or in executing a lawful order, causes damage to another person, is not liable for compensation. The injured party may claim compensation from the person who gave cause for the justifiable defence or from the person who gave the unlawful order.
มาตรา ๔๔๙ บุคคลใดเมื่อกระทำการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายก็ดี กระทำตามคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายก็ดี หากก่อให้เกิดเสียหายแก่ผู้อื่นไซร้ ท่านว่าบุคคลนั้นหาต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนไม่ ผู้ต้องเสียหายอาจเรียกค่าสินไหมทดแทนจากผู้เป็นต้นเหตุให้ต้องป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย หรือจากบุคคลผู้ให้คำสั่งโดยละเมิดนั้นก็ได้
Section 450 🔗
If a person damages or destroys a thing in order to avert an imminent public danger, he is not liable for compensation, provided the damage is not disproportionate to the danger. If a person damages or destroys a thing in order to avert an imminent private danger, he must make restitution for such thing. If a person damages or destroys a thing in order to protect his right or the right of a third person from an imminent danger caused by such thing itself, he is not liable for compensation, provided the damage is not disproportionate to the danger; but if the danger was caused by his own fault, he must make compensation.
มาตรา ๔๕๐ ถ้าบุคคลทำบุบสลาย หรือทำลายทรัพย์สิ่งหนึ่งสิ่งใด เพื่อจะบำบัดปัดป้องภยันตรายซึ่งมีมาเป็นสาธารณะโดยฉุกเฉิน ท่านว่าไม่จำต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน หากความเสียหายนั้นไม่เกินสมควรแก่เหตุภยันตราย ถ้าบุคคลทำบุบสลาย หรือทำลายทรัพย์สิ่งหนึ่งสิ่งใด เพื่อจะบำบัดปัดป้องภยันตรายอันมีแก่เอกชนโดยฉุกเฉิน ผู้นั้นจะต้องใช้คืนทรัพย์นั้น ถ้าบุคคลทำบุบสลาย หรือทำลายทรัพย์สิ่งหนึ่งสิ่งใด เพื่อจะป้องกันสิทธิของตนหรือของบุคคลภายนอกจากภยันตรายอันมีมาโดยฉุกเฉิน เพราะตัวทรัพย์นั้นเองเป็นเหตุ บุคคลเช่นว่านี้หาต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนไม่ หากว่าความเสียหายนั้นไม่เกินสมควรแก่เหตุ แต่ถ้าภยันตรายนั้นเกิดขึ้นเพราะความผิดของบุคคลนั้นเองแล้ว ท่านว่าจำต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้
Section 451 🔗
A person who uses force in defence of his own right is not liable for compensation if, under the circumstances, he could not get timely help from the Court or authorities, and if without immediate action there would be danger that his right might be frustrated or the exercise of it made substantially more difficult. The use of force mentioned in the foregoing paragraph must be strictly limited to what is necessary to avert the danger. If a person acts as mentioned in the first paragraph under a mistaken belief that there were circumstances justifying his action, he must make compensation even if the mistake was not due to his negligence.
มาตรา ๔๕๑ บุคคลใช้กำลังเพื่อป้องกันสิทธิของตน ถ้าตามพฤติการณ์จะขอให้ศาลหรือเจ้าหน้าที่ช่วยเหลือให้ทันท่วงทีไม่ได้ และถ้ามิได้ทำในทันใด ภัยมีอยู่ด้วยการที่ตนจะได้สมดังสิทธินั้นจะต้องประวิงไปมากหรือถึงแก่สาบสูญได้ไซร้ ท่านว่าบุคคลนั้นหาต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนไม่ การใช้กำลังดังกล่าวมาในวรรคก่อนนั้น ท่านว่าต้องจำกัดครัดเคร่งแต่เฉพาะที่จำเป็นเพื่อจะบำบัดปัดป้องภยันตรายเท่านั้น ถ้าบุคคลผู้ใดกระทำการดังกล่าวมาในวรรคต้น เพราะหลงสันนิษฐานพลาดไปว่ามีเหตุอันจำเป็นที่จะทำได้โดยชอบด้วยกฎหมายไซร้ ท่านว่าผู้นั้นจะต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่บุคคลอื่น แม้ทั้งการที่หลงพลาดไปนั้นจะมิใช่เป็นเพราะความประมาทเลินเล่อของตน
Section 452 🔗
The possessor of immovable property may seize any animal belonging to another which has entered his property and caused damage thereto, and may keep it as security for any compensation to which he may be entitled; and if circumstances require it, he may even kill the animal. He must, however, without delay give notice to the owner of the animal. If the owner cannot be found, the person who seized it must take appropriate measures to trace the owner.
มาตรา ๔๕๒ ผู้ครองอสังหาริมทรัพย์ชอบที่จะจับสัตว์ของผู้อื่นอันเข้ามาทำความเสียหายในอสังหาริมทรัพย์นั้น และยึดไว้เป็นประกันค่าสินไหมทดแทนอันจะพึงต้องใช้แก่ตนได้ และถ้าเป็นการจำเป็นโดยพฤติการณ์แม้จะฆ่าสัตว์นั้นเสียก็ชอบที่จะทำได้ แต่ว่าผู้นั้นต้องบอกกล่าวแก่เจ้าของสัตว์โดยไม่ชักช้า ถ้าและหาตัวเจ้าของสัตว์ไม่พบ ผู้ที่จับสัตว์ไว้ต้องจัดการตามสมควรเพื่อสืบหาตัวเจ้าของ
No articles found matching your search.